39. Іскерлік қарым-қатынастарға даярлану. Іскерлік қарым-қатынастар өтетін орын

Қарым – қатынас процессі идеяны құрудан басталады. Бұл қадамды идеализация деп атайды, яғни қарым- қатынасқа түсетін адам өзінде пайда болған идеяны жеткізеді. Менеджердің көздейтін мақсаттары әртүрлі болуы мүмкін: келіссөзге отыру, келісім шартқа қол қою, дау-дамай мәселені шешу, қажетті ақпаратты алу және т.б. Іскерлік қатынастың мақсаты неғұрлым анық болса, кейінгі қадамдары анық болады. Бұл қарым-қатынас тактикасын таңдауда маңызды болып табылады. Менеджер идеясын қарама-қарсы жақ түсіну үшін, ол идеяның жүзеге асуы нәтижесінен не күтетінін және мақсатқа жету үшін қарама-қарсы жаққа қалай әсер ету керектігін білуден басталады. Тәжірибеге сүйенсек, көптеген идеялар менеджердің сұрақтарды құрастыру мен анықтылықтың жоқ болуынан жүзеге аспайтынын көрсетті. Қарым – қатынасқа дайындық кезінде егер сізге қарама қарсы жақ :

• сіздің қарсыласыңыз сізбен түгел келіссе;

• сізге қарсы болып, жоғарғы тонға көшсе;

• сіздің келтіріп отырған дәлелдеріңізге көңіл бөлмей, сіздің ойыңыз бен сөзіңізге сенбесе;

• өзінің сенімсіздігін жасыруға тырысқан жағдайда, өзіңізді қалай ұстайтыңызды алдымен ойлануыңыз қажет.

Қарым-қатынасқа дайындық кезінде келесідей аспектілерді біріктіретін жоспар құру қажет:

• әңгімеге қатысушылар әңгіменің байсалды, тыныш өтуіне қажетті уақыт болуы қажет;

• әңгімеге кедергі келтіретін жағдайларды алдын-ала жою керек (шуыл, әуен, өзге адамдардың араласуы және т.б.);

• әңгіме құруға дайындалу, яғни әңгімеге теріс әсер ететін көңіл-күйлерді ұмыту қажет;

• егер орын алатын әңгіме қатты қобалжытса, өзіңізді сабырға шақыру қажет;

• әңгімелесушіге деген сезімдерді көрсетпй басу керек (симпатия, антипатия сезімдері);

• егер мүмкіндік болса әңгімелесушінің анкетасымен танысу қажет, егер бұл мәліметтер әңгімеге қажетті болса;

• әңгімелесуші мүмкін қоятын сұрақтарға алдын –ала дайындалып, жауап іздестіру қажет. Сонымен қатар әңгімеге қатысушылар ескеріліп (әйел, ер, оның темпераменті, мінез-құлқы) , тақырыпқа анализ жасап, жағдай бағалануы қажет.

Әңгімелесуші мен орын алып отырған жағдайды ғана ескеріп қоймай, өзіңізді тиімді басқару үшін, жүріс –тұрысыңыздың манерсын ойластыру қажет, өзіңіздің мінез-құлқыңыз бен жүріс тұрысыңызбен қарым-қатынас үшін қолайлы жағдай туғызуыңыз қажет. Ол үшін жағдай мен қарым-қатынас тақырыбын анықтап, жағдайға байланысты қосымша мәліметтерді өңдеу қажет.

Қарым – қатынас орны. Ол екі жағдайды қанағаттандыру қажет: ешбір нәрсе кедергі және алаңтаптау қажет; орын жақсы жабдықталуы қажет (қосымша материалдар, нормативтік құжеттар және т.б.).

Егер менеджер өзінің билігі мен басымдылығын көрсеткісі келсе, онда әңгіме оның кабинетінде өтуі керек. Ал егер басшы өзінің қоластындағылармен жақсы қарым-қатынас орнытып, қолдауына ие болғысы келсе, онда кездесу қол астындағы адамның кабинетінде өтуі керек.

• ресми қарым-қатынаста сіз кабинетіңізде болуыңыз керек;

• жартылай ресми қарым қатынаста сіз әңгімелесушімен қарама- қарсы отырып, өзіңіздің дәрежеңізбен оның дәрежесін теңестіру мақсатында;

• бейресми зона екі-үш кресло мен журнал үстелі басында өтеді.

Жиһазды орналастыру. Үлкен үстелі бар кабинет оның иесінің билігін көрсетеді, ал қарым-қатынас кезінде қоластындағылардың жабырқау (подавленности) сезімін тудырады.

Әңгімелесушінің орналасуы. Қарама –қарсы, жанында және тік бұрышты орналасу. Қарым –қатынас кезінде әңгімелесушілердің көбен кездесуі қарым-қатынас уақытының үштен бір бөлігін алып отрыса, тиімді нәтижеге жетеді. Сондықтан да қарым – қатынас үшін үстелдерді үстелдің тік бұрышына орналастыру қажет.