8 Сурет – Дайындаманың жиектерінің тік бойынша қозғалып кетуі

Тік бойынша қозғалып кету (8 сур). Жиектердің қозғалып кетуінің салдарынан құбырдың сыртқы бетінде ең жақын жиектің жағында күйіп қалған жерлер пайда болады. Жиектердің қозғалып кетуінің себептері келесі:

1) пісіру ошағында жиектердің (тік бойынша) қосылуын қамтамасыз етпейтін таспасының қалыпқа келтіру осі мен пісіру осіне қатысты қисық орналасуы;

2) құбырлы дайындаманың жиектерінің қосылу сызығының электродты сақиналардың арасындағы саңылау симметриясының осімен сәйкес келмеуі;

3) электродты сақиналардың әртүрлі диаметрлері және оларды қисық тесу немесе бірдей емес тозу;

4) құбырлы дайындаманы қалыпқа келтіру уақытында туындайтын гофралармен туындаған тік бойынша жиектердің қисық қосылуы. Жұмыстың тәжірибесі көрсеткендей, құралсыз көзбен көрінетін гофралар пісіру мөлшерлеуіне дейін сақталса, онда жиектердің дұрыс қосылуын қамтамасыз ету өте қиын;

5) қысатын біліктердің мойынтіректерінің бірінің немесе ұстайтын аунақшаның қатардан шығуы.

Жиектердің тік бойынша қозғалып кетуі құбырдың сыртқы түрін нашарлатады, пісіру тігісінің орнында тірі қиманы босаңсытады.

Құбырда жиектердің айқассалыны (9 сур). Бұл ақау таспаның үлкен ені мен қысатын біліктер мен электродты сақиналардың қисық икемделуі кезінде туындайды.

Толық дәнекерлемеу. Жаппай толық дәнекерлемеу (10 а, сур) — орнақты іске қосу барысында шарасыз технологиялық ақау. Дайындама қозғалыстың қажетті жылдамдығына, пісірудің сәйкесінше жылдамдығына жетудің алдында қысқа тұйықталуды болдыртпау үшін пісіру құрылғысын қосуға болмайды. Толық дәнекерлемеуден айырмашылығы жарықшақты ұш (10 б, сур) пісіру режимінің және құбырдың қозғалысының жылдамдығының сәйкес еместігінің, жеткіліксіз шөгудің және таспаның лас жиектерінің салдарынан алынады.

Жолақты тігіс. Электродтар мен дайындама арасындағы нашар байланыс жол түрінде толық дәнекерлемеудің алуына әкелетін жиектердің бірқалыпты емес қызуына әсер етеді (11 сур). Ақауды алдын-алу үшін пісіру режимін бақылау және электродтар мен дайындама арасындағы байланысты бақылау керек.

9 сурет – Құбырлы дайындаманың жиектерінің қабаттасуы

10 сурет – Толық дәнекерлемеу:

а — жаппай; б — жарықшақты тігіс

11 сурет – Жолақты тігіс

Майысқан жер. Бұл ақау қақтың қалыпқа келтіретін немесе мөлшерлеулейтін орнақтардың біліктеріне түсуінің нәтижесінде алынады.

Үлкен сыртқы маңғаз. Маңғаздалушының кескішінің кесетін жиектің қатарынан шығуы немесе соңғысын қате орнату үлкен сыртқы маңғаздың түзілуіне әкеледі (12 сур).

12 сурет - Үлкен маңғаз

13 сурет – Маңғаздың алаңы

14 сурет – Түйісті тігіс

Маңғаздың алаңы. Маңғаз алушының кескішінің төмен орналасуы кезінед маңғазбен бірге құбырдың қабырғасынан металдың бөлігі алынады және бұл ақау түзіледі (13 сур).

Түйісті тігіс (14 сур) — шарасыз технологиялық ақау, оны құбырларды пісіруден кейін алады.

2. Құрастырымдылық бөлім

2.1 Құбыр пісірілетін агрегаттардың құрылысы

Қазіргі замаңғы ТЭСА сәйкесінше қалыпқа келтіретін, пісірілетін, мөлшерлеулейтін, редукционды-мөлшерлеулейтін және бір қалыпқа келтіретін орнақтардың бір қалыпқа келтіретін мөлшерлеулермен жарақталған жетекті жұмыс көтермелермен орнақтардың жинағы болып келеді.

Жолақты құбырлы дайындамаға үздіксіз қалыпқа келтірген кезде білікті мөлшерлеулерде оның жиектерінде созатын түр өзгерулер мен кернеулер туындайды.

Патенттік және ғылыми-техникалық әдебиетті талдау көрсеткендей, қазіргі уақытта құбырды қалыпқа келтіретін орнақтардың құрылымдарында білікті аспаптың орнына (әсіресе жіңішке қабырғалы дәнекерленетін құбырларды өндірген кезде) сырғанау аспабын, тізбекті типті және аунақшалы аспапты қолдануды ұсынады.

Орнақтарда қалыпқа келтірудің бірқалыпты ошағын құруға деген қазіргі замаңғы қарқын бұрғылаудың ошағының пішініне, оның геометриялық өлшемдерінің қатынасына және түр өзгеретін аспапты мөлшерлеулеуге тәуелді жолақтың түр өзгерген жағдайларының негізгі заңдылықтарын анықтау мақсатымен осындай ошақтарды зерттеуді көкейтесті етеді.

Жолақтың түр өзгерген жағдайына байланысты ТЭСА энергокүштік параметрлерін анықтайды, олардың мәні қазіргі уақытта бірқатар қалыпқа келтіретін көтермелердің жетегінің сөндірілуіне әкелетін әрекет ететін орнақтарды қайта құрумен байланысты өседі. Сондықтан қалған жетекті қалыпқа келтіретін және мөлшерлеулейтін көтермелермен жолақты қалыпқа келтіру мен созу мүмкіндігін зерттеу қажеттілігі туындайды.

Кәдімгі сортымен пен сапалы тура тігісті электрлік дәнекерленетін құбырларды өндірген кезде, конструкционды қайта балқытылған, жіңішке қабырғалы >75 қатынасымен, кіші, орта және үлкен диаметрлі – пісірілген құбырлардың аталған түрлерінің әрбіреуі үшін өзіндік спецификалық міндеттерді шешу керек. Осылайша, үлкен диаметрлі құбырларды өндіру үшін минималды энергия шығындарымен бұрғылау ошақтарын құру керек; жіңішке қабырғалы құбырлар үшін — жолақтың жиектерінің кіші бойлық түр өзгерулерінің жағдайынан; кәдімгі сапалы құбырлар үшін — бұрғылау ошағының минималды ұзындығының шарттарынан, бұл құбырды қалыпқа келтіретін орнақтың құрылымдылығының қарапайым етеді және арзандатады.