10. Қорытынды жаса.

Кесте «Зерттеу нәтижесі»:

Оқушылар саны	Кездесу жиілігі

11. Кез келген өсімдіктің 20 дана жапырағының ұзындығын өлшеп, мәліметтерін жаз.

12. Қарастырылатын белгі бойынша ұқсас дарақтар саны.

13. Вариациялық қатар құру – алынған мәліметтерді кестеге толтыру, бірінші жолға жекелеген белгілер(v), ал екінші жолға – әр белгінің кездесу жиілігі (р)

Жапырақ ұзындығы (V)	3 см	4см	5см	6см
Дарақтар саны (Р)	2	8	5	3

14.   Вариациялық қисық сызық құру - графикте белгініңі мәні мен кездесу жиілігі арасындағы байланысты көрсет.

15.   Модификациялық өзгергіштіктің қандай заңдылықтары байқалғандығы жайлы қорытынды жаса.

16. Вариациялық қатарда нұсқалардың таралуы қандай биологиялық себептерге байланысты? Вариациялық қисық нені көрсетеді? Қорытынды жаса.

Қорытынды:____________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________

Лабораторная работа № 11

Тема: Построение вариационного ряда и вариационной кривой

Цель: ознакомиться с закономерностями модификационной изменчивости, методикой построения вариационного ряда и вариационной кривой.

Оборудование: антропометрические данные учащихся (от 10-25: рост, раздельно для юношей и девушек, листья дуба, тополя, вишни (или любого другого растения), семян фасоли (20 – 30 штук), простой карандаш, ручка, тетрадь, линейка.

Ход работы:

3. Измерьте длину семян фасоли (20 – 30 штук)

4. Постройте вариационный ряд, в котором V – длина семян, а Р – частота встречаемости. Заполните таблицу.

1,5 1,3 1,2 1,7 1,4 1,6 1,4 1,4 1,4 1,2 1,3 1,4 1,4 1,3 1,5 1,5 1,2 1,4 1,3 1,3 1,3 1,2 1,3 1,3 1,4 1,5 1,3 1,3 1,3 1,3

V	1,2	1,3	1,4	1,5	1,6	1,7
P	4	12	8	4	1	1

3. Постройте вариационную кривую. Отметьте на кривой наивысшую точку.

1 2	.
11
10
9
8		.
7
6
5
4 .			.
3
2
1				.	.
1,2	1,3	1,4	1,5	1,6	1,7

4. Измерьте рост ваших одноклассников, друзей.

5. Полученные данные запишите в тетради.

Мальчики

186 176 178 179 186 179 176 175 177 174 173 188

девочки

170 165 174 160 165 169 176 173 164 167 172 170 168 169 165

6. Посчитайте число студентов, имеющих одинаковый рост.

7. Заполните таблицу 2.

Для мальчиков

V	173	174	175	176	177	178	179	186	187
P	1	1	1	2	1	1	2	2	1

Для девочек

V	160	164	165	167	168	169	170	172	173	174	176
P	1	1	3	1	1	2	2	1	1	1	1

8. Постройте вариационную кривую, которая представляет собой графическое выражение изменчивости признака. На горизонтальной оси отметьте рост студентов, а на вертикальной оси – количество (число) студентов, входящих в данную группу.

4
3
2			.			.							.
1 .	.	.		.	.									.
173	174	175	176	177	178	179	180	181	182	183	184	185	186	187

4
3					.
2									.	.
1 .				.			.	.			.	.	.	.		.
160	161	162	163	164	165	166	167	168	169	170	171	172	173	174	175	176

9. Определите среднюю величину выраженности по формуле: f = n / N, где f – частота встречаемости, n – число студентов в классовом интервале, N – общее число студентов.

160см - 1/27=0,037

164см- 1/27=0,037

165см- 3/27=0,111

167см - 1/27=0,037

168см - 1/27=0,037

169см- 2/27=0,074

170см – 2/27=0,074

171см – 1/27=0,037

172см - 1/27=0,037

173см - 2/27=0,074

174см - 2/27=0,074

175см - 1/27=0,037

176см - 3/27=0,111

177см - 1/27=0,037

178см - 1/27=0,037

179см - 2/27=0,074

186см - 2/27=0,074

187см - 1/27=0,037

Число студентов	Частота встречаемости
10	0,037
6	0,074
2	0,111

10. Сделайте вывод.

11.Измерьте длину листьев любого растения (20 штук)и запишите их параметры.

10 10 11 11 11 12 11 12 14 11 12 13 12 13 14 14 13 15 12 12 10

12. Определите число образцов, сходных по рассматриваемому признаку.

13. Составьте вариационный ряд - полученные данные занесите в таблицу, в которой в первой строке укажите отдельные значения признака (v), а во второй строке - частоту встречаемости каждого значения (р)

Длина листа(V)	10	11	12	13	14	15
Количество экземпляров (Р)	3	5	5	3	3	1

14.   Постройте вариационную кривую - отобразите на графике зависимость между значением признака и частотой его встречаемости.

5	.	.
4
3 .			.	.
2
1					.
10	11	12	13	14	15

15.   Сделайте вывод о том, какая закономерность модификационной изменчивости вами обнаружена.

Чем больше стандартизированы условия развития, тем меньше выражена модификационная изменчивость, тем короче будет вариационный ряд.

16. Какими биологическими причинами вызвано распределение вариант в вариационном ряду?

внешняя среда и воздействие ее на организм.

Что показывает вариационная кривая?

Графическое выражение изменчивости признака, отражающее как размах вариаций, так и частоту встречаемости отдельных вариант,

Сформулируйте вывод.

Вывод

Зертханалық жұмыс № 12

Тақырыбы: Жергілікті өсімдік іріктемелерінің фенотипін анықтау

Мақсаты: қазіргі селекцияның мақсаттарымен танысу.

Құрал -жабдықтар: қызанақтың әртүрлі іріктемелерінің тұқымы, бір іріктемеге жататын астықтұқымдастың екі данасы немесе кеппешөбі, әртүрлі өсімдіктердің иллюстрациясы.

Жұмыстың барысы:

1. Қызанақтың әртүрлі іріктемелерінің тұқымын қарап, агротехникалық аннотацияларымен және жемістерінің бейнесін анықта.

2. екі іріктеменің(сорттың) ерекшеліктерін кестеге толтыр.

Іріктеменің ерекшеліктері № 1 № 2

Фенотиптік белгілері:

Топыраққа талғамы:

Пісу уақыты:

Агротехника:

Дәмдік сапасы:

Жемістілігі(уражайность):

Сақталу және тасымалдануға талғамы (Сохранность и транспортабельность):

Ауруларға қарсы тұру қабілеті :

3. Іріктемелердің ерекшеліктері сіздің аймаққа сәйкес келе ме? Олар қандай жолдармен алынған? Неге әр аймаққа өз іріктемелері қажет? Қорытынды жаса.

Қорытынды:____________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________