- •«Сумен қамтамасыз ету, канализация және жылулық жүйелер негіздері» пәннінің оқу-әдістемелік кешені
- •5В052400 «Технологиялық машиналар мен жабдықтар»
- •Мазмұны
- •1 Глоссарий
- •2 Дәріс сабақтарының тақырыптары және олардың қысқаша мазмұны
- •Өзін -өзі тексеру сұрақтары.
- •Өзін-өзі тексеру сұрақтары.
- •Өзін-өзі тексеру сұрақтары.
- •Өзін-өзі тексеру сұрақтары.
- •Өзін-өзі тексеру сұрақтары.
- •Өзін-өзі тексеру сұрақтары.
- •Өзін-өзі тексеру сұрақтары.
- •14. Практикалық сабақтардың атауы және олардың қысқаша мазмұны.
- •2 Тақырып. Тепе-теңдіктің дифференциал теңдеуі. Қысым күші.
- •3 Тақырып. Бернулли теңдеуі.
- •4 Тақырып. Гидродинамикалық ұқсастық. Сұйықтың қозғалыс режимдері.
- •5 Тақырып. Гидравликалық кедергі.
- •6 Тақырып. Құбырөткізгіштердің гидравликалық есебі.
- •7 Тақырып. Құбырдағы сұйықтың қалыптаспаған қозғалысы.
- •8 Тақырып. Тамшылы сұйықтардың ағуы.
- •4 Студенттің өздік жұмысы
- •1 Есеп.
- •2 Есеп.
- •3 Есеп.
- •5 Есеп.
- •7 Есеп.
- •24 Есеп.
- •26 Есеп.
- •27 Есеп.
- •29 Есеп.
- •34 Есеп.
- •35 Есеп.
- •Қосымша
- •1. Кейбір сұйықтардың тығыздығы мен кинематикалық тұтқырлығының орташа мәндері
- •2. Сұйық және қатты денелердің серпімділік модулінің орташа мәні
- •3. Қаныққан су буының қысымы рп
- •4. Эквивалентті бұдырлықтың мәні э
- •5. Жергілікті кедергі коэффициенттерінің мәні
24 Есеп.
Сұйықтың қозғалыс жылдамдығын және диаметрі құбыр өсінен қашықтықта тұратын нүктедегі жанама кернеудің шамасын анықтау керек, егер сұйық қозғалысының орташа болса. Тығыздық және кинематикалық тұтқырлық және тең.
25 есеп. Екі резервуар бір-біріне тізбектей жалғанған, Т = 200С температурадағы сұйық Ж үлкен ашық тұрған А резервуарынан В резервуарына ағады құбыр М материалынан жасалған. |
|
|
Резервуарлардағы А және В деңгейлер айырмашылығы Н тең. Құбыр ұзындықтары l1 және l2, олардың диаметрлері d1 және d2. Құбырөткізгіш бойынша ағып өтетін сұйық шығынын Vc анықтау керек. Есептегенде тегеурін шығыны ұзындық бойынша шығынның 20% құрайды деп қабылдау керек. |
26 Есеп.
Резервуардан диаметрі d және ұзындығы l горизонталь құбырөткізгіш бойынша атмосфераға сұйық Ж ағып шығады. Құбырөткізгіш материалы М. Сұйық деңгейі Н, ол құбыр өсінде тұрақты болады.
Т температурадағы сұйық шығынын анықтау керек, тегеурін шығыны ұзындық бойынша шығынның 15% құрайды деп қабылдау керек.
27 Есеп.
Ұзындығы l горизонталь құбырөткізгіштің диаметрін d анықтау керек. Құбырөткізгіш Т = 20 0С температурада Vс мөлшеріндегі сұйықты Ж өткізу керек. Құбырөткізгіш басындағы тегеурін Н. Құбырөткізгіш материалдан М жасалған.
28 есеп. |
|
|
Екі параллель құбырлар арасындағы шығын Vc = 5010-3 м3/с олардың біреуінің ұзындығы l1 және диаметрі d1, ал кедергі коэффициенті бар бөлігінің ( ) ұзындығы l2 және диаметрі d2. М материалдан жасалған құбырдан Т = 200С температурадағы сұйық Ж ағады осы бөлімдегі тегеурін шығынын анықтау керек. |
29 Есеп.
Ұзындығы
горизонталь құбырөткізгіштің
мөлшерінде су өткізетін, диаметрін
анықтау керек. Егер берілген тегеурін
тең
болса. Құбыр қабырғаларының бұдырлығы
.
Нұсқау. Есепті графиктік ідіспен шығару керек.
30 есеп. Горизонталь құбыр көлемі болатын сұйықты Ж ашық тұрған үлкен бактан шығаруға арналған. |
||
|
Оның
аяқ жағы кранмен жабдықталған. Құбардағы
кран алдындағы соққылы қысымның
жоғарылауын анықтау керек, егер құбыр
диаметрі
,
ұзындығы l, қабырғаның ені
|
|
31 есеп. |
||
|
Үш бөлімге (А, Б, В) бөлінген сұйық беріледі Ж. Сұйықтың температурасы Т = 200С. А бөлімінен, диаметрі d1 сопла арқылы, сұйық Б бөліміне беріледі. Одан әрі ішкі цилиндрлік диаметрі d2 саптама арқылы сұйық В бөліміне жіберіледі, соңында диаметрі d3 сыртқы цилиндрлік саптамамен сұйық атмосфераға шығарылады. Жүйе арқылы сұйықтың шығынын және дейлердің h1 және h2 төмендеуін анықтау керек, егер В |
|
бөліміндегі сұйықтың деңгейі Н-қа, ал шыға берістегі саптаманың ұзындығы b = 3d3 тең болса.
32 есеп. Диаметрі тереңдігі цилиндрлік бактан сұйықтың ағып шығуы, диаметрлі тесіктен аққанға қарағанда екі есеге жылдам жүреді осы құбырының ұзындығын анықтау керек.
|
||
|
Құбырдағы
гидравликалық үйкеліс коэффициентін
Нұсқау.
Құбырлар үшін шығын коэффициентін
мына формуламен анықтайды
|
|
33 есеп. |
||
|
Диаметрі d0 тесік арқылы сұйық аққан кездегі ұшу ұзақтығы x және ағыстың құлау биіктігі y берілген. Сығу коэффициентін , жылдамдығын , шығынын және кедергісін анықтау керек, егер сұйықтың ағуын жүргізетін тегеурін Н және сұйық шығыны Vc тең болса. Ағыстың қима бойынша таралуын бірқалыпты деп санаймыз. Ауа кедергісін ескермеуге болады. |
|
