Студенттерге арналған әдістемелік нұсқау

Аралық бақылау

Каурс: 2

Құрастырғандар: Кафедра ассистенттері: Апбасова С.А.

Оралбекова Л.С.

Семей 2009 ж.

Кафедра мәжілісінде бекітілді

Хаттам №______________

«_____» «______________» 200 ж.

Кафедра меңгерушісі, мғд. ____________________Шабдарбаева Д.М.

Негізгі сұрақтар:

1.Қан айналымының бұзылуы. Қан айналымының жалпы және жергілікті бұзылуы жайлы ұғым, олардың өзара байланыстылығы, классификациясы.

2.Толыққандылық: артериялық, веналық. Іркілулік склероздың морфогенезі..

3.Ишемия (Қаназдық).

4. Қан кету. Плазморрагия..

5.Стаз. Престаз. Себептері, даму механизмдері.

6. Стаз. Престаз. түрлері, морфологиялық сипаттамасы мен зардаптары..

7.Тромбоз. Тромбтың морфологиясы..

8.Эмболия. Оның түрлері.

9.Инфаркт. Себептері, түрлері, морфологиялық спаттамасы мен зардаптары.

10.Тромбэмболиялық синдром.

11.Шок. Қанның тамырда диссеминациялы ұюы (ТДҰ-синдромы). Себептері, түрлері, морфологиялық сипаттамасы, ақыры мен маңызы.

12.Компенсация мен адаптацияның (бейімделудің) мәні, биологиялық және медициналық маңызы.

13.Компенсация мен бейімделу үрдістерінің фазалы дамуының сипаты.

14.Бейімделулік жауаптар: атрофия, гипертрофия (гиперплазия), организация, тіндер құрылымының өзгеруі, метаплазия мен дисплазия. Морфологиялық сипаттамасы, маңызы.

15.Регенерация мәні мен биологиялық маңызы. Реттелу механизмі.

16.Регенерацияның жасушалық және жасушаішілік нысандары.

17.Регенерациялық үрдістің даму сипатына әсер ететін жалпы және жергілікті жағдайлар.

18.Регенерациялық үрдістің морфогенезі.

19.Жас шамасына байланысты ерекшеліктері.

20.Регенерацияның түрлері мен олардың морфологиялық сипаттамасы.

21.Жеке тіндер мен органдардың регенерациясы.

22.Жарақаттың жазылуы, оның түрлері.

23. Анықтамасы. Қабынудың мәні мен биологиялық маңызы, даму заңдылықтары мен механизмдері.

24. Себептері. Қабынулық медиаторлар. Қабынулық жауап кинетикасынын морфологиясы.

25. Қабыну және иммунитет.

26. Қабыну альтерациялы, экссудациялы және полиферацияның фазаларының маңызы

27. Қабыну классификациясы.

28. Қабынудың жас шамасына байланысты ерекшеліктері

29. Экссудациялы қабыну. Анықтамасы.

30. Экссудациялық қабыну түрлері: ұйымалы, фибринді, іріңді, шіритін, геморрагиялы, катаральды, аралас.

31. Себептері, даму механизмдері, морфологиялық сипаттамасы, ақыры.

32. Пролиферациялық (өнімдік) қабыну.Анықтамасы.

33. Пролиферациялық қабынудың түрлері: аралық, гранулемалы( бейспецификалы, спецификалы). Полип немесе істікұшты кондилома түзілетін қабыну.

34. Себептері, даму механизмдері.

35. Морфологиялық сипаттамасы, ақыры.

36. Гранулемалы(бейспецификалық, спецификалық) пролиферациялық қабыну.

37. Полип немесе істікұшты кондилома түзілетін қабыну.

38. Гранулеманың кинетиасы.

39. Гранулемалы қабыну.

40. Туберкулездік, мерездік, алапестік, риносклеромалық, эхинококкоздық, актиномикоздық гранулемалардың- клинико-морфологиялық сипаттамасы.

41. Инфекциялық үдерістің жалпы сипаттамасы, морфологиясы.

42. Инфекциялық ауруларды дамытатын биологиялық және әлеуметтік факторлар.

43. Инфекциялық ауруларды классификациялау ұстанымы.

44. Инфекциялық аурулардың патоморфозы.

45. Мерез.Этиологиясы, патогенезі.

46. Біріншілік,екіншілік, үшіншілік кезеңі.

47. Тума мерез (ертелік, кешеуіл).

48. Патологиялық анатомиясы, асқынуы, өлім себептері.

49. Мерез патоморфозы.

Практикалық дағдылар

а) Макропрепараттарды оқып білу және сипаттау

1. Миға қан құйылу

2. Жұпар жаңғақ тәрізді бауыр

3. Эпикард астына құйылу

4. Көкбауыр анемиялық инфаркті

5. Бүйрек анемиялық инфаркті

6. Өкпе геморрагиялық инфаркті

7. Миокард инфаркті

8. Өкпенің қоңыр индурациясы

9. Қолқа кемеріндегі тромб.

10. Жүрек кемеріндегі тромб.

11. Қолдағы көпіршіктенген тромб.

12. Өкпе артериясының тромбоэмболиясы.

13. Көкбауыр анемиялық инфаркті.

14. Бүйрек анемиялық инфаркті.

15. Өкпе геморрагиялық инфаркті.

16. Миокард инфаркті.

17. Өкпе абсцессі

18. Ми қабығының іріңді қабынуы (менингит)

19. Іріңді гепатит

20. Геморрагиялық цистит

21. Фибринозды перикардит

22. Дифтеритикалық колит

23. Флегмонозды аппендицит

24. Бауыр актиномикозы

25. Бауыр бір камералық эхинокогы

26. Мидағы альвеококк

27. Өкпенің милеарлы туберкулезі

28. Мерездік мезоаортит

б) Микропрепараттарды оқып білу және суретін салу.

6-1. Жұпар жаңғақ тәрізді бауыр.

Орталық венаның кеңеюіне, эритроциттер диапезіне көңіл аудару, бөліктің ортаңғы, шеткі жақтарындағы гепатоциттердің жағдайын қарау.

6-2. Өкпенің қоңыр индурациясы.

Альвеоллалар арасында жиналып қалған сидерофагтар мен бос жатқан гемосидерин мен дәнекер тіннің көбеюіне көңіл аудару.

6-3.(4-2) Өкпенің қоңыр индурациясы (Перлс бойынша бояу). Гемосидериннің боялуына көңіл аудару.

6-4. Миға қан құйылу.

Ми тінінде эринроциттер жинағын табу, қан құйылу аймағындағы эритроциттер мен ми тінінің және оның жанында жатқан артериола қабырғаларының жағдайына көңіл бөлу

6-5. Бүйрек үсті безіне қан құйылу.

Бүйрек үсті безінің қыртысты және милы қабатында дискомплексацияланған тіндерге жиналып қалған қанға көңіл аудару.

7-1. Венадағы аралас тромб.

Қан тамыр қабырғасындағы тромбты табу. Қан тамыр өзегінде қалай орналасқан және оның қандай элементтерден құралғанын анықтау.

7-2. Тромбтың организациясы мен реканализациясы

Қан тамырына, тромбқа, ішіне өскен жас дәнекер тінге және эндотелимен жабылған өзектердің пайда болуына көңіл бөлу.

7-3. Өкпедегі қатерлі ісіктің метастазы.

Қан, лимфа өзегіне жиналған қатерлі ісік клеткаларын табу.

7-3 (5-3) Миокард инфаркті.

Кардиомиоцит ядролары мен цитоплазмалары ыдырай басталған миокард аймағын, қан тамырлары кеңейіп, олардан лейкоциттер шыға бастаған аймақтарын табу.

7-4 (5-1). Бүйректің анемиялық инфаркті.

Бүйрек тінінен некроз болған аймақты, қан тамырлары кеңейіп, олардан лейкоциттер шыға бастаған аймақтарды табу.

8-1. Фибринозды перикалдит

Эпикардта фибрин жиналып қалуын, лейкоциттерді табу. Оның организациясын және қан тамырларының өсуін табу.

8-2. Миокард абсцессі

Лейкоциттердің ошақталып жиналуын, некрозды және кеңейген қан тамырларын табу.

8-3. Абсцессті пневмония

Лейкоциттер топталып қалған ошақтарға және альвеолаларға көңіл аудару.

8-4. Грипп кезінде серозды-геморрагиялық пневмония.

Қан тамырларының тез кеңеюі альвеоланың жарылуы, қан құйылу, микроб колониялары, лейкоциттердің топталуын табу.

8-5. Крупозды пневмония.

Альвеола ішінен лейкоциттерді, эритроциттерді және фибрин жіпшелерін табу.

8-6. Іріңді менингит.

Жұмсақ ми қабығының қалыңдығына, ондағы қан тамырлары мен қабыну инфилтратына көңіл бөлу.

9-1. Аралық миокардит

Клеткалық элементтердің топталуын белгілеу: лимфоциттер, гистиоциттер және бұлшық ет талшықтары арасындағы аз мөлшердегі ннейтрофильді лейкоциттер.

9-2. Тері эхинокогы

Эхинококк кистасын, хитин қабығын және алып клеткаларды табу.

9-3. Ми цистеркозы.

Ортасында орналасқан паразитпен оны қоршаған қабықты табу.

9-4. Туберкулезді гранулема.

Гранулеманы иауып, құрайтын клеткаларды танып білу, гранулема ортасының жағдайын бағалау.

9-5. Мерездік мезоаортит.

Аортаның сыртқы және ортаңғы қабатындағы гумма инфильтратын анықтау. Инфильтраттың клеткалық құрамын танып білу. Эластикалық талшықтардың бұзылуына көңіл бөлу.

9-6. Актиномикоз.

Микроабсцестерді табу, ортада дөңгелек, шеті тегіс емес қою-көк түсті саңырауқұлақ друзасы, ксантомды клеткаларды анықтау.

Семей Мемлекеттік Медицина Академиясы

Факультеті: Жалпы медицина 051301

Дисциплина: Патологиялық анатомия

Кафедрасы: Патологиялық анатомия, соттық медицина және гистология