Студенттерге арналған әдістемелік нұсқау

Аралық бақылау

Курс: 2

Құрастырғандар: Кафедра ассистенттері: Апбасова С.А.

Оралбекова Л.С.

Семей 2008 ж.

Кафедра мәжілісінде бекітілді

Хаттам №______________

«_____» «______________» 200 ж.

Кафедра меңгерушісі, мғд. ____________________Шабдарбаева Д.М.

Негізгі сұрақтар:

1. Патологиялық анатомия, оның мазмұны мен міндеттері.

2. Пәннің объектілері мен зерттеу әдістері.

3. Аутопсия. Медицинадағы маңызы.

4. Биопсия. Оның мүмкіндіктері.

5. Пәннің даму тарихы.

6. Басқа сабақтас пәндермен байланыстылығы.

7. Патологиялық анатомияның қызметінің денсаулық сақтау жүйесіндегі рөлі мен орны.

8. Жасуша ядросы мен цитоплазмасының патологиясы.

9. Митоздың патологиясы.

10. Жасушалық патология – итегративтік ұғым.

11. Организмдегі зат алмасудың реттелуі. Дистрофия түсінігі және ол жайындағы пікірлер.

12. Дистрофия жергілікті процесс және жалпы зат алмасудың бұзылуы ретіндегі ұғым. Дистрофияның морфологиялық белгілері.

13. Дистрофиялық прцестің жіктелуі.

14. Дистрофияның морфо-генетикалық механизмдері.

15. Жасуша ішілік белоктың алмасуының бұзылуы – паренхиматозды диспротеиноздар, жалпы сипаттамасы.

16. Паренхиматозды диспротеиноздардың түрлері. Түйіршікті дистрофия түсінігін сынау.

17. Гиалин тамшылы, гидропиялы, мүйізді дистрофиялар. Макро және микроспаттама (болжамы,нәтижесі)

18. Паренхиматозды майлы дистрофиялар. Жасушадағы ишемиялық және гипоксиялық зақымдану кезіндегі алатын орны. Морфологиялық сипаттамасы.

19. Паренхиматозды көмірсулы дистрофиялар. Тұқым қуалайтын гликогеноздар.

20. Строма-тамырлық ақуызды дистрофиялар.

21. Дәнекер тіндердің өршімелі ыдырауының морфологиясы: мукоидты ісіну, фибриноидты ісіну (фибриноид), гиалиноз

22. Амилиоидоз. Классификациясы. Себептері, морфологиялық сипаттамасы мен маңызы.

23. Строма-тамырлық майлы дистрофиялар: жалпы семіздік , жүдеулік. Классификациясы. Себептері, морфологиялық сипаттамасы мен маңызы.

24. Строма- тамырлық көмірсулы дистрофиялар. Себептері, морфологиялық сипаттамасы мен маңызы.

25. Эндогендік пигменттер алмасуының бұзылуы.

26. Хромопротеидтер. Классификациясы, дамуының жалпы заңдылықтары.

27. Гемоглобингендік пигменттер алмасуының бұзылуы: гемосидероз, гемохроматоз, гемамеланоз, сарғаю (бауырүстілік, бауырлық, бауырастылық), порфириялар.

28. Протеингендік пигменттер алмасуының бұзылуы: меланоз (жайылмалы және жергілікті, жүре болатын және тума), Аддисон ауруы. Альбинизм. Энтерохромаффиндік жасушалар грануласының пигменті.

29. Липидгендік пигменттер алмасуының бұзылуы.

30. Нуклеопртеидтер алмасуының бұзылуы: подагра, несеп қышқылдық ауру, несеп қышқылдық инфаркт.

31. Кальций алмасуының бұзылуы- кальциноздар.

32. Кальциназдардың түрлері, морфологиялық сипаттамасы, себептері.

33. Фосфор алмасуының бұзылуы: мешел, нефрогендік остеопатия, ренальдық нанизм, гипервитаминоз Д.

34. Мыс алмасуының бұзылуы: бауыр-милық дистрофия (Вельсон-Коновалов ауруы)

35. Тас түзілу, оның себептері

36. Тастың түзілу механизмі

37. Тастың түрлері

38. Тас түзілуінің зардаптары

39. Некроз анықтамасы, физиологиялық жағдайдағы некроздар. Некроздың себептері.

40. Тікелей және жанама некроздар.

41. Некроздың түрлері-құрғақ, дымқыл, екіншілік.

42. Паранекроз.

43.Некроздың нәтижесі, клиника-морфологиялық нысандары, ақыры.

44. Некробиоз. Апоптоз. Аутолиз. Ұғымдарының мәні. Морфогенезі.

45.Некроз бен апоптоздың салыстырмалы сипаттамасы.

Некроздың түрлері-құрғақ, дымқыл, екіншілік.

46. Паранекроз.

47.Некроздың нәтижесі, клиника-морфологиялық нысандары, ақыры.

48. Некробиоз. Апоптоз. Аутолиз. Ұғымдарының мәні. Морфогенезі.

49.Некроз бен апоптоздың салыстырмалы сипаттамасы.

Практикалық дағдылар:

а) макропрепараттарды оқып білу және сипаттау.

1. Жүректің майлануы

2. Бауырдың майлы дистрофиясы

3. Көк бауыр сыртқы қабығының гиалинозы

4. Көк бауыр амилоидозы

5. Бүйрек амилоидозы

6. Бауыр амилоидозы

7. Жүрек ақауы

8. Артериосклеротикалық нефроцирроз

9. Жүректің жай майлануы

10. Жүректің қан тамыры мен зәр түтікшесі айналасына май жиналу

11. Өкпенің қоңыр индурациясы

12. Миокардтың қоңыр атрофиясы

13. Өкпе антракозы

14. Ағзалардағы меланаманың метастаздары

15. Мидағы ескі қан құйылу ошақтары

16. Бүйрек тасы ауруы

17. Аяқ бармақтарының гангренасы.

18. Бүйректің анемиялық инфаркті.

19. Көкбауырдың анемиялық инфаркті.

20. Миокард инфаркті.

21. Өкпе фиброзды-каверноздық туберкулезі.

22. Ұйқы безінің майлы некрозы.

б) Микропрепараттарды оқып білу және суретін салу.

2-1. Бүйректің иректелген түтікшелер эпителийінің түйіршікті дситрофиясы.

Бүйректің қыртысты затында иректелген түтікшелердің көлденең кесіндісін табу. Эпителий клеткасының көлемінің үлкеюіне, цитоплазмасындағы ұсақ түйіршіктерге көңіл аудару.

2-2. Бауырдың майлы дистрофиясы.

Гептоцитттердегі вакуольдер саны мен көлеміне, гепатоцит ядроларына көңіл аудару.

2-3. Гиперкератоз (папиллома) – көп қабатты жалпақ клеткалы эпителийінде қалыпты жағдайда кездеспейтін қабыршақты заттарды табу, қабыршақты қабаттың қалыңдап кеткендігін байқау.

2-4. Жалпақ клеткалы рак.

Жалпақ клеткалы эпителий және оның ортасында жиналған «рак інжулеріне» көңіл аудару.

2-5. Ұйқы безінің муковицидозы.

Дәнекер ұлпалардың өсуіне және кеңейіп кеткен коллоидтардың жиналуына көңіл аудару.

3-1. Жүректің жай майлануы.

Бұлшық ет талшықтарының арасынан май клеткаларын табу.

3-2. Қолқа артерослерозы

Қолқаның эндотелий қабатының қалыңдығына, гомогендігіне және ондағы пайда болған қызыл-сары түсті майларға, кальций тұздарына, полестериндерге көңіл бөлу.

3-3. Бауыр амилоидозы (гематоксилин және эозин мен боялған).

Бауыр клеткаларын және олардың арасындағы жатқан ашық-қызыл түсті гомогенді массаларды табу.

3-4. Бауыр амилоидозы (Конго-рот бояуы).

Бауыр балкаларын және олардың арасында жатқан қызғылт түсті гомогенді массаларды табу.

3-5. Көк бауыр капсуласының гиалинозы.

Көк бауыр қалыңдаған гомогенді боялған қабығын табу.

3-6. Бүйрек амилоидозы (гематоксилин және эозинмен боялған).

қан тамырының кемерінде, бүйрек шумақшаларында қызғылт гомогенді массаны табу.

3-7. Бүйрек амилоидозы (Конго –рот бояуы).

Қызғылт гомогенді массаны табу.

4-1. Өкпенің қоңыр индурациясы (гематоксилин және эозинмен боялған).

Өкпе тканінде бос жатқан гемосидеринді, дәнекер тіннің көбейуін табу.

4-2. Өкпенің қоңыр индурациясы (Перлс бойынша бояу).

Өкпе тінінде сидеробластар мен сидерофагтардың бояуына көңіл аудару.

4-3. Меланин (тері меланобластомасы).

Клеткалар полиморфизміне және цитоплазмада қоңыр-қара боялған түйршікке көңіл бөлу.

4-4. Бауырдың механикалық сарғаюы.

Өт тромбтары мен кеңейген ет жолдарын табу гепатотцитттер цитопазмаларынан сары түсті пигментті (билирубин) табу.

4-5. Бауырдың қоңыр атрофиясы.

Гепатотцит цитаплазмаларынан қоңыр пигменттік (липофуцит) табу.

4-6. Әкті метастаз.

Гомогенді көк шөгінділерді табу (кальций тұздары).

4-7. Бүйрек түтікшелерінің микроллиттері.

Бүйрек түтікшелерінің көк кальций тұздарын табу.

4-8. Лимфа түйіндерінің антракозы.

Лимфа түйіндері тінінен қара пигментті (көмір) табу.

5-1. Бүйректің анемиялық инфркті.

Бүйрек тінінен некроз болған аймақты, қан тамырлары кеңейіп, олардан лейкоциттер шыға бастаған аймақтарды табу.

5-2. Некрозды колит.

Тоқ ішектің шырышты қабығынан некроз аймақтарын табу.

5-3. Миокард инфаркті.

Кардиомиоцит ядролары мен цитоплазмалары ыдырай бастаған миокард аймағын, қан тамырлары кеңейіп, олардан леккоциттер шыға бастаған аймақтарын табу.

5-4. Өкпенің геморрагиялық инфаркті.

Қан сіңіп қалған қара-қызыл түсті аймақтарды табу, оларға морфологиялық сипаттама беру.

5-5. (31-4) Туберкулезді казеозды некроз ошағы.

Микроскоппен қарап амрфты тінді детриті бар казеозды некроз ошағын бауып, белгілеу.

Семей Мемлекеттік Медицина Академиясы

Факультеті: Жалпы медицина 051301

Дисциплина: Патологиялық анатомия

Кафедрасы: Патологиялық анатомия, соттық медицина және гистология