8) Бақылау ( сұрақтар, тесттер, есептер)

Сұрақтар:

- Жедел бензолмен улану немен көрініс береді?

- Қорғасынмен жұмыс істемеу үшін қосымша медициналық көрсеткішті көрсет?

- 24 айда 1 рет медициналық тексеруден өтетін кімдер?

- Казақстанда ауыл шаруашылығында қандай тыңайытқыш қолданады?

- Ағзадан сынапты шығару үшін қандай зат қолданады?

- Микроэлемент түрде марганец қандай процесске қатысыды?

- Сынап және органикалық емес қосылыс (сулема, азотноқышқыл сынап) қандай у?

- Ұзақ уақыт фосформен уланғанда қай ауру дамуы мүмкін?

- Фунгицид түріндегі ұрұқтарды дамыту үшін қандай пестицид қолданылады?

- Гранозан, меркуран, меркургексан қасиет сипаттаңыз?

Тесттер:

1.Ағзаға бензолдың ену жолдары:

а) тағаммен ауыз арқылы

б) тыныс алу жолдары арқылы

в) терімен

г) жоғарыда аталғандардың барлығы

2.Бензолмен созылмалы улануда нервжүйесінің зақымдануының қандай синдромдары кездеседі

а) астениялық

б) полиневрит

в) энцефалопатия

г) фуникулярлы миелоз

д) диэнцефальді

3.Бензолмен созылмалы улануда қандаймүшелер мен жүйелер зақымданады

а) нерв жүйесі

б) тыныс алу

в) жүрек- тамыр

г) ас қорыту

д) қан түзу

4.Жедел улануда бензол қай мүшеде табылады

а) мида

б) қанда

в) барлығында

г) бауырда

д) бүйрек үстібезінде

5.Созылмалы улануда бензол қай мүшедетабылады

а) май тінінде;

б) сүйек миында

в) қанда

г) бүйректе

д) көк бауырда

6.Қорғасынның орталық жүйке жүйесін зақымдауы мынадай түрде дамиды:

а) энцефалит

б) ЖМҚБ

в) АНС

г) полиневропатия

д) остеохондроз

7.Қорғасын коликасының диагностикасы үшін қандай клиникалық белгілер қолдануы мүмкін

а) гипотермия

б) артралгиялар

в) полиневропатия

г) күн өрімі аймағында бірден ұстама тәрізді ауырсыну; ұзақ, емге берілмейтін іш қатулар; АҚ жоғарылауы;

8.Сатурнизмнің алғашқы гүрімен ауыратын науқас бұрынғы жұмысын мына жағдайда атқара алады

а) перифериялық полинейропатияның белгілері жоқ

б) АҚ-нын және биоортадағы қорғасынның қалыптасуы

в) аминолувилин қышқылы және аиропорфириннің, протопорфириннің қалыптасуы және биоортада аминоливулин қышқылы қалыптыда

г) ОНЖ жағынан клиникалық көріністер болмағанда

д) анемиялық және астениялық синдром болмағанда

9.Қорғасынмен созылмалы уланғанда анемияның мына түрі дамуы мүмкін

а) порфирин синтезінің бұзылуына байланысты

б) теміржетіспеушілік

в) гипопластикалық

г) гемолиздік

д) РНК және ДНК синтезінің бұзылысына байланысты

10. Сары фосфор жиі қайда қолданылады:

а) таукент өндірістерінде

б) металлургиялық өндірістерінде

в) сары фосфор өндіріуде

г)ауыл шаруашылығында

д) машинажасауда

11. Фосфордың адам ағзасына түсу жолдары:

а) ОЖЖ арқылы

б) жоғары тыныс алу жолдарымен

в) АІЖ арқылы

г) терімен

д) шашпен

12.Сары фосфор қандай ортада жақсы ериді:

а) суда

б) майда

в) зәрде

г) қанда

д) асқазан сөлінде

13. Жұмыс істейтін аймақтағы ауағашамамен жіберілетін фосфор концентрациясы

а)0,03 мгмЗ

б)0,01 мгмЗ

в)0,30 мгмЗ

г) 1,5 мгмЗ

д) 0,09 мгмЗ

14. Сынаппен созылмалы уланудың синдром.

а) вегетотамырлы дистония

б) анемия

в) несептик

г) геморрагиялык

д) бронхоокпелик

15)~ Диагноз «Алып журуши» сынапты:

а) егер де несепте сынап калдыгы табылса

б) клиникалык коринис

в) егерде канда сынап табылса

г) егерде калда сынап табылса

д) бронхтарды жуганда сынап табылса

16. Қай мүше мен жүйеде сынаппен марганец жиналады

а) бауырда;

б) сүйек тінінде;

в) эритроцитте

г) сүйек миында

д) жүрек бұлшықетінде

17.Жұмыс істейтін аймақтағыауаға шамаменжіберілетін марганец концентрациясы

а) 0,03 мгм3

б) 0,01мгм3

в) 0,30 мгм3

г) 1,5 мгм3

д) 0,09 мгм3

18.Сынаппен созылмалы уланудыңдәрежесінде еңбекке жарамсыздықты анықтау (бастапқы түрі)

а) сақталмаған

б) шектелген

в) толық сақталған

19.Сынанпен созылмалы уланудыңпатогенезді механизміне тән

а) тотығу - тотықсыздану процесініңзақымдануы

б) порфирин биосинтезінің төмендеуі

в) метгемоглобин түзілуі

г) бүйректің функциональді активтілігініңтөмендеуі

д) сүйек миының бағана клеткасының төмендеуі

20.Фосформен ұзақ уақытжанасқанда мынаның дамуына әкеледі

а) бронхит

б)гингивит

в) стоматит

г) гастрит

д)гепатит

ЕСЕП №1

Науқас А., 42 жаста. 17 жыл бойы телевизор футлярын жылтырату үшін құрамында 35 проц бензол бар ерітіндіні қолданатын жұмыс істеген. Ауру бірітіндеп дамыған. Науқас әлсіздікті, басының ауруын, тез шаршағышдықты, кейін қызыл йегінің қанауын, мұрнынан қан кетуін байқаған. Стационарда зерттеу кезінде ұлғайған лимфа түйндерінің жоқтығы, бауыр қабырға доғасының шетінде пальпацияланған, талақ пальпацияланбаған. Созылған қолдардың саусақтарының треморы, айқын қызыл дермографизм, алақандардың гипергидрозы, пульс пен артериялық қысым тұрақсыз.

Тапсырма: болжам диагнозын - қойыңыз; қорытынды диагноз қою үшін қосымша зерттеу жоспарын құрыңыз.

ЕСЕП № 2

Науқас 52жаста, ауыл шаруашылығына арналған улы химикаттар базасында оларды ауыл шаруашылық мекемелеріне жіберумен айналысатын жұмыста істейді, жұмыс барысында улы химикаттардың дусты түріндегілермен контактіде болуы мүмкін. Бұрын ауырмаған. Базада 7жыл жұмыс істеген соң ол өзінің ашуланғыштығын ұлғайғанын, әр уақыт басының ауырғандығының басының айналуыны байқаған. Соңғы уақытта есте сақтау қабілеті қомақты нашарланған, ұйқысы бұзылған.

Объективті: гипергидроз, жеңіл акроцианоз, қызыл тұрақты дермографизм, тарамыс рефлекстерінің күшеюі, созылған қолдардың саусақтарының айқын емес треморы. Ішкі органдар жағынан тек аритмия мен брадикардиядан нормадан ауытқушылық байқалмайды.

Тапсырма. Диагноз құрастырып негіздеңіз. Қосымша зерттеулер қажетпе? Ем белгілеңіз ВТЭ жүргізіңіз.

ЕСЕП №3

Науқас У., 36 жас, 7 жыл бойы химиялық лабороторияда лаборант болып жұмыс істейді. Шыбын, маса, паразитке қарсы әртүрлі хлорофос, байтектерімен өнімдерін шығарады. Соңғы жылдары қозғыштық, тітіркенгіштік, тез шаршау, ұйқының бұзылысы байқалды. Науқас шыдамсыз, сілекей көп ағады, құсығы сұйық әрі иісті, бас ауруға шағымданды. Ауруханада тексергенде лимфа түйіндерінің ұлғаймағандығы, бауыр қабырға доғасының шетінде пальпацияланады. Қолды созғанда саусақтардың дірілдеуіне, температурасы 40 градус.

Тапсырма: Диагнозды негіздеу, қосымша зерттеу тәсілдері. МӘС-ні жүргізіңіз және ем.

ЕСЕП № 4

Науқас П., 42 жаста, аккумулятордайындау өндірісінде жұмыс істейді. Ауруханада іштіқ кенет аурумен жедел жәрдем машинасымен жеткізілген. Анамнизінде аккумулятор зауытына жұмысқа тұрмай тұрған кезінде 12 елі ішек жарасыменауырғандығы анықталды. 20 жыл бойы ешқандай асқынулар болмаған, мұныгастрологиялық зерттеулер де дәлелдейді.

Ауруханаға түскенде ішінің кенеттолғақты ауырсыныуы шағымданған.

Объективті: іші жабысқан, пальпациядаіштің ортаңғы және төменгі жартысына жойылған, жүйесі кіндік айналасындағы ауырсыну. Ауру алдында ауызда жағымсыз дәм, жүрек айну,сілекей ағу,ұйқысыздық, іш қату болған. Науқас іш айдау дәрілерін ішсе де үлкен дәреті болмаған. Өкпелі перкуторлы дыбыс өзгермеген, тынысы везикулярлы, жүрек шекарасы өзгермеген, тондары айқын, таза.АҮ 180/90мм сын.бағ. Қан анализі: Нв 110 г/л ретикулоциттер саны40 проц., эритроциттер 4,1x10 12/л, базофильді дәнді эритроциттер саны66 проц; СОЭ 11 мм / сағ.

Тапсырма: диагноз құрастырып негіздеңіз. Қосымша диагностикалық зертеулер қажет пе және қандай. Ем белгілеңіз.

1) ТАҚЫРЫБЫ№23:Жіті және созылмалы сәулелі аурулардың этиопатогенезінің негізгі теориялары. Сәулелік ауруды емдеу және алдын алу принциптері.

2) МАҚСАТЫ:Радиация салдарынан адам ағзасындағы дамитын патологиялық үрдүстердің даму жағдайын студентерге түсіндіріп үйрету . Сәулелік аурудың емдеу және алдын алу принциптері.

З) ТАПСЫРМА:

- СӨЖ тақырыбы бойынша әдебиет таңдау (каталогтармен, журналдармен, монографиялармен, сөздіктермен, оқу әдебиеттерімен, интернет мәліметтерімен жұмыс жасау)

- сабақ тақырыбы бойынша конспект, презентация, көрнекті құралдар (буклеттер, интеллект карта) құрастыру

• тест тапсырмаларын шешу

• өздігінен 2 ситуациялық есеп және тақырып бойынша және 5 тест құрастыру.

• кәсіптік аурулардың алдыналу шараларының негізгі принциптерін меңгеру.