II. Науқастың басталу анамнезі:

1 . Аурудың емханаға түскендегі шағымдары

2. Наукастың басталған уақыты және дамуы. Бүдан бұрынғы қодцанылған емдер (қашан, қайда, қандай?)

3. Аурудың субьеқтивті жағдайы және жеке мүшелерінің жағдайы

III. Аурудың ғүмырының анамнезі:

1 . Биографиялық мағұлматтар туғаннан осы емханаға түскеніне дейін хронологиялық

кезекпен толтырылады

2. Бұдан бұрын ауырған науқастары:

а) нервті-психикалы

б) жедел жұқпалы

в) түберкулез

г) венерологиялы

д) малярия (безгек)

е) жасалынған операциялармен жарақаттар

ж) әйелдерде - етек қірі, жүктілік, босану

3. Семья жағдайы, тұқым қуғыш науқастар, қатерлі ісіктер, үстамалы, венерологиялы, түберкулезді аурулар

4. Мамандық (профессионалды) анамнез

5. Түрмыс факторлары - үй жағдайы, гигиеналық тазалық, көректену сапасы, дем алу режимі

6. Зиянды (залалды) әсерлер - темеқі шегу, арақ-шарап ішу, нарқотиқтер пайдалану

IV. Обьективті тексерістермен аныкталынатын көріністер (хабарлар)

А. Жалпы көріністер

1 . Аурудың жалпы жағдайы

2. Дене кызуы, тамыр соғуы, тыныс алуы.

3. Бойы, дене құрылысы, толықтығы (аурлығы)

4. Tepici мен клегейлі қапшықтар жағдайы

5. Тері астының шел майы (клетчаткасы)

6. Лимфатикалық системасы

7. Бүлшық еттері

8. Сүйектері мен буындары

9. Қалқан безі

10. Тыныс (дем) мүшелері

11. Жүреқ-қан системасы (функционалды сынақтар, А/Д-қан қысымы)

12. Ac қорыту мүшелері - (ауыз, тістер, тіл, миндалиндер)

- Ішті қөру, сипау, тыңдау

- Карынды, ішекті, бауырды, үйқы безін, көк бауырды тексеру

13. Зәр және жыныс мүшелерін тексеру

14. Нерв жүйесін тексеру (есі, көңілі, ақылы, сөйлеуі, Ромберг сынағы, сезімі, рефлекстері, дермография, дыбыс естуі, көз көруі, иіс сезімі)

Б. Науқасқа шалдыққан денені (мүшені) тексеру

1. Көру (осмотр)

2. Қозғалу (активные и пассивные движения)

3. Перкуссия

4. Аускультация

5. Пальпация

6. Арнайы тексерістер

Г. Лабораториялык тексерістер

Д. Рентгенмен тексерістер

Е. Арнайы тексерістер

V. Аурудың диагнозы жене оны дэлелдеу

Кдндай анамнездік, субьеқтивтік және обьективтік хабарлар негізінде диагноз шешіліп отыр. Қандай лабораториялық, рентгендік және инструменталдық тексерістер, диагноздың дұрыс тығын дәлелдейді.

VI. Дифференциалды диагноз - табылған науқасты басқа қандай науқастардан айыру қажет.

VII. Анықталған науқастың этиологиясы (себебі) және патогенезі (дамуы) басқа жеке қағазға жазылыгвЬсистентке көрсетіледі.

VIII. Анықталынған науқасты емдеу шаралары жеке қағазға (вкладыш к истории) жазылады.

I.. Операцияның қажеттілігі (қандай) немесе қажетсіздігі. Қажетті жансыздандыру тәсілі. Ауруды операцияға даярлау (ішек-қарынды, ауызды, жұректі, наркозге дайындық. Қан құю және оған дайындық. Тобы, резусы, даялланған күні, сапасы, құйылған мөлшері, қанға реакция.

.. Жасалған операцияның аты (анестезия, тілік, не табылды, не орындалынды, оператордың аты-жөні, ассистент, анестезиолог, операцияның орындалу уақыты. Операциямен алынған мүшені немесе тканді қасиеттеу.

I. Эпикриз

Науқастың ағымы, орындалынған тексерістер, анықталынған диагноз. Қолданылған емдеу және оның нәтижесі. Байқалынған асқыныстар.

Аурудың емханадан шығарылғандағы жағдайы. Науқастың болашағы, денсаулығының айығуы және жұмыс қабілетшің түзелуі. Ауру адамға дәрігерлік кеңес.

Хиурургиялық науқастарды тексеру ерекшіліктері.

Аурудың анықтауға бағытталатын тексерістер келесі 3 бағытта орындалады:

1. Қандай мүше зақымданған және оның жағдайы қанша бұзылған.

2. Аурудың себебін және даму механизмнің анықтау

3. организмеге көрсететін науқастың әсері қандай

Науқасты тексерумен анықталынған жауаптар науқаснамаға тіркеледі. Науқаснама- емдеуге, білімге, сотқа өте маңызды құжат. Ол таза, анық, еш бір қысқартусыз жазылуға тиісті.

Хиуругиялық науқастардың науқаснамасы келесі тексерістермен анықталатын хабарлар негізінде толтырылады.

ОПРОС- белгілі сұрақтарға жауап алу негізінде, дәрігер науқастың белгілі көріністерін іздестіреді.

Тексеріс науқас адамның шағымдарын анықтаудан басталады. Әрбір шағымның барлық ерекшіліктері толық анықталынады. Мысалы-шағым дене ауыратындығына болса, оның орнын, басқа орынға шабуын, пайда болған уақытын, тұрақтылығын, күшін және ерекшілігін, қайцталануын және қайталану арасындағы мерзімін, ауыр жұмыспен байланысты немесе байланыссыздығын, жарақатпен, дәрет қызуының бұзылуымен т,б, байланыстылығын анықтайды.

Науқас тарихын анықтағанда оның алғашқы көріністерін пайда болған уақытты, одан бергі өзгерістері, пайдаланылған емнін, түрі/ хирургиялық; санаторлық; амбулаторлық/ және олардың нәтижесі.

Аурудың қолындағы медициналық құжаттар тексеріледі/ справки, выписки из историй болезни, анализы, данные тентегно исследований/ олардың көрсеткіштері науқаснамаға көшіріліп жазылады.

Аурудың өмір тарихын оның биографиялық забарларын толық анықтаумен/ тууы, өсуі, тұрмыс және жұмыс ерекшіліктері, тағамдануы, аллергиялық жағдайы. Бұдан соң объективті тексеріске көшеді- көру, сыйпау, тыңдау, дене қызуын/ термометрия/ анықтау.

Көру- осмотр хирург үшін бұл өте маңызды тексеріс, кейде науқас диагнозын анықтауға көмектеседі. Зерттелген дене толығымен ашылады, ауру жарық орынға орналастырады, дененің қарама қарсы бөлімдерін формасы, өзгерісі қоса анықталады. Мәселен- оң тізені тексергенде, сол тізе де қоса ашылады, тексеріледі. Мүшенің немесе дененің түрін анықтаумен науқастың түрін оның басталған уақытын, асқынысын айыруға болады. Тексеретін дененің формасы өзгеруі-ісінуі, қабынумен, ісік науқасымен байланысты болу мүмкін. Ісік формасы, орны, қозғалғыштығы әр түрлі/ округлая, грушевидная, яйцевидная, продолговатая, цилиндрическая, непарвильная/. Дөңгелек ісіктер кисталарда, атеромада, дерматоидта «аяғы- ножкасы бар ісіктері қатерсіз, ал қатерлі ісіктерде- опухоль имеет широкое основание с изменением кожным покровом».

Арнайы тексерісер:

Лабораторлы тексерістер:

1. Клиникалық және биохимиялық тексерістер/ қанды/- қанның формалық элементтерін, гемаглобин мөлшерін, эритроциттер шегуін/ СОЭ формалық элементтер және плазма/ гематокритное число/, свертывающая және антисвертывающая системалар жағдайы, белок және белок фракциялары, глюкоза ферменттер, билорубин, мочевина, креатинин айналымдығы қан мөлшері /ОЦК/, анйлымдығы плазма мөлшері көрсетеді.

2. Зәрді тексеру- относительді плотность, түсі, реакциясы, белогі, қанты, цилиндарлары, клеткалар элементтер анықтайды.

3. Иммунологиялық тексерістер мен клеткалық иммунитет факторлары- лимфоциттер мөлшері, Т-В лимфоциттер, иммуноглобиндер/ А-М-С/, лизоцимдер мөлшері комплименттер т,б, факторлар анықталады.

4. Микробиологиялық тексерістер Экссудаттаніріннен, қаннан, зәрден, қақырықтан мирокбатар түрін анықтау.

5. Цитологиялық және гистологиялық тексерістер- дункттар, тканьдер операциямен эндоскоппен алынған, ісіктің жараның бетінен алынған пункциямен алынған сұйықтар тунығынан заттарды тексеру.

6. Функционалды тексерістер- органдардың, жағдайын анықтау үшін орындалады. Бұл үшін электрокардиография, реография, осцилография, спирометрия, электроэнцефалография орындалады.

7. Рентгенмен тексеру- рентгеноскопия, графия, томография, антиграфия, фистульграфия.

8. Эндоскопиялық тексеріс-қуыс мүшелердің ішкі бетін көру/ асқазан- гастроскопия, ішекті—коолоноскопия, плевра қуысын- тороскопия, іш қуысын- лапароскопия, қолқаны- бронхоскопия, средостенияны- медиастеноскопия, қуықты- уистоскопия т.б.

9. Ультразвукты тексерістер- ульрадыбысты сканнирование, эхолокация, доплерография, өтте, бүйректе тасты ісіктерді, кисталарды, іштегі абсцестердегі гематомаларды анықтайды.

10. Радиоизотопты тексерістер- радиактивті препараттың науқас мүшеде жиналуына негізделенген тексеріс/ опухоли, кисты, очаги деструкции, абсцессы, восполительные инфильтраты/.

11.Компьютерлі және магнитно-резонансты томография.

Терінің түсін тексерумен өте маңызды хабарлар алуға болады. Терінің түсі өзгергендігі науқастың жалпы жағдайы тцуралы және ауруға шалдыққан дене жағдайы туралы мол хабар береді. Бозарған тері дене қан айналысы нашарлығын көрсетсе/ артериалды/, цианоз- көгергені- веноздық қан ағыны нашарлағандығын немесе артериалдық қанда от тегі жетімсіздігін көрсетеді.

Терідегі дистрофиялық өзгерістері/ шелушение, истончение, выпадение волос/ осы аймақтың созылмалы қан айналысының нашарланғанның, ал тері қызаруы- осы аймақты қабынуды дәлелдейді.

Тері пигментациялануы пигмент кемістігін/ сифилис, виталиго/ немесе көбейуін/ варикоз вен нижних конечностей/ меланозы/ науқастарын көрсетеді.

Ісіктің мөлдірлігі/ прозрачность/ қапшықта сұйық жиналуында/ водянка яичка/ байқалады.

Дене қызуын анықтау- дене қызуы көтерілуі қабынудың ең басты көрінісі. Тері қызуын қол басынын сырттан тигізіп анықтайды.

Денені немесе мүшені өлшеп, оның аумағын анықтайды. Мәселен- ішті өлшеу/ асцуит- шемен, ісік/, аяқ-қолдың көлемі/ атрофия мышц, отек/ при венозной и лимфатически недостаточности.

Пальпация- сыйпау-ощупывание- ыңғайлы жатқызылған ауруды екі қолмен сыйпап тексеру. Дәрігердің қолдары жылы, ауыратын аймақтан алыстау орыннан бастап орындалады. Ауыртпайтын саяз сыйпаудан бастап, мысқылдап тереңдетеді. Пальпация көзбен көруде анықталынған хабарларды толықтындырады. Пвльпациямен ісіктің формасы орны, аумағы анықталады, қатаң-жұмсақтағы айырылады/ қатаң- как дерево/, тас, сүйек тәрізді немесе жұмсақ, шикі нанадай-тестоватой. Денеде бездерін сыйпап тексеру оларды 2-3/4 саусақтарменайналдыра сыйпаумен орындайды. Қабынған бездерді сыйпағанда олардың ауырғыштығы сезіледі. Ісік пальпациясымен оның аумағы өзгергендігі, тамыр соғуы анықталады.

Сықыр/ крепитацуия/- тері астына бос ауа жиналғанда/ подкожная эмфизема/, анаэробты инфекция байқалады.

Пальпациямен кейбір сиптомдар/ Щеткина-Блюмберга, Ровзинга, Образцова/ іш мүшелері қабынуында анықталынады.

АУСКУЛЬТАЦИЯ—тыңдау жүрек дыбысын/ усиленное, ослабленное/ шумын/ систематическое, диастолическое/, өкпе тынысын/ везикулярное, ослабленное, жесткое, бронхиальное анықтайды.

ПЕРКУССИЯ- саусаөқпенішкі мүшелердің границасын анықтау және қуыстарда қанның немесе іріннің жиналғаннын, ауа жиналғанның, мүшелердің тұрақты орнынан ығысқандығын дәлелдейді. Выстукиваниемен бауыр дыбысының өзгеруі немесе жоғалғандығы/ сужение или исчезновение печеночной тупости. Метеоризмде/ тимпанит,/ перитонитте/ тупость- скопление выпота/ анықталынады.