П.І. Парапроктиттер және тік ішектің жыланкөздері .

Тік ішек науқастарының жіктелуі:

1. Даму анамалиясы- атрезиялар

2. Зақымдалулар/ брюшина ішінде және бюшинадан тысқары/.

3. Бөгде заттар.

4. Қабыну-науқастары:

• Жедел басталатындар- проктит, парапроктит

• Созылмалы- спецификалы, спецификасыз

5. Тік ішектің түсуі

6. Геморрой

• сыртқы

• ішкі

• бірінші

• екінші

7. Көтен трещинасы (жарылуы)

8. Басқа аурулары- көтен қышымасы, құйыршық ауырсынуы

9. Ісіктер:

• қатерлі рак, саркома

• қатерсіз- липома, фиброма, миома, дермойдты киста, тератома, ангиома, полиптер, ворсинді ісіктер

Парапроктит деп тіқ ішек айналасы майының іріңдеп кабынуын атайды. Парапроктиттің жедел (абсцесс параректальной клетчатки) және созылмалы (свищ прямой кишки) түрлері бар. Науқас ер адамдарда жиі байқалады (72,6%).

Парапроктиттің басталуына қолайлы жағдай туғызушы себептер:

1) Тік ішектің кілегейлі қапшығының жарақаттануы (балық сүйегімен, қатты дәретпен, тағам қалдығымен).

2) Геморрой науқасы, трещина, проктит, экзема, мацерация, қышынған анус терісін тырнау.

3) Инфекцияның гематогенді метастазы (ангина,фурункул, грипп).

Көбінесе парапроктитті бірнеше микробтар симбиозы (анаэроб—аэроб) шақырады.

Парапроктиттің түрлері :

1) Тері астының (перианалды) абсцессі.

2) Седалищно—прямокишечные (иширектальды ) абсцестер

3) Тазово—прямокишечные (пельвиоректалъды іріңдіктер)

4) Позади прямокишечные (ретроректалъды іріңдіктер )

Тері асты парапроктитінің тереңге жайылуы, ал тереңде басталатын парапроктиттің сыртқа теуіп, тері астына жайылуы мүмкін (егер қажетті операция кешіксе).

Седалищно—прямокишечный парапроктит тік ішек ішіне жарылуы мүмкін. Бүдан соң жартылай-неполный, внутренний свищ ашылады.

Тері астының абсцессі жиі кездеседі. Одан соң ишиоректалды. Қалған түрлерінің жиілігі 12% жетеді.

1) Науқас жедел басталады. Дене қызуы 38—39 градусқа көтеріледі, кейде озноб кездеседі

2) Тік ішек тұсы ауырады. Ауыру дәрет алғанда күшейеді

3) Рефлекторлы (зәр жүруі қиынданады).

4) Ауыру сезімі солқылдатып,,шаншып күшейеді.

5) Лейкоцитоз, СОЭ шапшаңданады.

6) Анус айналасында ісік (инфильтрат) пайда болады, тері қызарады.

7) Парапроктиттің барлық тұрінде ішекті саусакпен тексеру парыз.

Тазово—прямокишечный парапроктит және седалищно—прямокишечный парапроктитте ауру жағдайы нашар, науқастың сыртқы көріністері жоқ.

Тек ішектің ішін саусақпен тексергенде қатаң немесе жұмсарған (флюктуация) ісік анықталынады. Жедел басталған парапроктиттің ақыры свищтің тесігінің ашықтығымен немесе жабылуымен байланысты. Егер свищ тесігі ашық қалса — созылмалы свищке айналады. Свищ тесігі жабылып бірде қайта ашылып тұрса — рецидивирующий парапроктит байқалады.

Паропроктитті операциямен емдеудің келесі шарттары бар.

1. Операция жедел орындалады

2. Разрез кең болуға тиісті

3. Гнойниктің іші антисептикпен жуылады

4. Гнойник тампондалынады

5. Тік ішекке Вишневский майы жағылған тампон енгізіледі. Бұл қабынған ішекке қолайлы эсер береді.

6. Диетаны сақтау және 4—6 күн бойы опий ішкізу.

Параректальды жыланкөздер ( свищи)

Тік ішек айналасының майында және анус айналасында пайда болатын іріңді қуъгс жылан көздер тік ішек свищтерді аталады.

Жыланкөздің жіктелу түрлері..

а) Толық (полные - 80%).

б) Жартылай (неполные) — ішкі және сыртқы.

Свищтің ішкі тесігі ішектің артқы, алдыңғы бетінде және сыртқы қабырғасында орналасуы мүмкін.

Свищтер сфинктерден жоғары (внутри) және темен орналасуы мүмкін.

Жыланкөздер көріністері :

1. Свищтің сыртқы тесігінен ірің ағуы, кейде дәрет, тагам қалдықтары,газ шығуы. Созылмалы свищтер 10—15 жыл бойы созылуы мұмкін.

Свиштер — хирургиялық тәсілмен емделеді.

1. Рассечение свища — свищі тілу, ашу. Операциядан бұрын свищқе бояу жіберіледі. Одан сон свищке енгізілген пуговчатый зонд арқылы свищтің қабырғасы тілініп оның екі тесігі ашылады. Бояумен боялған тқандер қесіліп алыналы.

2. Егер свищтің ішкі тесігі сфиктерде ашылса немесе одан жоғарыда ашылса сфинктерді тілуте болмайды. Бұл жағдайда свищтің рассечениесін емес, иссечениесін орындайды

3. Свищтің ішкі тесігін жабу тәсілдері:

Джед— Робле операциясы. Сыртқы тесікті және свищті кесіп алып тастап, ішқі тесікті тік ішеқтең даярланған кілегейлі лоскутпен жабады, Лоскутты тесіқке кетгут жібімен тігеді, А.Н, Рыжих бұған қоса сфинктеротомияны орындайды. Свшцтің ходын және тесіктерін тіліп оның ішін (некрозын) қырып тазартыгі тампонмен жабу.