9.6. Бронхэктазия наукасы-

Цилиндірше немесе қапшықша болып сегментарлы және субсегментарлы бронхтардың созылуы.

Аурудың жеке (первичная) немесе туберкулез, өкпе ісігі, созылмалы абсцессі (вторичная) салдарынан басталатын түрлерін бөледі.

Туғаннан (врожденные аномалии) және кейіннен пайда болатын түрлері бар.

Кейін басталатын (Приобретенные) — бронхоэктазия науқасы бронхтың тарылуы, тырысуы, тыртықтануы, оның ішіне бөгде заттың енуі, ісінген лимфа безімен қысылуында бронх сілекейінің ағыны нашарланады. Көбінесе бүған қызылша пневмониясы, коклюш, бронхит, бөгде зат енуі, бронхопневмония, бронхиалды астма, муковисцидоз себеп болады.

Бронхэктаздар пайда болуы келесі факторлармен байланысты:

1. Бронх қабырғасының эластикалы қасиетінің бұзылуы.

2. Бронх ішіндегі қысымның көтерілуі (мысалы жөтелгенде)

Бронхэктазия науқасының 3 кезеңі бар:

1) Кішкене бронхтердің 0,5-1,5 см.кеңейуі

2) Бронх қабырғаларының қабынуы қосылуы

3) Қабыну процесі бронхтан оның айналасындағы тканьдерге жайылуы. Аурулардың 30% жуығында екі өкпенің зақымдануы қоса байқалады.

Науқастың клиникасы.

1) Күніне 5 тен 200—500мл.дейін ірінді қақырық шығуы. Біраз уақыт ыдыста сақталатын қақырық 3 қабатқа бөлінеді. Төменгі қабаты - ірің, орталық қабаты—серозалы сұйық, жоғарғы қабаты - сілекей. Кейде қақырықта қан байқалады.

2) Екінші симптомы — ентігу және кеуде ауыруы.

3) Саусақтардың дабыл таяқшасына ұқсас өзгеруі, ал тырнақтардың сағат шынысына үқсастануы.

4) Аяқ—қолдың сыздап ауыруы (гипертрофикалы остеоартропатия — Пьер—Мари—Бамбергер синдромы).

5) Рентгендік, қомпьютерлі тексеріс

6) Лабораторлы өзгерістер.

Диагнозды ажырату -

Бронхоэктазды — өкпе абсцессінен, өкпенің карциномасынан, туберкулезінен айыру қажет.

Емдеу шаралары :

Науқастың 1 кезеңі консервативті тәсілмен , II—III кезеңі операциямен емделеді.

9.7. Өкпе кисталары

Іштей (туа пайда болатын) — даму кемістігінің солитарлы-жеке және множественные (бірнеше) түрлерін бөледі. Приобретенные кисталар жарақаттанбаған плевра астында альвеолдың жыртылуынан пайда болады. Кисталар толық қоршалған (бітеу), сілекеймен толған, көбінесе бронх бүтақтарымен жалғасқан болуы мүмкін.

Клиикасы — Асқынбаған кисталар ешбір көрініс бермейді. Өте аумақты (гигантские) кисталарда кеуде ауыруы, жөтел, кейде жөтел және дисфагия байқалады.

Емделуі — Асқынған кисталар операциямен емделеді. Алдымен кистаның (плевра қуысының) пункциясы — дренажы — аспирациясы орындалады.

Бұл 2—3 тәуліктен соң өкпенің желденуін бермесе — торакотомия жасалып жыртылған бронх тігіледі, кистаның резекциясы немесе өкпенің резекциясы орындалады.

9.8. Өкпе эхинококкі.

Гидатидті (однокамерная) эхинококкоз бауыр эхинококкінен кейін екінші орында кездеседі

(15-20%).

Науқастың 3 қезеңі бар.

1 кезең белгісіз (безсимптомная)

П - кезең - клиникасы байқалатын кезең (ауыру, ентігу, жөтел)

Ш кезең — асқыныстар байқалу кезеңі. Эхинококк кистасының іріңдеуі оның бронхке төгілуі, плевраға төғілуі, ішке, өт жолдарына, перикард қуысына төгілуі.мүмкін

Кистаның бронхке төгілуінде ірің түқіріледі, хитинды қапшық үзінділері , сколекстер түкіріледі. Кейде олар асфиксияға ұшыратады.

Дене қызуы көтеріледі,

Кеуденің көтерілуі (выбухание)

Қабырғалар арасының кеңеюі

Перкуторлық дыбыстың жуандануы

Аускультацияда —сырылдар ( хрипы ),бронхиалды,амфориялы дыбыс.

Рентгенде — гемогенді қараңғылану, өлі эхинококкте— қистаның суы азайып қоюланғанында фиброзды қапшық көлеңкесі көрінуі.

Қан анализінде — СОЭ, лейкоцитоз.

Сералогиялы текеріс (Анафилакция)-Косони (Коцони) сынағы.

Емдеу тәсілдері - эхинококк тек операциямен емделеді!

Эхинококкотомия — кистаны пункциялау, оның суын сорғызу, қапшығын кесу, хитинды қабын алып тастау, ішін 20% хлорид натриясымен, 76% спиртпен жуу. Кистаға ашылатын бронхты тігу