5. Бюджеттеу және негізгі бюджетті құру

Бюджеттеудің мақсаты мен мінеттерію ұйым бюджетінің функциялары. Бюджеттеу үрдісінің сатылары. Сату көлемі жоспарлаудың қиындықтары. Кәсіпорын тарапынан бақыланбайтын фактордың сатудан түскен түсімге әсері (бәсекелестердің бықыланбайтын қызметі, жеткезушілер мен сатып алушылардың тұрақтылығы, жарнамалардың нәтижелілігі және басқалар).

Негізгі бюджет үшін фунционалды смета құру мысалы. Бюджет түрлері: негізгі бюджетті құрудағы негіз ретіндегі сату бюджетті. өндіріс бюджетті. Материалдар бюджетті. Еңбек бюждетті. Өндірістік үстеме шығысндар бюджетті. Өндірістік өзіндік құн бюджеттіюкоммерциалық және әкіншілік шығыстар бюджеті.

Пайда мен зиян бюджетін, ақша қаражаттары бюджетін, бюджеттік бухгалтерлік баланстың мазмұны мен құрастыру тәртібі. Ұйымның жоспарлау жұмысындағы бұл құжаттардың мәні.

Сметалық бақылау жүйесіне кіріспе. Икемді сметаны бюджетті.

6. Басқару шешімдерін қабылдау

Күрделі қаржы салымы сметасын құрудың мақсаты мен сатылары. Инвестицияны бағалаудың дисконттық есес әдістері: өтелімділік әдісі және өтелімділіктің есептік коэффициенті. Инвестицианы бағалаудың дисконттық әдістері: дисконтталған ақша ағымы, таза келтірілген құн (NPV), табыстылықтың ішкі мөлшері (IRR). Таз келтірілген құн мен табыстылықтың ішкі мөлшерін салыстыру.

7. Басқару шешімдерін қабылдау

Шешімдер қабылдау үрдісіндегі есептік ақпарат. «Релевантты ақпарат» түсінігі. Басқарудағы релеванттық көзқарас. Алдағы кезеңдегі релеванттық шығындар мен табыстардың анықтамасы.

Қысқа мерзімді басқару шешімдерін қабылдау.

Бағалық мерзімді қабылдау. Баға қалыптастыруға байланысты шешімге әсер ететін негізгі факторлар. Баға қалыптастыру: шығындар-плюс. Үстеме пайызын анықтау. Мақсатты баға қалыптастыру. Арнайын тапсырыстың қабылдау үшін толық және айнымалы шығындар есебінің әдістерін қолдану. өзіндік құннан төмен баға бойынша арнайы тапсырыстарды орындаумен байла нысты шешімдер қабылдау үшін релевантты ақпараттар. Қосымша шығарылатын өнімді сатуға мүмкін бағаны анықтау. өндіріс көлемін арттыумен байланысты бағаны төмендету туралы шешімдер. Шектеу факторларын ескере отырып өндірілетін өнім құрылымын анықтау.

Емтихан тапсыруға арналған сұрақтар

1. Басқару есебінің ақпараттарын пайдаланушылары.

2. Шешім қабылдауға басқару есебінің рөлі.

3. Басқару үрдісіндегі талдаушы - бухгалтердің рөлі.

4. «Шығындар және шығыстар»туралы түсінік.

5. Шығындар-басқару есебінің негізгі бір объектісі ретінде.

6. «Шығынның пайда болу орны», «шығынды тасымалдаушы», «жауапкершілік орталығы» туралы түсінік.

7. Шығындарды топтастыру және бөліп тарату.

8. Жанама шығындарды бөлу және қайта бөлу негіздері.

9. Негізгі өндіріс есебі.

10. Көмекші өндіріс есебі.

11. Өнімнің (жұмыстар, қызметтердің) өзіндік құнын - ұйым қызметінің сапалы көрсеткіші. Өзіндік құн құрамы мен түрлері.

12. Басқару есебіндегі өнімінің (қызметтің, жұмыстың) өзіндік құнына қосылатын шығындардың құрамы

13. Пайда мен зиян бюджетін, ақша қаражаттары бюджетін, бюджеттік бухгалтерлік баланстың мазмұны мен құрастыру тәртібі.

14. Ұйымның жоспарлау жұмысындағы бұл құжаттардың мәні.

15. Күрделі қаржы салымы сметасын құрудың мақсаты мен сатылары.

16. Инвестицияны бағалаудың дисконттық есес әдістері: өтелімділік әдісі және өтелімділіктің есептік коэффициенті.

17. Бағалық мерзімді қабылдау.

18. Баға қалыптастыруға байланысты шешімге әсер ететін негізгі факторлар.

19. Баға қалыптастыру: шығындар-плюс.

20. Үстеме пайызын анықтау. Мақсатты баға қалыптастыру.

Ұсынылған әдебиеттер тізімі

1. 2007-жылғы 28-4-ақпандағы №234-III Қазақстан Республикасының «Бухгалтерлік есеп беру туралы» заңы.

2. Ұлттық қаржылық есептілік стандарттары. 21.06.2007ж.

3. Халыкаралық қаржылық есептілік стандарттары 2006ж.

4. Бухгалтерлік есеп шоттарының жоспары. Қазақстан Республикасы қаржы Министрінің 2007-жылғы 23-мамырдағы №185бұйрығымен бектілген.

5. Андросов В.Д. «Бухгалтерский учет». М;,ФинсСтат.1996.

6. Астахов В.П. «Бухгалтерский финансовый учет». Ростов на Дону. Март, 2002.

7. Әбдіманапов Ә.Ә «Бухгалтерлік есеп пен есепберудің принциптері». Алматы,2006.

8. Бабаев Ю.А « Теория бухгалтерского учетаӘ. М;,1999.

9. Безруких П.С «Бухгалтерский учет». М;, ФинСтат. 1996.

10. Блейк Д., Амат О. Европейский бухгалтерский учет Пер. С англ.М;,1997.

11. Гетьман, терехова, шнейдман и др. «Финансовый учет» М;, ФинСтат.2002.

12. Ержанов М.С.,Ержанова С. «Учетная политика». Алматы, 1997.

13. Ержанов М.С.,Ержанова С. «Основы бухгалтерского учета и новая корреспонденция счетов». Алматы,Ержанов и К 2003.

14. Ержанов М.С. «Финансовая отчетность». Алматы,2007

15. Качалин В.В « Финансовый учет и отчетность в соответствии со стандартами GAAP». М:,2000.

16. Кеулімжаев Қ.К., Әжібаева З. Н., Құдайбергенов Н.А. « Бухгалтерлікесеп принциптері». Алматы, Экономикс 2003.

17. Кеулімжаев Қ.К., Құдайбергенов Н.А. «Бухгалтерлік есеп; териясы және негіздері». Алматы, 2006.

18. Кеулімжаев Қ.К., «Шоттар корреспонденциясы». Алматы, БИКО 2006.

19. Кирьянов З. В. «Теория бухгалтерского учета». М.,1995.

20. Кутер М. И. « Теория и принципы бухгалтерского учета» М., 2000.

21. Кутер М.И. «Бухгалтерский учет: основы теории». М.,1997.

22. Крятова Л. А., Эргашев Х. Х. «Бухгалтерский учет: основый и теорий». М., Маркетинг 1998.

23. Кузьминский А. Н. «Теория бухгалтерского учета». Киев,1990

24. Назарова В. Л. Бухгалтерлік іскерлік корреспонденция. Оқу құрылы. Алматы: Экономика, 2004.

25. Нидлз Б., Андерсон Х., Колдуэлл Н. «Принципы бухгалтерского учета». М., 1998.

26. Назарова В. Л. Бухгалтерский учета хозяйствующих субъектов. Алматы: Экономика, 2004

27. Ниткин В.М., Ниткина Д. А. «Теория бухгалтерского учета». М., Дело и сервис 1999.

28. Рахимбекова Р.М., Кеулимжаев К.К., Айтхожина Л. Ж., Салменова А. «Финансовый учет на предприятии». Алматы, Экономика 2003

29. Радостовец В.К., Радостовец В.В., Шмидт О.Ю. «Кәсіп орындардағы бухгалтерлік есеп» Алматы. 2002.

30. Ряжнова О. В. «Международные стандарты бухгалтерского учета и финансовой отчетности». М.,2002

31. Укашов Б.Е., Әжібаева З.Н. «Бухгалтерлік есеп ьеориясы». Алматы, 1998.

32. Салина А.П. Принципы бухгалтерскогго учета. Алматы; «Экономика» 2003.

33. Соколов Я.В. «Очерки по истории бухгалтерского учета» М.,1991.

34. Энтони Р., Рис дж. « Учет. Ситуации и примеры». М.,1998

UU 3304 УПРАВЛЕНЧЕСКИЙ УЧЕТ

Управленческий учет- это система информационной поддержки управления. В управленческом учете используется принцип формирования бухгалтерской информации по трем направлениям

Первое направление - производственный учет, основной зада­чей которого является получение учетных данных о произведенных затратах с целью определения себестоимости продукции (работ и услуг) и ожидаемой прибыли от ее реализации. Рассматриваются вопросы: подразделение затрат на прямые и косвенные, организа­ция учета движения материалов и их использования в производс­тве, учет затрат на оплату труда производственных рабочих, учет производственных накладных расходов и порядок их отнесения (распределения) в себестоимость отдельных видов продукции, а также применение отдельных методов учета затрат и себестоимос­ти продукции - позаказного, попроцессного, попередельного и др. Здесь же рассматривается калькулирование себестоимости отде­льных видов продукции комплексного производства и составление калькуляции сокращенной себестоимости (без постоянных расхо­дов) и с полным распределением затрат.

Второе направление - использование полученной информации о фактических затратах и отчетной себестоимости с целью про­гнозирования будущих издержек производства и обеспечения этой информацией руководителей всех уровней (цехов, производств, фирм) для принятия правильных решений. Это направление вклю­чает вопросы бюджетирования и калькулирования продукции на основе нормативной себестоимости и выявление отклонений от норм.

Третье направление - формирование информации с целью принятия управленческих решений. Рассматривается методика анализа безубыточности производства, принципы и методики принятия решений.