Ауруханаға көрсеткіш

Егерде ауырсыну 2-4 сағатта басылмаса, көрсетілген ем нәтижесіз болған жағдайда міндетті түрде урологиялық бөлімшеге жеткізіледі.

Этил спритімен улану Жіктемесі

1. Жедел интоксикация

2. Созылмалы алкоголизм барысындағы шұғыл жағдайлар Гайе Вернике Корсаков жедел алкогольді энйефалопатиясы, алкогольды делирия

Этил спиртімен жедел улану кезінде спиртті ішімдіктерді салынып ішетіндерде кездеседі. ОЖЖ қызметінің бұзылуы ішімдіктің мөлшеріне, ену жылдамдығына, сол уақытта қабылдаған тамақ құрамына, психикалық жағдайына және арақ шарапқа төзімділігіне байланысты болады. Бұрын басынан өткен ауыр бас ми жарақаты және аурулардан кейін аз мөлшердегі ішімдік мөлшерінен де тез уланады. Улану белгілері ішімдіктің 1,5 г/л концентрациясына тең. Есінің бірден күрт төмендеуі 3,5г\л концентрацияға тең. Ішімдіктің өлімге алып келетін дозасы 5 – 5,5 г/л. Ішімдіктің максимальды концентрациясының әсері 1 -1 ½ сағаттан кейін пайда болады. Егерде ішімдікті бірден көп қабылдайтын болса улану ерте басталуы мүмкін. Ішімдік асқазан сөлімен бейтарапталмайды, себебі ішекте абсорбциялануына байланысты наркотикалық әсерге ие болады. Ішімдіктің бауырда тотығып, бүйрек арқылы өзгеріссіз шығуынан қанға түсіп организмге сіңуі тез жүреді.

Клиникалық көрінісі бас ми қыртысы жұмысының тежелуімен, соңынан тыныс және гемодинамика бұзылысымен жүреді. Ішімдіктің токсикалық әсері микроциркуляцияның бұзылысынан және мидың өмірге қажетті бөліктерінің оттегіге мұқтаждығын арттыруымен байқалады.

Бірден улану ми ісінуіне алып келеді. Улану бастапқы сатысында көңіл күйдің өзгеруімен байқалады. Көңіл күйі жабырқаулы (депрессия, әлжуаз) немесе эйфория, есерсоқтық, сөзшеңдік байқалады. Уланудың күшеюіне байланысты атаксия, диплопия, дизартрия пайда болады. Сопор немесе кома дамыған жағдайда тері жамылғысының көгеруі мен қызаруы анықталады. Суық тер басу, қайталап құсу. Тыныс алу жиілігі төмендейді, беткейлік тыныс алу, дене температурасының және АҚҚ төмендейді, тахикардия пайда болады. Ұстамалы тырысулар, еріксіз зәрдің және нәжістің шығуын байқауға болады.

Неврологиялық статуста бұлшық ет тонустары және сіңір рефлекстері төмендеген. Аса қауіпті белгісі көз қарашығының кеңеюі және жарыққа реакциясының төмендеуі.

Жедел алкогольды улану кезінде ауыздан ішімдік иісінің шығуы тез арада комаға алып келетін себепті анықтауға мүмкіншілік береді. Барлық жағдайда қан құрамындағы ішімдік концентрациясын анықтау керек.

Біріншіден қан құрамындағы ішімдік деңгейіне қарап қажетті интенсивті терапия дәрежесін анықтаймыз.

Екіншіден ішімдіктен жедел улану кезінде бас ми жарақаты мен инсульт белгілері байқалмайды.

Үшіншіден қосарланған улану кезінде ішімдік және басқа да улы заттар мен (транквилизаторлар, антигистаминді, ұйықтататын дәрілер) кезінде байқалады.

Шұғыл көмек.

Ауруханаға дейін науқастың ауыз қуысын, мұрын жұтқыншақтарын кілегейден тазалау керек. Тілі түсіп кеткенде, жұтыну бұзылған жағдайда трахеяға интубация жасап, асқазанды зонд арқылы жуу керек. Интубация тыныс жолдарының өткізгіштігін жақсарту үшін қолданылады. Науқастар токсикологияға жеткізіледі.

Ауруханада қан құрамындағы қант деңгейін анықтаған соң к/тамырға 20% 500 – 700 мл глюкоза ерітіндісіне 20 ЕД инсулин тамшылатып енгізу, содан кейін 4% натрий бикарбонат (ацидоздың алдын алу үшін) енгізіледі. Енгізілетін натрий бикарбонат деңгейі зәрдің шығарылу мөлшеріне сәйкес. Б/етке 5% 20 мл Вит В-1, 1000 мкг Вит В 12. Ішімдіктен уланудың ауыр түрінде гипомагнемияға 25 % 10 мл магний сульфаты тағайындалады. Олигоурия кезінде 40 мг фуросемид к/т немесе б/етке. Гипотермияда (35, 5- 35 С) науқасты грелкамен жылыту керек. Ұстамала тырысулар қайталанса седуксен (брюзепам)10- 20 мг к/тамырдан енгізіледі.

Коллапс жағдайында тек кортикостереоидтты гормондар тағайындалады. Кофеин, метразол, кордиамин, бемегрид тағайындалмайды. Кофеин ішімдіктен антогонистік қасиетін жояды, кордиамин және бемегрид гипоксиядан эпилептикалық ұстамаларға алып келуі мүмкін.

12- 18 сағат аралығында ем нәтижесіз болса, қан құрамындағы алкоголь деңгейі 3 г/л жетсе тез арада гемодиализ жасау керек.

Метил спирті (метанол) құрамында көптеген улану заттары бар, организмде құмырсқа қышқылына дейін ыдырайды. Аз мөлшерде қабылданса да (10- 20 мл) ми тіндерін және көз торларын зақымдайды.

Клиникалық көрініс 4-6 сағаттан кейін басталады. Жеңіл түрінде этил спиртімен уланғандағы көрініске ұқсас. Орташа ауырлық дәрежеде бұлшық ет ауырсынуы, дене температурасының жоғарылауы, тері және көз көруінің нашарлауы. Уланудың ауыр түрінде тыныс нашарлауы үдейді, АҚҚ төмендейді, көз түбі ісініп, соқырлыққа дейін алып барады, көз көруінің төмендеуі, офтальмоплегия. Естен тану, ұстамалы тырысулар пайда болады. Өлімге алып келетін дозасы 50 – 250 мл.

Шұғыл көмек

1-2 % натрий бикарбонат ерітіндісімен және сумен шаю. Уланудың ауыр түрінде гемодиализ, гипербарикалық оксигенация жасау керек. Этил спирті антидот болып табылады. Ауыр түрінде 5-10% ерітінді тамшылатып 1 мл (кг/тәу) 96 С спирт к/тамырға енгізіледі. Жеңіл және орташа дәрежесінде 30 %100 мл этил спиртін, содан кейін әрбір 4- 6 сағат 50 мл ішке форсирленген диурез жүргізіледі. Плазманы сілтілеу үшін к/ 4% 200 – 300 мл натрий бикарбонатын тамшылатып енгіземіз. Инфузиялық кортикостероидтты гормон к/т тағайындалады.