4 Fazy urbanizacji:

• właściwa – związana jest z napływem ludności ze wsi do miast.

• suburbanizacja – zachodzi w obszarze miasta i w samym mieście, trwa tu nadal napływ ludności ze wsi do miast, ale z centrum na peryferia przeprowadzają się miastowicze.

• dezurbanicaja – odpływ ludności wiejskiej do strefy podmiejskiej z uwarunkowaniem czasu objazdu.

• reurbanizacja – ponowne zasiedlanie centr miast.

Czynniki urbanizacji:

• procesy historyczne

• administracyjne

• migracyjne

• proces naturalny

Kryteria, które odróżniają miasto od wsi:

• administracyjne

• gęstość zaludnienia

• struktury zawodowe ludności

Funkcje miast:

• stołeczne (stolica)

• administracyjne

• przemysłowa

• kulturowa

• naukowa

• turystyczna

• religijna

• handlowa

• komunikacyjna

Typy miast:

1. Aglomeracja monocentryczna – wokół dużego miasta (rdzenia) rozwijają się małe miasteczka, np. Moskwa, Londyn, Paryż.

2. Aglomeracja policentryczna – zespół miast samodzielnych powstałych ze względu na tą samą funkcję samotwórczą oraz powiązanych wspólną siecią komunikacyjna, np. Trójmiasto.

3. Megalopolis – zespół aglomeracji łączących się ze sobą również o charakterze aglomeracji policentrycznej, dwa miasta muszą mieć co najmniej 5mln ludności, np. Bostońska, San-San, Chicator, Tokio – Yokohama, Osaka – Kobe – Kioto.

Struktury ludności

 demograficzne:

• rasowa

• etniczna

• narodowościowa

• wyznaniowa

• językowa

 ekonomiczne (wpływ: rozwój gospodarczo - ekonomiczny)

• wiek

• płeć

• zatrudnienie

 do rasy zaliczamy:

• karnacja

• wzrost

• budowa szkieletu

• kształt czaszki i nosa

• oprawa oczu

• kolor oczu

• cechy krwi

Podział na rasy:

• Europoidalna (biała)- ludność pochodzenia europejskiego, Azja, Hindusi, Arabowie

• Mongoloidalna (żółta)- ludność Azji śr-sch. i płd-wsch., Indianie, Eskimosi

• Negroidalna- ludność Afryki, Australia i oceania, Ameryka płd.

Typy mieszańców rasowych:

• Mulaci – europoidalna + negroidalna

• Metysi – europoidalna + mongoloidalna

• Zambosi – mongoloidalna + negroidalna

Ameryka Łacińska jest kolebką mieszańców rasowych – ponad 80%

Struktura etniczna – to wspólnota kulturowa (obrzędy, religia), językowa, silne poczucie przynależności, np.:

- Kurdowie

- Romowie

- Tybetańczycy

- Baskowie

Struktura narodowościowa – przynależność historyczna, wspólnota terytorialna, wspólnota kulturowa, wspólnota ekonomiczna, wspólnota językowa nie jest konieczna, gdyż są państwa wielojęzykowe.

Struktura językowa – ciężko zbadać iloma językami posługuje się ludność na świecie.

2 kryteria podziału języków:

• genealogiczne – od genezy języka (chińsko-tybetańskie)

• indoeuropejskie – ten sam rdzeń językowy

-germański

-słowiański

-romański

Popularność języków:

• angielski

• hiszpański

• francuski

• arabski

Języki narodowe:

• chiński

• hindi

• polski

Języki sztuczne:

• esperanto

Języki wymarłe:

• łacina

• starogrecka

• starohinduski

Struktury wyznaniowe:

- chrzaścijańśka

• kościół katolicki

• kościół protestancki

• kościół prawosławny

- islam (muzułmanie, mahometanie)

• sunnici

• szyici

- buddyzm

- hinduizm

• braminizm (ascetyzm)

- konfucjanizm – nie ma boga i jest to tylko nurt wyznaniowy a nie religia – Chiny

- judaizm

- nurty animistyczne – czary, magia

- nurty laickie (bezwyznaniowe) – społeczeństwa europejskie, Holandia

Struktura wieku – zależy od przyrostu naturalnego

• wiek przedprodukcyjny – 0 – 19 lat

• wiek produkcyjny – 20-64

• wiek poprodukcyjny - > 65 lat

Kraje:

- młodości demograficznej >35% młodzież i dzieci

- dojrzałości demograficznej >25 %

- starości demograficznej ~ 10 % > 15%

Struktura płci:

Na strukturę płci ma wpływ:

• przyrost naturalny

• średnia długość życia

• wojny

• migracje

Wskaźnik maskulinizacji – ile kobiet przypada na 100 mężczyzn

Wskaźnik feminizacji – ilu mężczyzn przypada na 100 kobiet

Od 15 roku zaczyna nam się względna równowaga płci. Wcześniej na 100 kobiet przypadało 105 mężczyzn, od 40 roku życia zaczyna się nadwyżka kobiet w krajach wysoko rozwiniętych. W krajach rozwijających się równowaga występuje do 25 roku życia. Następnie występuje nadwyżka mężczyzn spowodowana śmiertelnością kobiet (ciężka praca, choroby).

Dolny Śląsk – 120M / 100K

Struktura zawodowa:

- czynna zawodowo

• pracująca

• pozostali czasowo na urlopie

• szukający pracy

- bierna zawodowo

Sektory gospodarki:

I - rolnictwo, leśnictwo, rybołówstwo

II – przemysł, budownictwo

III – usługi