Forma rządów:

MONARCHIA- jest to forma rządu, w której najwyższą pozycje zajmuje monarcha (np. król, wezyr, faraon). Cechy wspólne wszystkich typów monarchii to: objęcie władzy w drodze dziedziczenia i dożywotność. W europie wystepuje w takich krajach jak: W.Brytania, Hiszpania Belgia, Szwecja, Norwegia, Dania, Luksemburg, Holandia, Monako, Lichtenstein

REPUBLIKA- jest ustrojem który został rozpowszechniony w Europie w XVII do XIXw. Wtedy to także odchodziło się od monarchii albo ją ograniczało.

Cechy: występuje głowa państwa ( może być wieloosobowa lub jednoosobowa- prezydent), która pochodzi z wyborów: powszechnych lub pośrednich ( parlament wybiera głowę państwa), występuje kadencyjność (mogą być 2 kadencje głowy państwa)

Reżim polityczny - ogół metod jakimi posługuje się władza państwowa w stosunkach ze społeczeństwem, a także zasady jakimi się ona posługuje, dzielimy go na: demokratyczny, totalitarny i autorytarny

Ustrój terytorialny państwa

• państwo unitarne - charakteryzująca się wewnętrzną jednolitością. Wszystkie jednostki administracyjne wchodzące w skład państwa są tak samo zorganizowane i podporządkowane organom centralnym, które określają ich ustrój i właściwość, np. Polska, Francja, Hiszpania, Algieria.

• państwo federalne - charakteryzuje się tym, że jest wewnętrznie zróżnicowane. Oznacza to, że każdy z elementów, które składają się na te państwo (regiony, stany i tym podobne), mogą posiadać odmienne prawa i działać niezależnie od siebie, np. USA, Kanada, Brazylia, Niemcy, Rosja

• autonomia regionalna - jednostka terytorialna państwa, której władze centralne przyznają pewien stopień samodzielności w niektórych dziedzinach, np. Grenlandia, Szkocja, Katalonia (1922-45 – w Polsce woj. śląskie)

• samorząd terytorialny - organizacja społeczności lokalnej (gmina, powiat) lub regionalnej (województwo samorządowe) i jednocześnie forma administracji publicznej, w której mieszkańcy tworzą z mocy prawa wspólnotę i względnie samodzielnie decydują o realizacji zadań administracyjnych

Trójpodział władzy

Wykształciły się różne modele trójpodziału władzy

- amerykański: równowagi i harmonii (cheks and balance)

- brytyjski (balance od Power)

-europejski podział i równowaga zakładająca współdzielenie władz

Władza ustawodawcza

- są organy państwa powołane do stanowienia prawa Bywa że nie one jedne stanowią prawo ponadto na ogół spełniają także inne funkcje

- organy ustawodawcze czy parlament (izba niższa np. Sejm Izba deputowanych, Izba wyższa np. Senat) są usytuowane na szczycie hierarchii co nie znaczy że są organami najwyższymi

- organy ustawodawcze są wybieralne w toku powszechnych wyborów i działają kadencyjnie

- mają legitymizacje społeczną i demokratyczną wyłaniają inne organy przede wszystkim wykonawcze

- wykształciły się 2 modele organu przedstawicielskiego: jednoizbowy, dwuizbowy

Władza wykonawcza

- polega na wykonywaniu zadań państwowych obejmujących funkcje administratora wykonywania ustaw oraz realizacji na bieżąco polityki państwa

- wykonywana jest przez organy państwowe wg określonych procedur

- wykształciły się 2 modele: monokratyczny, dualistyczny

Model monokratyczny oparty jest na skupieniu całej władzy wykonawczej w rękach jednego organa państwowego przykładem są Stany Zjednoczone gdzie władze wykonawczą sprawuje prezydent jako jedyny organ administracyjny pochodzący z wyborów powszechnych

Model dualistyczny realizuje władze wykonawczą przez 2 człony: organy i głowę państwa oraz rząd

- w ramach tego modelu funkcjonują 2systemy

System gabinetowy oddaje większość uprawnień wykonywanych w ręce rządu którego pracami kieruję się premier

- głowa państwa ma ograniczone kompetencje realizacji mianowania rozwiązywania parlamentu

Model departamentalny

- departament jest działem administracji państwowej a jego kierowik jest powołany przez parlament który koryguje pracę szefów departamentów

- kierownicy departamentów tworzą radę jednemu z nich powierza się na rok fukcje jej przewodniczącego czyli główy państwa

- jest to model szwajcarski

Władza sądownicza

- to samodzielny rodzaj organów nazywany tez organami wymiaru sprawiedliwości powołany przez nie zależny organ państwowy parlament nie keidy prezydent, nie kiedy też pochodzą z wyborów

- sądownictwo dzieli się na powszechne zorganizowane terytorialnie na różnych szczeblach oraz sądy szczególne dla szczególnego rodzaju spraw

Cele państwa Państwo ma do spełnienia określone cele:

-Realizacja dobra wspólnego,

- Zagwarantowanie ludziom wolności,

- Zapewnienie minimum bezpieczeństwa,

- Zagwarantowanie udziału w dystrybucji dóbr wytworzonych w społeczeństwie,

- Zapewnienie panowania określonej klasie społecznej,

- Realizacja wielu różnych uporządkowanych co do preferencji celów, z których jedne są środkami prowadzącymi do osiągnięcia innych.