Тэма 13. Сацыяльна-эканамічнае развіццё беларускіх зямель у першай палове хіх ст.

1. Сельская гаспадарка: памешчыцкае землеўладанне і сялянскае землекарыстанне.

2. Крызіс феадальна-прыгонніцкіх адносін. Эканамічныя рэформы.

3. Прамысловасць. Шляхі зносін. Гандаль.

4. Гарады.

Літаратура:

1 Анішчанка Я. Дынабургскі праект // Беларуская мінуўшчына. – 1995. –№ 1.

2 Болбас М.Ф. Развитие промышленности в Белоруссии (1795–1861 гг.). – Минск: Наука и техника, 1966.

3 Гісторыя сялянства Беларусі. Т. 1: Ад старажытнасці да 1861 г. – Мінск: Бел. навука, 1997.

4 Лютый А.М. Социально-экономическое развитие городов Белоруссии в конце ХVІІІ – первой половине XIX в. – Минск: Наука и техника, 1987.

5 Люты А.М., Туміловіч Т.М. Дваранства Беларусі ў перыяд разлажэння і крызісу феадалізму (канец XVIII – першая палова XIX ст.). Вучэбна-метадычны дапаможнік. – Мінск: БДПУ, 1991.

6 Чепко В.В. Города Белоруссии в первой половине ХІХ века (Экономическое развитие). – Минск: Изд-во БГУ, 1981.

7 Чепко В.В. Классовая борьба в белорусской деревне в первой половине XIX в. – Минск: Наука и техника, 1972.

8 Чепко В.В. Сельское хозяйство Белоруссии в первой половине XIX века. – Минск: Наука и техника, 1966.

9 Эканамічная гісторыя Беларусі. – Мінск: Экаперспектыва, 1999.

Асвятленне першага пытання патрэбна пачаць з аналізу развіцця памешчыцкай і сялянскай гаспадарак у Беларусі. Неабходна заўважыць, што ў эканоміцы панавалі буйныя феадалы, гаспадарка якіх спалучала ў сабе рысы прыгонніцкага ладу і элементы новых капіталістычных адносін.

Характарызуючы сялянскую гаспадарку, вызначце павіннасці сялян, умовы землекарыстання, асаблівасці ў становішчы казённых сялян, узровень агракультуры беларускай вёсцы.

Па другому пытанню перш за ўсё разгледзьце, у чым дакладна праявіліся разлажэнне і крызіс феадальна-прыгонніцкай сістэмы. Крызіснае становішча ў сельскай гаспадарцы выклікала неабходнасць яе рэфармавання. Высветліце асноўныя мэты і мерапрыемствы рэформаў П. Д. Кісялёва. Адзначце станоўчыя і адмоўныя вынікі аграрных рэформаў 40-х – сярэдзіны 50-х гг.

Вядучы размову аб развіцці прамысловасці, назавіце этапы развіцця капіталістычнай вытворчасці і вызначце, якія з іх былі характэрны для прамысловага развіцця беларускіх земель у першай палове XIX ст. Высветліце галіновую структуру беларускай прамысловасці у гэты час. Пералічыце асноўныя шляхі зносін у першай палове XIX ст., у якім стане яны знаходзіліся? Што было характэрна для развіцця гандлю на Беларусі ў першай палове XIX ст.?

Адказваючы на апошняе пытанне кантрольнай работы, неабходна прааналізаваць наступныя моманты: рост гарадоў і мястэчак; колькасць, саслоўны і нацыянальна-канфесійны склад гарадскога насельніцтва; прымусовае высяленне яўрэяў у гарады і мястэчкі; органы гарадскога самакіраванння.

Тэма 14. Культура Беларусі ў першай палове XIX ст.

1. Нацыянальна-культурная палітыка царызму.

2. Школа і адукацыя. Гістарычныя і этнаграфічныя даследаванні Беларусі.

3. Вусная народная творчасць. Станаўленне новай беларускай літаратуры.

4. Музыка і тэатр.

5. Архітэктура і выяўленчае мастацтва.