14. Жаңа проектіге жаңа формаларды не үшін қосамыз?. Депазитарийдағы орналасқан формалардың бір-бірімен байланысы қандай? Жолдарын көрсетіңіз

Проектге жаңа форма қосу.

Проектіге жаңа форманы енгізу әр түрлі әдістермен жасалуы мүмкін. Егер жаңа бос форманы енгізу керек болса, File| New командасын орындау керек. Енді проектке бұрын жасалған форманы енгізу әр түрлі әрекеттер нұсқасынан тұрады.Проектке дайын форманы қосу үшін Project| Add to Project командасын орындау керек.Ол кезде сол форманың атауы проектте бар форманың атауымен сәйкес болады,сол кезде “The project already contains a form or module named Form1”-«Проектте Form1 атауымен форма немесе модуль бар» деген ескерту шығады.Нәтижесінде форма проектке қосылмайды. Бұл модульге де қатысты болады,егер оған атау алдын ала беріліп қойылмаса,басқа каталогтан форма модулін қосатын болған жағдайда олардың атаулары сәйкес Unit1 болып қалады.Ол кезде де ескерту шығарылады.Сондықтан проекттегі форманың атын өзгертіп қою керек. Егер модульге қатысты болса,онда оны File| Save As командасы арқылы сақтап жаңа атау беру керек.Бірнеше қосымшалардың бірдей форманы қолданудың өз кемшіліктері мен артықшылықтары бар. Егер бұл қосымшалар бірдей қолданушылармен қолданылатын бір-бірімен байланысқан топ құратын болса,онда ортақ формалардың болуы ыңғайлы болады. Егер форманы қолданатын қосымшалар әр түрлі болса немесе формалар онда әр түрлі мақсатта қолданылатын болса, бір қосымшада форманы өзгерткен кезде,егер оны компиляциялаған кезде оған дейінгі қосымшаның бұзылуына әкеліп соғады.Мысалы,формадағы бағдарламаның атын өзгеркен кезде,оған дейінгі қосымшаның да аты өзгертіледі,ал бұл қателікке әкеледі.

Депозитариядан форманы уақытша алу(заимствование).

C++ Builder-да тағы бір мүмкіндік бар – Депозитариядан проектке қосылатын форманы уақытша алу. Ол үшін File| New| Other командасын орындау керек,бұл кезде New Items(жаңа элементтер) терезесі ашылады. Forms және Dialogs беттерінде проектіңізге уақытша формалар алуға болады. Уақытша алынған форма терезенің төменгі бөлігінде орналасқан үш радиокнопка арқылы анықталады:Copy – көшіру, Inherit-мұрагерлікпен алу, Use-қолдану. Егер Copy кнопкасы қосулы болса файлдар жай ғана қосымшаға көшіріледі. Ол көшірмені өзгертуге бола береді,себебі ол Депозитариядағы формаға әсер етепейді.Осы режимді C++ Builder құрушыларымен Депозитарияға қосылған форманың бірін проектке қосу үшін қолдануға болады.Депозитариядағы кейбір дайын формалар өте қарапайым, орындалатын кодтары болмайды. Кейбіреулерінде қиын кодтар болады,оларды қолдануға болады. Шаблондарды қолдану қосымшаңыздың индивидуалдығынан айырады.Ал бұл жақсы қосымшаның өте маңызды критерийі болып саналады. C++ Builder-дің дайын формаларын тек қарап шығу үшін, кодтардың кейбір фрагменттерін немесе терезенің кеңістігін ұйымдастырылу принципін уақытша алу үшін қолдануға болады. Егер есепте қосымшаның тез прототипін құру керек болса,онда дайын форманы қолданып,соңғы вариантында өзінікіне ауыстыруға болады.

15. Формадағы жоғалган компонеттерді қалай табамыз?. Компонеттер жиынымен жұмыс жасау. Оларды өлшемі және деңгейі бойынша орналастыру.

Кейде формада бар болған компоненттің табылмай қалуы мүмкін.Бұл бірнеше себептермен болады.Мысалы,егер AutoSize қасиеті true етіп қойылған және Caption жазуының мәнін өшіріп TLabel белгісін қолданса,онда белгінің горизонталь өлшемі 0-ге дейін кішірейеді және қосымшаны орындау барысында Caption мәні өзгермейінше ол формада көрінбейтін болады.Компонент егер Z-тізбекте одан жоғары орналасқан басқа компонентпен жабылған болса «жоғалуы» мүмкін.Басқа да себептер әсер етеді,мысалы,компонент фонмен түстес болып кететін түс таңдалған кезде. «Жоғалған» компонентті оның атауын Объектілер Инспекторы терезесінің жоғарғы бөлігінде орналасқан тізімнен таңдап табуға болады.Бұл тізімде формадағы барлық компоненттер тұрады.Егер одан керекті компонентті таңдап алса,онда формада оның айналасында үстінен басқа панельмен немесе басқа компонентпен жабылаған болған жағдайда да көрінетін маркері бар рамка пайда болады.Бұл кезде Объектілер Инспекторында табылған компоненттің қасиеттер мен оқиғалар беттері көрінетін болады.Егер іздеу мақсаты сол компонентке қандай да бір қасиеттер немесе оқиғалар өңдеушілер мәндерін белгілеу керек болса,одан басқа ештеңе жасаудың қажеті жоқ.Егер басқа компонентпен немесе панельмен жабылған компонентке жету керек болса,онда оларды уақытша бір жерге ығыстыру керек,немесе оларды Z-тізбектің төменіне ығыстыратын Send To Back командасын орындау керек.Формада компонентті табудың тағы бір тәсілі – оның төбесін Объектілер Талдарында ерекшелеу.Ештеңені қозғалтпай үстінде бірнеше панелдер жатқан панелді алу,немесе панелдермен басылған формаға жету сұрағы маңызды болып табылады.Ол үшін жоғарғы панельді ерекшелеп Esc пернесін басу керек.Объектілер Инспекторы терезесінде төменде жатқан панельмен байланысқан беттер ашылады.Esc пернесін тағы басатын болса, келесі қабаттың беттері ашылады және т.с.с,барлық форма беттері ашылғанға дейін.Егер панельдің бір ғана қабаты болса,онда форма беті ең алғашқы Esc пернесін басқанда ашылады.

Компоненттер тобымен жұмыс істеу.

Формада қандай да бір операциялар қолданылатын компоненттер тобын ерекшелеуге болады. Ерекшелеуді екі әдіспен жүзеге асыруға болады.Егер компоненттер тікелей форманың өзінде және бір-бірінің жанында орналасқан болса,онда ол топты ерекшелеу үшін олардың айналасына курсормен рамка жасау керек,сол кезде олардың бәрі ерекшеленген болады.Егер топтың компоненттері тікелей формада орналаспай,мысалы,панельде орналасқан болса,онда оларды рамкамен ерекшелеу мүмкін емес.Сонымен қатар форманың әр жерінде орналасқан топтың компоненттерін де рамкамен ерекшелеуге болмайды.Бұл жағдайда ерекшелеу басқалай жасалады.Керек элементтерді курсормен Shift-ті басып тұрып белгілеу керек.Осылай ерекшеленген барлық компоненттер топқа енетін болады.Ерекшеленген компоненттер тобына мынадай операциялар қолдануға болады:

• Курсормен ерекшеленген элементтің бірін тарту арқылы,оларды біруақытта орын ауыстыру.Бұл формадағы компоненттерді олардың өзара орналасауын бұзып алмау үшін ыңғайлы болады.

• Объектілер Инспекторында барлық топқа ортақ қасиеттерді беру. Объектілер Инспекторының қасиеттер бетінде топты ерекшелегенде олардың тек ортақ қасиеттері көрінеді.Ал Name компонент атауы немесе Caption жазуы жоғалып кетеді.Барлық ерекшеленген компоненттердің шрифтін,бейнеленуін,түсін белгілеуге болады.

• Топтың барлық компоненттеріне ортақ қандай да бір оқиға өңдеушіні тағайындауға болады. Жобалау барысында мұндай қажеттілік жиі туындайды.

• Барлық топты Clipboard алмасу буферіне Edit| Copy командасы арқылы немесе Ctrl+C батырмалары арқылы көшіруге болады.Осыдан кейін басқа форма ашып оған Clipboard-тан Edit| Paste командасы немесе Ctrl+V батырмалары арқылы топты орналастыруға болады.Бұл бір формадан екіншісіне фрагменттерді тасудың оңай тәсілі.Бұл тәсілді компоненттер тобын бір панельден екіншісіне тасуда қолдануға ыңғайлы.

• Топтың компоненттерін өлшемдері мен өзара орналасулары бойынша түзету.

Түзету кезінде Edit| Align – орналасуды түзету, Edit| Size – өлшемдерді түзету, Edit| Scale – масштаб бойынша командаоары қолданылады.