44.Саяси трансформацияның модельдері мен кезеңдері.

Саяси трансформация – саяси жүйенің жаңа қасиеттерге ие болуы, саяси стандарттар мен құндылықтардың өзгеруі, жүйенің сапалы жаңа сипатына ие болу үшін бағытталған радикалды құрылымдық реформалар. Трансформация прогрессивті, регрессивті немесе күрделі болуы мүмкін. Мақсаты – заманауи демократиялық қоғамға өту. Қазіргі кезде ғалымдар пікірінше трансформациялардың мынадай модельдері бар:

• Мәжбүрленген өту. Әдетте, оның мысалдары ретінде екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі Италия мен Германия келтіріледі. Бұл елдерге демократия үрдістері шетелден енгізіліп, модернизация барысында өзіндік даму ерекшеліктері пайда болды.

• Келісім бойынша демократияға өту. Аз кездесетін, бірақ жақсы зерттелген теориялардың бірі. Ол бойынша, елдегі әр түрлі топтар мен элиталар арасындағы бейресми келісім негізінде демократиязация процесстері басталады.

• Реформалау. Демократиялық қоғамға өту тұтас қоғамдық өмір модернизациясының бір бөлігі ретінде қарастырылады. Оған мысал ретінде автор Корея, Филиппины, Малайзия елдерінің тәжірибесін келтіреді.

• Революция арқылы демократияға өту.

Негізгі өту кезеңдері:

1. Трансформацияға алғышарттың пайда болуы мен дайындық

2. Реформалар басталуы

3. Трансформация нәтижелерінің көріне бастауы,

4. Аяқталуы.

Айта кететін мәселе, трансформация сипатына қарай бұл кезеңдер саны немесе реті өзгеруі мүмкін. Бұл тек жалпы өлшем.