3)Макроэкономика, микроэкономика дегеніміз не, нені зерттейді, негізгі мәселесі?

микроэкономика – жеке өндірушілердің қызмет-әрекеттерін, кәсіпкерлік капитал мен бәсекелік ортаның қалыптастыру заңдылықтарын зерттейді. Бұнда жеке тауарлардың бағасы, ресурстар, шығындар, пайда, фирманың қызмет атқару механизмі, бағаның құрылуы және т.б. категориялар талданады.

макроэкономика – мемлекеттің жалпы экономикасы зерттелінеді, ұлттық экономикалық жүйенің қызмет-әрекеттерін зерттейді, талдау объектісіне жататындар: қоғамның жалпы табысы, жұмыссыздық, инфляция және т.б.

Макроэкономикада зерттелетін негізгі мәселелер:

1- ұлттық өнім және ұлттық табыстың мөлшері мен құрылымын анықтау;

2- жұмыссыздық және жұмыспен қамтудың мәселелері;

3- инфляция мен инфляция қарсы саясат;

4- экономикалық өсудің түсінігімен факторларын зерттеу;

5- экономикалық дамудың циклдары;

6- ұлттық экономиканың сыртқы экономикалармен өзара әсерлерін зерттеу;

7- мемлекеттің макроэкономикалық саясатының мәселелері.

№ 23 Емтихан билеті

1)Валюта жүйе түрлері (алтын стандарт, алтын-девиздік және т.Б.), жылдары, мәні

Валюта - 1. елдің ақша бірлігі; 2. шетелдің ақша белгісі, халықаралық есеп айырысуда қолданылатын төлем құжаттары

Валюталық курс – бір елдің ақша бірлігінің басқа елдердің ақша бірліктеріне бейнеленген бағасы. Валюта қатынастары тарихында үш валюта жүйесі белгілі.

4. Алтын стандарты негізінде 1879-1934 жылға дейін: ақша бірлігінде алтын үлесінің болуы, алтын қоры мен ішкі ақша ұсынысының тең болуы, осының нәтижесінде мемлекет валюталық курсты қатал шектеуде ұстап отырады.

5. Бреттон Вуд жүйесі 1944-1971 ж. ақша айналымына алтын девиза енгізілді, яғни мұндай өлшеуіш алтынның орнына алтыны аз елдердің кейбір ұлттық немесе бірлескен валюталардың жүруіне жол берілді. (алтын-доллор стандарты)

6. 1971 жылдан бастап дүниежүзілік ақша міндетін алтын емес, ұлттық валюта мен біріккен валюта атқара бастады да бұл жүйе - еркін өзгеріп отыратын валюталық курс жүйесі деп аталды, яғни валюталық курс мемлекет әсерін тигізіп отыратын сұраныс пен ұсынысқа қарай өзгеріп отырады.

2)Икемділік дегеніміз не?

Икемділік - бұл белгілі бір фактордың 1% өзгеруіне жауап ретінде сұраныс пен ұсыныстың қанша процентке өзгергенін анықтайтын көрсеткіш. Ол көрсеткіш проценттік өзгеру қатынастарымен анықталады.

Сұраныстың бағалық икемділігі – тауар бағасының 1% өзгеруі сол тауарға деген сұраныстың қанша процентке өзгеретінін көрсетеді, яғни бұл көрсеткіш сұраныс көлемінің осы тауар бағасының өзгеруіне сезімталдығын анықтау үшін қолданылады.

∆ Q%

ЕP^D = ─────

∆ Р%;

∆ Q%

ЕP^D = ─────

∆ Р%;

∆ Q%

ЕP^D = ─────

∆ Р%;

∆ Q%

ЕP^D = ─────

∆ Р%;

∆ Q%

ЕP^D = ─────

∆ Р%;

∆ Q%

ЕP^D = ─────

∆ Р%;

∆ Q%

ЕP^D = ─────

∆ Р%;

∆ Q%

ЕP^D = ─────

∆ Р%;

Е_P^D = ∆ Q%

∆ Р%

Мұнда Е_P^D – сұраныстың бағалық икемділігінің коэффиценті;

Q% - сұраныс көлемінің қатысты өзгеруі;

Р% - бағаның қатысты өзгеруі;

Сұраныстың табыстық икемділігі – бұл көрсеткіш тұтынушы табысының 1% өзгеруі осы тауарға деген сұраныстың қанша процентке өзгеретінен көрсетеді. Бұл коэффициент тауардың сапалылығын анықтайды.

Е_і^D = ∆ Q%

∆ I %

Мұнда: Е_і^D – сұраныстың табыстық икемділігінің коэффициенті,

Q % - сұраныстың өзгеруі,

І % - табыстың өзгеруі.

• Егерде Е_і^D> О бұл тауарлар сапасыз болады, себебі тұтынушының табысы өскен сайын қарастырып отырған тауарға сұраныс азаяды.

• Е_і^D>О - әдеттегі қолдануға жарамды тауарлар.

• Егерде О< Е_і^D< 1 – бірінші қажеттіліктегі тауарлар

• Е_і^D> 1 – қымбат жиһаздар, сән-салтанат тауарлары.

• Ұсыныстың икемділігі – бұл бағаның 1% -ке өзгеруі ұсыныс көлемінің қанша %-ке өзгеретінін анықтайтын көрсеткіш.

• Е_Р^S =Q_х%

• Р_у%

• Мұнда: Е_р ^S - ұсыныстың икемділігі,

• Q% - ұсыныстың көлемінің қатысты өзгеруі

• Р% - бағаның қатысты өзгеруі.

Икемділік – бір айнымалы өлшемінің өзгеруіне байланысты екінші бір айнымалы өлшемінің өзгеріске ұшырау реакциясының дәрежесі. Икемділіктің сандық мәнін есептеу ушин икемділіктің коэффициенті қолданылады. Икемділік коэффициенті бір айнымалының 1 пайызга озгеруі нәтижесінде екінші бір айнымалының соган байланысты канша пайызга ошгеретінін көрсететін сандық көрсеткіш болып табылады. Икемділіктің мәні 0ден шексіздікке дейін өзгеріп отырады.Икемділік сұранысқа да ұсынысқа да әсер етеді