8. Есепті талдау үлгісі:
Есеп не жайында? (есеп екі рет оқылады, сөздік жұмысы жүргізіледі);
Есепте не белгілі? (бұдан есептің шарты шығады);
Есепте не белгісіз? (бұдан есептің сұрағы шығады);
Сұраққа бірден жауап бере аламыз ба?
Алдымен нені тауып алуға болады? (егер құрама есеп болса);
Қалай табамыз? Қандай амалмен табамыз? (егер берген сұраққа жауап берілмесе, жетекші сұрақтар қойылады);
Енді сұраққа жауап бердік пе? Есеп неше амалмен шығарылды?
9. Есеп шығаруда қолданылатын көрнекіліктер
Нақты заттық иллюстрация;
Схемалық иллюстрация;
Оқушының түсінігін басшылыққа алу;
Белгілі түсіндірмелердің үлгілері;
Есепті қысқаша жазу;
Тұжырымдалған жалпы ережеге сілтеме жасау;
Есептің мәтінін, яғни тек қана сөзді басшылыққа алу.
10. Есеппен байланысты шығармашылық жұмыстар:
Кері есептер құрастыру;
Тапсырманы есепке айналдыру;
Сурет бойынша есептер құрастыру және шығару;
Қысқаша жазу бойынша есептер құрастыру;
Есептің шартын не сұрағын түрлендіру;
Белгілі шешуі бойынша есептер құрастыру және шығару.
Сұраққа сәйкес есептің шартын іріктеп алу және керісінше.
ШАҒЫН ЖИНАҚТЫ БАСТАУЫШ МЕКТЕПТЕ ЕСЕПТЕУ ТӘСІЛДЕРІН ОҚЫТУ ӘДІСТЕМЕСІ
1.Есептеу тәсілдерінің түрлері
2. Есептеудің “ерекше” жағдайлары
Есептеудің “ерекше” жағдайлары дегеніміз есептеулер жүргізуде 0 мен 1-дің қасиеттерін қолдану.
Есептеудің қосу және азайтумен байланысты “ерек-ше” жағдайлары 1-сыныпта “Он көле-міндегі сандар” та-қырыбын оқытып-үйрету барысында көрнекілікке сүйеніп түсіндіріледі. |
М: 3:3; 3:1; 0:3. 3-ті 3-ке бөлгенде, 1 шығады, өйткені 1*3=3. 3-ті 1-ге бөлгенде, 3 шығады, өйткені 3*1=3. 0-ге бөлуге болмайды, М: 3:0=3 шықты делік. Тексеріп көрелік: 3-ті 0-ге көбейткенде, 3 шығуы тиіс. Олай болуы мүмкін емес. |
3. Көрнекіліктер
|
|
|
4. Есептеудің кестелік жағдайлары
Есептеудің кестелік жағдайлары дегеніміз бір таңбалы сандарға амалдар қолдану.
Қосудың кестелік жағдайлары екі кезеңге бөлініп қарастырылады:
І кезеңі 1-сыныпта бір таңбалы санға бір таңбалы санды қосқанда, ондықтан аттамайтын 16 теңдік және азайтудың сәйкес жағдайлары оқытылып- үйретіледі.
2+2
3+2 3+3
4+2 4+3 4+4
5+2 5+3 5+4 5+5
6+2 6+3 6+4
7+2 7+3
8+2
ІІ кезеңі 2-сыныпта бір таңбалы санға бір таңбалы санды қосқанда, ондықтан аттайтын 20 теңдік және азайтудың сәйкес жағдайлары оқытылады.
7+4 7+5 7+6 7+7
8+3 8+4 8+5 8+6 8+7 8+8
9+2 9+3 9+4 8+5 9+6 9+7 9+8 9+9
Көбейтудің кестесі 3-сыныпта оқытылады.
2*2
3*2 3*3
4*2 4*3 4*4
5*2 5*3 5*4 5*5
6*2 6*3 6*4 6*5 6*6
7*2 7*3 7*4 7*5 7*6 7*7
8*2 8*3 8*4 8*5 8*6 8*7 8*8
9*2 9*3 9*4 9*5 9*6 9*7 9*8 9*9
Көбейтудің теңдіктерін оқытудың әдістемесі:
М: 6 · 2 – бірдей қосылғыштардың қосындысы ретінде;
6 · 3=6 · 2+6=18; көбейтудің келесі санға көбейту кестесін оқыту үшін алдыңғы кесте қайталанады және көбейтудің анықтамасына сәйкес қай санға көбейтсек, сол санды қосамыз.