9. Жарықтың толық ішкі құбылысын байқау үшін қандай шарт орындалуы тиіс?
Егер
жарық сәулесі оптикалық тығыз ортадан
оптикалық сирек ортаға өтсе, және түсу
бұрышы шектік бұрыштан үлкен болса,
толық шағылу құбылысы байқалады. Сыну
бұрышы
-қа
тең кездегі түсу бұрышы
шекті
бұрыш деп аталады.
Ал, керiсiнше, жарық оптикалық тығызырақ ортадан оптикалық тығыздығы кемдеу ортаға өтсе, онда сәйкес sin α < sin β, немесе α < β, яғни сыну бұрышы түсу бұрышынан үлкен. Бұл жағдайда егер түсу бұрышын бiртiндеп арттыра бастасақ, онда сыну бұрышы да арта отырып, α – ның қандай да бiр αшек –ге тең мәнiнде ол 900-қа тең болады. Ал ендi α-ның мәнiн одан да әрi арттыратын болсақ, онда сынған сәуле екiншi ортаға өтпей сол бiрiншi ортада қалып қояды. Осы құбылысты толық iшкi шағылу құбылысы деп атайды. Шағылу және сыну заңдарының ерекшелiктерiн мына жерден көруге болады.
10.Фотометрлік шамалар және олардың өлшем бірліктерін сипатта.
Жарықтың интенсивтігімен және жарық көзімен немесе жарық ағындарымен және олармен байланысты шамалармен айналысатын оптика бөлімін фотометрия деп атайды.
Жарық көзі – өздігінен жарық шығаратын дене.
Нүктелік жарық көзі – бақылау нүктесіне дейінгі қашықтықпен салыстырғандағы мөлшерін ескермеуге болатын жарық көзі.
Жарықкүші ─ dω денелік бұрышқа келетін Ф жарық ағыны.
Жарық күшінің өлшемі бірлігі – кандела (кд)
Денелік
бұрыш өлшемі
болып, сфера бетінде конус тәрізді
кесілген
аудан
бөлігінің
радиус квадратына қатынасын айтады.
Денелік бұрыштың өлшем бірлігі – стередиан (ср).
Жарық ағыны ─ бірлік уақытта тасымалданатын жарық энергиясына тең шама.
Жарық ағынының өлшем бірлігі – люмен.
Жарықталыну – дененің сыртқы бетінің бірлік ауданына түсетін жарық ағынына тең шама.
Жарықталыну өлшем бірлігі – люкс (лк).
Нүктелік жарық көзі жасайтын жарықталынуды жарық күші I, қашықтық r және бұрышы α арқылы өрнектеуге болады.
Жарқырау – жарық көзінің сыртқы бетінің бірлік ауданынан шашырап шығатын жарық ағынына тең шама.
Жарқырау өлшем бірлігі – люкс (лк).
11.Нүктелік жарық көзі жасайтын жарықтанудың (е) өрнегін келтіріп шығар.
;
Ω=
;
;
Ω-сәулелену ағыны;
Ф-жарық ағыны;
E-жарықтану;
R-радиус
Жарықталыну – дененің сыртқы бетінің бірлік ауданына түсетін жарық ағынына тең шама.
Жарықталыну өлшем бірлігі – люкс (лк).
Нүктелік жарық көзі жасайтын жарықталынуды жарық күші I, қашықтық r және бұрышы α арқылы өрнектеуге болады.
Жарықталыну (Е), бет нүктесінің жарықталынуы — бет элементіне түсетін жарық ағынының осы элемент ауданына қатынасымен өлшенетін жарық шамаларының бірі. Жарықтанылу берілген нүктеден l қашықтықта орналасқан нүктелік жарық көзінің жарық күшімен (І) мынадай қатыс арқылы байланысқан: E=Іхcosх/2*I, мұндағы x— жарықтың түсу бұрышы. Жарықтанылудың өлшеу бірліктері: люкс (лк) және фот (1 фото=104 лк). Энергетиктік фотометрлік шамалар жүйесінде осы тәрізді шама энергетикалық Жарықтанылу деп аталады.
12. Когерентті жарық толқындары қандай физикалық параметрлермен сипатталады
Когерентті жарық толқындары дегеніміз жиіліктері бірдей,фазалар айырымы тұрақты жарық толқындары.
Екі немесе одан да көп когерентті жарық толқындарының өзара тоғысу кезінде пайда болатын жарықтың күшеюі және әлсіреу құбылысын интерференция деп атайды.
Интерференция құбылысының пайда болуы
Толқын ұзындықтары бірден фазаларының айырымы тұрақты жарық толқындары когерентті толқындар деп аталады. Когерентті толқындар бір-бірімен баттескенде жарықтың интерференциясы байқалады. Толқындар өздерінің арасындағы жолының айырымының байланысты бірін-бірі күшейтеді немесе әлсіретеді. Жарық толқындары жұқа қабықшаның екі бетінен шағылған кезде көгерентті толқындар пайда болады.
Интерференциялайтын толқындардың тербелісі фазаларының айырымы қабықшаның қалыңдығына ғана емес, сондай-ақ толқын ұзындығына да тәуелді болғандықтан, қабықшаны ақ жарықпен жарықтандырғанда түсті интерференциялық көрініс пайда болады.
13. Электромагнит толқындар когерентті болу үшін олардың қорытқы интесивтілігін және кернеулігін анықта.
Когерентті жарық толқындары дегеніміз жиіліктері бірдей,фазалар айырымы тұрақты жарық толқындары.
Қорытқы
кернеулігі:
=
+
Интенсивтігі:
;
;
Қорытқы
интенсивтік