21. Кеңжолақты isdn және атм технологиялары.

Кеңжолақты ISDN.Кеңжолақтық жүйелер деректерді жиіліктердің қандай да бір интервалын пайдаланатын аналогтық сигнал түрінде жібереді. Сигналдар үздіксіз электромагниттік немесе оптикалық сигнал түрінде жүреді. Мұндай тәсілмен сигналдар физикалық орта арқылы бір бағытта жіберіледі.

ISDN желісінде трафиктердің әр түрін біріктіру үшін TDM(анг. Time Division Multiplexing уақыт бойынша мультиплексорлар) қолданылады. Әр мәліметтер типі үшін элементарлы канал немесе стандартты канал деп аталатын жеке жолақ бөлінеді. Бұл жолақ үшін тиянақталған, келісілген өткізу жолағының үлесі кепілдік беріледі. Жолақ бөліну CALL сигналы берілген соң орындалады, ол канал сыртындағы сигнализация каналы деп аталатын жеке канал бойынша орындалады.

АТМ (ағыл.Asynchronous Transfer Mode - деректердi берудің асинхрондық әдiсі) - желілік жоғарғы өнімді коммутация технологиясы және мультипликация жасауда, бекітілген өлшемдегі (53 байта[1]) ұяшықтар түрінде деректерді беруге негізделген,оның 5 байты тақырыпша үшін қолданылады. Мәліметтерді синхрондық әдіспен беруге қарағанда ATM күштi бөлетін (различающимся)немесе өзгеретiн битрейтоммен деректердi беруде қызмет түрлерiн ұсыну үшiн ыңғайлы.

АТМ технологиясының негізі 1970 жылы Франция мен АҚШ-та тәуелсіз екі ғалыммен: France Telecom зерттеу лабораториясында жұмыс істейтін жасалды Жан-Пьер Coudreuse және Bell Labs инженері Сэнди Фрейзермен жасалды. Олар деректерді және сол сияқты жоғары жылдамдықтағы дауысты тасымалдауды жүзеге асыратын архитектураны құруды қалады,және желілік ресурстарды өте тиімді қолданды.

90-шы жылдардың соңында АТМ-ге бәсекелес болатын  Gigabit Ethernet пайда болды. Оның басты құндылығы арзан бағалы,қарапайым,күйге келтiруге және пайдалануға жеңiлдiк болуында еді.2000 жылдары АТМ жабдығының нарығы әлі айтарлықтай мәнді еді. Каналдар үшiн физикалық және ADSL құрылымдары жоғары жатқан деңгейдiң аралығында аралық қабат 2 Мбит/с-тан аспайтын ATM ағындарының аудио/видеоның берiлуi үшiн глобалдi компъютер желiлерiнде, жабдықта кең қолданылды.Бірақ соңғы он жылдықта

АТМ-де қолданылатын ұяшықтар басқа технологияларда қолданылатын мәлiмет элементтерi барлармен салыстырғанда кіші. ATM қолданылатын ұяшықтардың шағын, тұрақты өлшемі мүмкiндiк бередi:

-жоғары және төмен жылдамдықтарда мәліметтерді бір және тек сол физикалық канал арқылы жібереді;

-ауыспалы және тұрақты мәліметтер ағымымен жұмыс істейді;

- мәлiметтiң кез келген түрлерiн интегралдау(ықпалдау): мәтiндер, сөз, сурет, бейне фильмдер;

22.Қолжеткізужелілерініңклассификациясы. Топологияларыбойыншаажыратылуы.

Компъютержелілердіңклассификацияларәртүрліәдістерібар.

1.Масштаб бойынша желілердің классификациясы :Жергілікті есептеуіш желі (ЛВС немесе LAN – Local Area Network) – ұйымда бір шеңберлерде көп емес (100 дейін) компьютерлердің сандары біріктіру немесе кәсіпорынды және шектелген кеңістікте (бөлме, қабат, ғимарат). Сондайжелілерөзмобилділікжәнеоңайлықарқасындаөтекеңтаралуалыпжатыр, бөлімдержәнежекеқызметкерлеркөпемесөндірістікпроцесстер, өзараәрекеттесуавтоматтандыруүшінқызметкөрсетіпжатыр. Компьютерлер (онметрлер) әдеттесалыстырмалықысқаөткізгіштерменЛВСжалғастырыпжатыр, немәліметтерберілулерібиікжылдамдығыберіпжатыр. ЖиібарлықЛВСтопология–«жұлдыз », « сызық » немесе « сақина ».

2. Бірлескен немесе аймақтық желі жаппай мәліметтер (корпорациялармен), банктармен, құралдармен немесе алып тастаған абоненттер арасында мәлімет айырбас үшін аумақтармен ірі кәсіпорындармен жасалып жатыр. Бұл мәлімет жиi арнайы тағайындалады, сол үшін рұқсаттың қорғаулар және шектеулері шаралары үлкен. Сымсыз құралдар байланыстар және « ағаш » топологиясы, өткізгіш сияқты қолданылады.

3. Глобалді желі байланысқа және қосуларға құралдарға толық кешенге әр түрлі масштабқа, қолдануыға желілерге біріктірулерге нәтижеде іркістенеді және барлық жер бет ақпараттық өріспен қамтып жатыр.Бір ақпараттық технологияларға облыста адам баласыдан жоғарғы табыстардан бүгін сондай желімен Internet болып табылады.

Басымдылық бойынша желілердің классификациясы :

1. Бір рангты желілер және барлық компьютерлер, абоненттер қатынас бойынша бір-біріне тең құқықты. Ереже бойынша, бұл ЛВС бірлескен диск қорын қолдану және шеттегі жабдық (принтер, сканер др.) қамтамасыз етуге арналған. Мәліметті жоғалтудан қорғау, абонеттерге жоғары дәрежеде қарым қатынасты талап етеді.

2. 2. Желілер « клиент-сервер» көп ірі масштаб алып жатыр немесе бұл ЛВС мәліметке рұқсатқа және қорғауға үлкен талаптар қойылған. Сондай желілерде бір немесе бірнешесі компьютерлердің абоненттерге қажетті қызмет көрсету және серверлермен деп аталады (англ To serve – қызмет көрсету). Олар ішкі және сыртқы жадтар биік өнімділікпен, үлкен көлемдермен ие болуға тиісті, тұрақты жұмыстар мүмкіндікпен, қоректенудің қорғаулары құралдармен, оларға монитор және клавиатура жиі қажет емес. Желілер қалған компьютерлер клиенттерді немесе жұмыс станциялармен деп аталады, және онымен қатты дисктер және дисководтар міндетті түрде болу керек емес. Жұмыс станциялардың мүмкіндіктер онымен сервермен берілген рұқсаттармен көптеген анықталып жатыр.

Қосу әдіс (топология) бойынша желілердің классификациясы :

a.линейді желі, барлық компьютерлер (кабелге) байланысқа ортақ каналға қосулы, тек қана екі түпкі түйінді болады және кез келген екі түйінмен арасында тек қана бір жол алып жатыр;

b. « сақина » желісі, жалғау тек қана екі тармаққа әрбір түйінге;

c.« жұлдыз » желісі, тек қана бір аралық түйін болған;

d.« ағаш » желісі, үлгінің иерархиялық үлгісі бойынша салынған.