4.Қаржылық құқықтың құқық саласы ретіндегі ерекшелігі қандай? Қаржылық құқықтың пәнін, жүйесін ашып көрсетіңіз.

Бұл жөнінде келесідей 3 көзқарас бар. І көзқарас: қаржылық құқық жеке құқық саласы болып табылмайды н/е ол ерекше құқықтық құрылым. Осы көзқараста келесі ой-тұжырымдары айтылған: а) қаржылық құқық әкімшілік құқықтың бөлігі; б) қаржылық құқық кешенді құқық саласы, азаматтық, әкімшілік, мемлекеттік құқық нормаларынан құралады; в) қаржылық құқық құқықтың арнаулы саласы; г) қаржылық құқық салыстырмалы түрде құқық саласы ІІ көзқарас: қазірде қаржылық құқық дербес құқық саласы, бірақ бұрын ол басқа құқық салаларының бөлігі болған. а қаржылық құқық әкімшілік қ/тан бөлінген; б) қаржылық құқық - өзі бөлініп шыққан мемлекеттік, әкімшілік қ/дың ортақ бөлігі ретінде көрінеді. / Р.О.Халфина 1952 ж. жақтаған/. в) қаржылық құқық өзінің пайда болуына мемл.-к, әкімшілік, құқық.-ға ғана емес, азаматтық құқыққа да қарыздар. ІІІ көзқарас: құқықтың пайда болу кезінен бастап, қаржылық құқық дербес сала ретінде өмір сүрді. / В.В.Бесчеревных жақтаған/ Конституциялық құқық қаржы.-қ құқығына базалық б.т/ды. М: Парламенттің респ. бюджетті бекітуі, ҚР Үкіметінің респ. бюджет және оның орындалуы жөн/гі есепті Парламентке тапсырады. Қаржылық құқықтың пәні - өз экономиклық мәні б/ша қаржылық болатын қоғамдық қатынастар болса, әкімшілік құқықтың пәні – атқарушы билік органдарының қызметі процесінде туындайтын қатынастар. Азаматтық қ/тың пәні – тауар-ақша қатынастары б.т, тараптардың теңдігіне негізделеді, қаржы.-қ қ/қ пәні – мемл.-ттік қаржылық қатынастар, тараптардың теңсіздігі.

Мемлекеттің қаржылық қызметінің, яғни мемлекеттің ақша каражаттары қорларын қалыптастыру, бөлу және пайдалануды ұйымдастыру барысында пайда болатын қоғамдық қатынастар қаржылық құқықтың пәні болып табылады.Қаржылық экономикалық қатынастардың өздеріне тән ерекшеліктер мыналар: 1)Бұлар ақшаға байланысты қатынастар. 2)Қаржылық қатынастар мемлекеттің өсіп дамуымен, өркендеуімен байланысты болады және осы мемлекеттің функцияларын жүзеге асыру процесін ақшалай қамтамасыз етеді.3)Қаржылық қатынастар бөлу түрінде жүргізіледі және осы қатынастар арқылы қаржылардың алдында 3 функцияны ж.а. 4)Бұл қатынастар мемлекеттің қаржылық қызметінің нәтижесінде п.б. 5)Қаржылық қатынастардың өздеріне тән, ерекше қасиеті олар балама түрінде ешқашан кездеспейді. Балама түрінде болмайтын себебі, олар «ақша тауар», тауар ақша қатынастарын жүзеге асырмайды. Қаржылы қатынастар тауар түріндегі құнның қарсы қозғалысына араласпайтын, ақша түріндегі құнның біржақты қозғалысын ғана білдіреді. 6)Бұл қатынастар экономикалық қатыначтар болып есептелгендіктен базмстің құрамына жатады.

5.Қаржылық құқықтың реттеу әдістерін талдаңыз және олардың белгілері мен ерекшеліктерін атаңыз.

Қаржылық құқықтық реттеу әдісі ретінде қаржылық қатынасқа қатысушыларға мемлекет құқықтар мен міндетттерді белгілей отырып ықпал ету тәсілі.Қаржылық құқық 2 әдісті қолданады: императивті және диспозитивті. Императивті әдісте қатысушылар міндетті түрде орындауы керек құқықтар мен міндеттерді белгілеумен сипатталады. Императивті әдіс белгілері: 1) ол 2 жақтың тәртібін тиянақты,нақты реттейді. 2) 2 жақ мемлекетпен белгіленген жағдайлардан ауытқи алмайды, олар міндетті сипатқа ие. 3) 2 жақтың өзара құқықтары мен міндеттері мемлекетттен туындайды. 4) міндетттерді орындамау заңды жауапкершілігінің туындауына әкеп соғады. 5) мемлекеттің талаптарын орындау оның мәжбүрлеу механизмі болуымен кепілдендіріледі. 6) 2 жақтың таңдау мүмкіндігінің шектеулі немесе мүлдем жоқ екендігі 7) мемлекет атынан шығатын субъект көп жағдайда 2-ші жаққа қарағанда кең құқықтарды иеленеді. Диспозитивті әдіс- императивті әдіске қарағанда ондай қатал емес,барлық құқықтар мен міндетттер құқықтық актпен реттелмеген,кейбір құқықтар мен міндеттер 2 жақтың келісімімен шешіледі Диспозитивті әдіс белгілері: 1) 2 жақтың құқықтары мен міндеттері 2 құқықтық қайнар көзбен қалыптасады: а) осы қатынасты реттейтін нормативтік-құқықтық актілер б) 2 жақпен келісілген келісім 2) мемлекеттің талаптарды міндетттеуші сипатымен емес, оларға яғни субъектілерге өз еркін білдіру мүмкіндігін берумен сипатталады. 3) қатынасты реттейтін акт мемлекеттің атынан шығатын субъектілерге құқықтармен қатар міндеттерді туғызады 4) 2 жақтың қаржылық құқықтық қатынастары теңдік сипатта 5) диспозитивті әдіспен реттеу барысында қаржылық қатынастың заңды нысаны болып қаржылық құқықтық келісім болады. 6.) қаржылық құқықтық шарт 2 жақты, яғни мемлекетке кең көлемде құқықтар бурумен сипатталады.