9. Толқындық берілістер. Қолдануы, конструкциясы, материалдар, артықшылығы мен кемшіліктері.

Толқынды тісті беріліс-ең жаңа беріліс. Айналмалы қозғалыс, тісті дөңгелектің жүгірмелі толқынды деформациясы арқылы беріледі, сондықтан мұндай берілісті толқынды беріліс деп атайды.

Цилиндрлі беріліс сияқты толқындық беріліс те элементтен (дөңгелектен) тұрады.

1. Ішкі тісті-қатты дөңгелек; 2. Сыртқы тісті-серпімді дөңгелек. Айырмашылығы – тек 1 ғана дөңгелек айналады, ал 2-си қозғалмайды. Дөңгелектердің шеңберлік адымдары бірдей, бірақ тістерінің саны тең емес, сондықтан бөлуші шеңбердің диаметрлері де әр түрлі.

-қалыңдығы

Толқынды берілістің артықшылығы: бір мезетте ілінісетін тістер саны көп болғандықтан, әр тіске түсетін жүк азаяды, сондықтан редуктордың жүк көтергіш қабілеті артады. Жүк артқанмен, ПӘК өзгермейді; цилиндрлі берілісте 1 тыс сынса ол істен шығады, ал толқындық берілісте 1 тістің сынуы ешқандай әсер етпейді, өйткені 1 мезетте ілінісетін тістер саны көп; толқынды берілістің дәлдігі де мейлінше жоғары, толқынды берілістің беріліс санын 1000-ға дейін жеткізуге болады және бір мезетте барлық тіс санының 20-25 проценті іліністе болады, осыған байланысты әр тіске түскен күш шамасы азаяды; Кинематикалық дәлдігі жоғары болады, себебі, саңылаусыз іліністе жатады.

9. Бірқатар планеталық механизмын схемасын сүреттеніз. Жинау шарттарын түсіндірініз.

10. Кезкелген көпсателиттік планеталық механизмын схемасын сүреттеніз. Көршілес шарттарын формуласын қортыну.

Мұндай берілісте тісті дөңгелектер өз осьтерімен бірге орын ауыстырады. Планетарлық беріліс сыртқы іліністе болатын орталық дөңгелектен тұрады.

Бұл дөңгелекпен сателлит деп аталатын дөңгелек іліністе болады. Ал, сателлит жетекшімен өзара байланыста болады.сонымен сателлиттер өз осьтерінің бойымен айналады және осьтер бірге орталық дөңгелектің бойымен айналып отырады.

9. Сынабелдікті берілістін есеп реттілігі және негізгі деректер.

Сыналық ременьді-арнайы енді сыналық ременьнен жасалады, реттеу диапазоны Д 5, кейде 12. Бұл вариатордың әр шкиві 2 конустық дискіден тұрады. 1-уі валға қозғалмайтындай етіп бекітілген, 2-сі ось бағыты бойынша қозғалады.

-Кестеден ременьнің профилін анықтайды. Профильдің үлкен мөлшері бірқалыпты қозғалысты берілістерге, ал профильдің кіші мөлшері жылдам қозғалатын берілістерге сәйкес қабылданады;

-Кіші шкивтің диаметрін анықтап, оны таблицадағы мәнімен салыстырады. Үлкен шкив диаметрін анықтау үшін берілген жылдамдықтар қатынасын, яғни беріліс сандарын пайд-ды.

-Машинаның құрылысына байланысты берілістің осьаралық қашықтығын анықтайды.

-Ременьнің ұзындық өлшемін анықтап, оны ең жақын стандартты ұзындық шамасына сәйкес алады.

-Ременнің айналыс санын анықтайды. Егер айналыс саны рұқсат етілетін айналыс санынан көп болса, онда ременьнің ұзындығын арттырады. Егер ременнің айналыс саны рұқсат етілетін айналыс санынан аз болса, онда ременнің бастапқы кернеуін азайту немесе шкивтің диаметрін үлкейту аралық ременнің жұмыс істеу мерзімін ұзартады.

-Ременнің стандартты ұзындығы арқылы осьаралық қашықтықтың соңғы шамасын анықтайды.

-Кіші шкивті қамту бұрышын анықтайды;

-Беріліске керекті ремень санын оның тарту қабілеттілігіне байланысты есептеп табады.

-Беріліске алынған ременнің пайдалылығын берілістің өлшемдерімен және керекті ременьдер санымен салыстырады.

-Жауапты берілістер үшін ременнің жұмыс істеу мерзімін анықтайды.

-Білікке әсер ететін күштерді анықтайды.