Штифттік біріктіру
Штифті біріктіру-пішіні цилиндрлік немесе конустық формадағы біріктіру бөлшегі. Штифтер стандартталған: Цилиндрлі; Цилиндрические с засверленными концами; Конические; Конические с внутренной резбой.
Конустық штифтар 1:50 конустылықпен жасалады, өз-өзін тежелуін қамтамасыз етеді. Штифтер Ст4, Ст5, 35, 40 және 45 болаттан жасалады.
Кесілуге рұқсат етілетін кернеу:
Штиф диаметрі:
Болат маркасына байланысты
.
Штифтер жақсы орнатылуы үшін канавкаларымен штифтер болады. Штифтерді босап кетуден алдын-алу жолдары: 1) кернение, 2) развальцовка, 3)шайбалар қолдану; 4) ұру.
Кей жағдайда штиф орнына шплинт қолданылады.
Тістік (шлицтік) біріктіру. Түрлері. Жұмысқа қабылеттілігін критерийлері, есептеу.
Шлицті біріктіру деп ступицаның ішкі бетіндегі тістердің дәл сондай пішіндес етіп жасалған білік бетіндегі ойықтарына отырғызылған қосылысты айтамыз. Басқаша айтқанда, оларды көп шпонкалы біріктіру деп қарастыруға болады. Шлицті біріктіруің шпонкалыдан артықшылығы: тісті біріктіру берігірек, ауыр жүк түсетін біріктіруде қолданылады; біліктерге отырғызылған бөлшектер ось бойымен еркін қозғала алады. Кемшіліктері: ось бойымен бағытталған күштерді қабылдай алмайды; тістердің бірдей дәлдікпен жасалмауынан әсер етуші күштер шлицтердің барлығына бірдей тарала алмайды.
Тісті біріктіру профильдің формасына байланысты: тік бүйірлі, үш бұрышты, эвольвентті формалы тісті болып бөлінеді.
Тістік біріктіру майыстыру (смятие) арқылы есептеледі:
,
Тік тісті шлиц үшін:
-пен центрленген эвольвентті профильді шлиц үшін:
,
-бөлшектелетін диаметр,
-тістердің
модулі.
бойынша центрленген эвольвентті профильді шлиц үшін:
Үшбұрышты профильді шлиц үшін:
Қозғалысты берілістердін түрлері
Қашықтықтан энергияны бір бөлшектен екіншісіне беру үшін қолданылатын құрал-беріліс д.а.
Энергияның берілу түрлеріне байланысты: гидравликалық, пневматикалық, механикалық, электрлік түрлері бар. Мишина детальдары курсында тек қана айналмалы қозғалысты беретін механикалық берілістер қарастырылады және олай жай берілістер деп аталады.
Берілістер:
1. Энергияның екі дененің өзара жанасуы арқылы берілуі: Фрикциялық, тісті, құрттық берілістер;
2. Энергия екі бөлшек және оларды иілгіш бөлшектің жалғасатын бөлшегінің көмегімен берілуі: ременьді, шынжырлы берілістер.
Фрикциондық берілістер.
Фрикциялы беріліс біріне бірі қысылған 2 денеден (дөңгелектен,ролик,диск,т.б) тұрады және қозғалыс үйкеліс күшінің әсерінен болады.
Конструкциясы және тағайындалуына байланысты ф.б:
Цилиндрлік-параллель валдар арқылы жүретін қарапайым беріліс;
Конустық-валдардың осьтік сызықтармен қиылысуы арқылы болатын ең қарапайым беріліс.
Конустық үшін өп жағдайда біліктердің арасындағы бұрыш 90 градусқа тең болады. Цилиндрлік және конустық ф.б үшін беріліс қатынасы тұрақты болады.
Егер айналмалы дөңгелектің (немесе 2 дөңгелектің де) диаметрі өзгеретін болса, мұндай беріліс вариатор деп аталады. Вариатордың беріліс қатынасы өзгереді.
Ф.Б конструкциясы бойынша әр түрлі: тіке қарсы (лобовые), конустық, шар дәрізді, көп дискті, және сыналы ременді.
Фрикционды вариатор аралық буынсыз және аралық буынмен болып бөлінеді.
ФБ артықшылығы: конструкциясы қарапайым, қозғалыс бірқалыпты беріледі, шусыз, беріліс қатынасын қажет жағдайда өзгерте аламыз.
ФБ кемшілігі: қысымның әсерінен берілу қуаты азаяды, қаншалықты үйкеліс коэффициентін арттырсақ та бәрібір фрикционды белдіктер сырғанайды
