47. Наполеон Бонапарттың төңкерісі ж/е республиканың 8-ші жылының Конст/сы.(1799ж)

Директория әткеншек саясатын жүргізді, яғни халықтан да, дворяндардан да қорқып, саяси күштердің сол қанатынан оң қанатына ауысып отырды. Басқарушы топ жаңа революциядан құтылудың жолы ретінде әскери диктатураны көрді. 1799 жылы Бонапарт әскерінің көмегімен заң шығарушы корпусын таратып жіберіп, директорияны жойды. Мемл/ті басқару 3 консулдың қолында өтті. Айрықша билікті бірінші консул Бонапарт иеленді. 1799 жылғы Конст/я заңды түрде жаңа режимді бекітті. Үкімет үш консулдан тұратын болды. Барлық билік бірінші консулдың қолына жинақталды, ал екінші ж/е үшінші консулдар тек кеңесу дауысына ие болды. Заң шығарушы билік органы ретінде Мемлекеттік Кеңес, трибунат, заң шығарушы корпус ж/е қорғаушы сенат құрылды. Бірінші консул заң жобасын ұсынады, мемлекеттік кеңес оларға түзетулер енгізілетін, трибунат оларды талқылайтын, заң шығарушы корпус оларды қабылдайтын, ал қорғаушы сенат оларды бекітетін. Сонымен, бұл органдар дербес мағынаға ие болмады. Тек, бірінші консулдың билігінің көлеңкесінде қалды. 1802 жылы Бонапарт өзінің мирасқорын тағайындау құқығына ие өмір бойғы консул атына ие болды. Көп ұзамай, ол францияның императоры болып жарияланды. 1814 жылы империяны одақтық әскер құлатты.

48.Якобиндіктердің революциялық актілері. 1793 ж. Конституция.

1793жылы жазда Парижде өткен халық көтерілісі билікті якобиншілерлің қолына ұстатты. Якобиншілер жаңа заңдар қабылдады. Бұл заңдар бойынша феодалдардың тәркіллеуге ұшыраған жерлері шаруаларға қайтарылды. Якобиншілердің аграрлық заңдары оларға көмектесіп шаруалармен одағын нығайтып олар якобин өкіметіне тірек болды. Төңкерісшіл Франция жау мемлекеттерінің қоршауына түсті, ішкі контрреволюция бас көтерді. Контрреволюциялық одақтық әскерлер сырттан шабуыл жасады ағылшындардың флоты Тулонды басып алды. Елдің оңтүстігімен батысында жирондистер мен роялистер контрреволюциялық бүлік шығарды.үлкен сауда өнер кәсіптік қалалар бүлікшілердің қолында болды. Одақтардың тыншылары мен диверсанттары бүкіл елді жайлап кетті. 1793 жылы жирондистерге ниеттес контрреволюционер әйел Мараттың үйіне кіріп оған қанжар сұғып өлтірді. Оның әлемдік төңкерісі үшін орны толмас ауыр қазат болды. Республиканы және төңкеріс жеңістерін құтқара алатын енді тек батыл шара еді, якобиншілердің алдына енді келесі мақсат қойылды. Олар: аштықты жою, Париж қаласына кірген одақтастық әскерге шығу, шаруаларға жер беру, демократиялық конституциялық қабылдау, жұмыскердің қамын ойлау. Негізгі мақсаттарының бірі Конвенттің ми батпағын өз жағына қарату. Осы жағдай якобиншілерді революциялық үкімет құруға мәжбүр етті. Бұл өкіметтің алдына қойған мақсаты төңкерісті, республиканы құру. Төңкерістік өкіметке Ұлттық конвент кірді. Ол жоғарғы заң алатын билікті қолына ұстап, атқару билікті де қосымша атқарады. Билік бөліну негізгі принципі қолданған жөн. Якобиншілер төңкерістік басқару орнатуды жариялады, оның міндеті төңкерісті құтұару еді. 1793 жылы жазда бүкіл өкімет билігі Конвент сайланған Қоғамдық құтқару комитетіне көшті. Оны басқарған Робеспьер деген революционер. Комитет 9-16 мүшеден тұратын. Якобиншілер диктатурасының орталығын Қоғамдық құтқару комитеті құратын, оны Конвент сайлады. Комитет тек қана Конвенттің алдында жауапты болатын. Министрліктер Конвентке бағынатын, сөйтіп Конвент жоғары басқару функцияларын қолына алды. Қоғамдық құтқару комитеті контрреволюционерлерді қуғынға ұшыратып, оларды Төңкерістік трибуналдың сотына тапсырды. Бұл комитеттің рөлі өсіп, көтеріліп кетті.

Конвент 1793 жығы маусым айында жаңа конституцияны, халықтың үстемдігін және «Адам және азамат құқығы туралы» Декларацияны қабылдады. Бұлардың мейлінше прогрессивтік бағытта жазылған құжаттар болады. Франция біртұтас және бөлінбейтін республика деп жарияланды. Мүоіктік жағдайға қарамастан жиырма бір жасқа толған азаматтар сайлау құқығына ие болды. Якобиншілер конституциясын 1791 жылғы конституциямен салыстырғанда ол бұрынғы конституцияны артына қалдырды. Көп елдердің буржуазиялық төңкерісі үшін үлгі болды. Алайда конституция ірі меншік иелеріне ешқандай шектеу енгізген жоқ, бұл оның демократиялық сипатын көрсетті. Конституция 1793 жылы «адам және азамат құқығы туралы» декларациясынан басталады, онда халық егемендігі туралы айтылады. Заң шығарушы жиналыс үшін тікеклей сайлау өтетін. Кез келген азамат сайлауға, қатысуға құқылы