38.Хүіі ғ. Соңы - хүііі ғ. Бас кезіндегі конституциялық актілер (Хабеас корпус акт, Құқық туралы билль, Тақ мұрагерлігі туралы заң). Англияда конституциялық монархияның қалыптасуы.

1679 жылы вигилар парламентінде көпшілік дауысқа ие болуының нəтижесінде “Хабеас корпус акт” немесе “Азаматтардың бостандығын жақсы қамтамасыз ету жəне теңіздің аржағында қамауға алудың алдын алу актісін қабылдады. Бұл заңға сəйкес, қамауға алынған адам өзіне немесе туыстары арқылы “Хабеас корпусты” туралы бұйрық беру талабымен Англияның жоғары соттарының біріне жолдану құқығын иеленді. Бұл бұйрыққа сəйкес, қамауға алған тұлға оны сотқа əкелуі тиіс болатын жəне мүмкінболса, ол үшін ақшалай құн төленсе, оны босатуға тиіс болатын. “Хабеас корпусты” ІІ Карл бекітті, алайда ол вигилердің ІІ Яковтың таққа отыруына қарсы болмауын шарт етіп қойды.

Жаңа патша ІІ Яков (1633-1701) буржуазияға қарсы саясатты жүргізді, сөйтіп, парламент вигилармен біріге (парламенттің құрамында негізінен торилар болатын), “революцияны” жүзеге асырды. 1689 жылы таққа Нидерланды штатгальтері Вильгельм Оранский (1650-1702) отырды. Осы кезден бастап Англияда конституциялық монархия түбірімен орнады. Жаңа патша, таққа отырған соң, “Құқықтар туралы биллді” бекітті, оның негізгі мəні парламенттің заңнама саласындағы үстемдігін бекітуде болды. Алайда, патшада парламенттің заң жобаларына абсолюттік вето құқығы сақталып қалды.Осы құжат Англияның конституциясы болып саналады.1701 жылы конституциялық заң — “Тақты мұрагерлікке алу туралы заң” қабылданды. Бұл заң екі маңызды ережені орнықтырды: контрассигнатура ережесі, оған сəйкес, патшаның заң шығару актілері тек министр бекіткенде ғана күшіне енетін, жəне соттардың ауыстырылмайтындығы.

39.18-19 ғ ағылшын азаматтық жəне қылмыстық құқығы дамуының негізгі тенденциялары мен ерекшеліктері.

Ғылыми техникадық прогресстің дамуы және соған байланысты жаңа нысандағы қатнастардың пайда болуына және бұрыңғы құқық салаларының жаңалануына әсер етті. Коатеген мемлекеттердің қоғамдық өмірін гуманизациялаумен байланысты негізгі құқық салаларын демократизациялау орын алды. Англияның азаматтық құқығында құқықтың қайнар көздерінде құрылымдық өзгерістер жүзеге асты. Сот принциденті бұрынғыдай негізгі орынды иеленгенмен, заңға ерекше мән беріле бастады. Әрекет қабіліттіліктің жасы 21-ден 18-ге дейін өзгертілді. Ерлі зайыптылардың құқықтарының теңестірілуі анағұрлым демократизацияланды. Некеге тұрушылардың басым көпшілігі мүліктік мүдделерін заңды режимде шешетін болды. Англияда бөлек мүлік режимі дамыды.

Жаңа замандағы Англия қылмыстық құқығының консервативтік сипатын ашып көрсетіңіз.

Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін дамыған мемлекеттерде, ағылшын соксондық құқық жүйесіндегі елдерде жарыспалы іс жүргізу қалымтасты. Іс жүргізудің бұл нысаны тараптардың іс жүргізушілік тең құқылығына негізделеді және дәлелдеу ауыртпалығы айыптауда болады. Айыптаушы мен қорғаушы жақ судьяға өздері жинаған дәлелдемелерді ұсынады Судя заңға және өзінің ішкі сеніміне негізделе отырып өз шешімін шығарады.

Қылмыстық құқықтың ескі қалдықтары өте көп.Қылмыстық кодекстері әлі жасалмаған.Қылмыстық қарым қатынастар толық прецеденттермен реттеледі.Сот шешімдері біреудің құқықтық жағдайын білгілеген ж/е бар заңдарды талқылаған сот прецеденті болып саналады.Ағылшын сот жүйесінің ж/е іс жүргізу құқығының үш үзбесі бар:жоғарғы сот,корольдің отырғыш соты,жалпы арыз палатасы,қаржы сот палатасы,төменгі сот бітістіруші сот ж/е бітістіруші соттың сессиялары;арналған соттар әскери,шіркеу ж/е университет соттары.Іс жүгізу нормалары да өте ескі:1772ж.қинап жазалауға тыйым салынды, XV111 ғ.50 қылмыстың құрамына өлім жазасы жазылытын,1861 ж.өлім жазасы тек қана кісі өлтірушілер мен мемлекетке қарсы шыққан қылмыс түрлеріне тағайындалатын болды.1868ж. халық алдында өлім жазасын орындауға тыйым салынды.XV111-X1X ғ. қылмыскерлерді отар елдерге жер аудару тәжірибесі көптеп қолданылы бастады.Бұл жаза өлім жазасының орныны ауыр емес қылмыстар үшін берілетін.1861-1864 ж.заң енгізген жазаның ең шекті мөлшері қабылданды.XV111ғ. өлім жазасының көбі кешірімге ауыстырла бастады.