71. Қазақстандағы коллективтендiру. Оның əлеуметтiк жəне саяси-құқықтық салдары.

72. Барымта ұғымы жəне жалпы сипаттамасы.

Барымта қылмысқа қарсы қолданылатын ұжымдық шара.Егер қылмыс жасаған жақ үкіміне көнбесе немесе кешіктірсе даугер жақ өз тарапынын барымта ұйымдастырады.Барымта ең алдымен малды айдап алу оның талабы белгіленген көлемнен бидің алдында кесілген шықпау.Осы тұрғыдан барымта қоғамдық қатынастарды реттегіш деп есептеуге болады.Жарғы бойынша егер қылмыскер би үкімін орындамаса туыстары қорғап өз тарапынан айыбын тартпаса ауыл болып дауды шешуден бас тартса зәбір шегуші жақ барымтаға барады.Зәбір шегуші ең алдымен ақсақал билердің алдынан өтіп,ал малды айдап келгеннен кейін қанша мал әкелгенін баяндайды.Айдап әкелінген мал үкіммен берілген айыпқа немесе құнға сәйкес келуі керек.Барымта ашық түрде жасалады.Барымтаның түрлері-ұрлық жасалып,ұры малды сіңіріп алса,біреудің кісісі өліп өлтіруші жақ тез арада алты жақсысын алып алдарына жығылмаса,біреудің қорық жеріне өзгенің малы жайылып,істен шығарса сонымен қатар неке мен отбасы мәселерінен өрбитін:қалың малын төлемей қыз алып қашу,біреудің заңды некесін бұзу,ортаға түскен олжадан сыбаға бермеу,қонақ асы дәстүрін бұзу.

73.Рулық өзара көмек институттына жалпы сипаттама.

Рулық өзара көмек және ешқандайда құжат емес сөзге тоқтау, сөзге сену яғни, сенiм институтының қазақ әдет-ғұрпында жан-жақты жақсы дамуы болды. Мысалы, бiреу үй сала қалған жағдайда немесе басқа да қиын-қыстау кезеңдерде руластары не көршi - қолаңдары “асарға” жиналатын. Асар жасау әдет-ғұрпы қоғам мүшелерінің бір біріне жәрдем беру мақсатында жасалған.Асар шөп шабу,құдық,арық қазу,жол салу,қыстау,үйлерін тұрғызу сияқты үлкен жұмыстарды ұйымдастырғанда жасалады.Асарға қатысу ерікті болған.Асарды билігі барлар мен байлар көп жасаған.Асарға қатысушыларға еңбекақы төленбеген,тек тамақ беріліп,кішігірім сый сияпат көрсетілді.Жылу жинау жұтқа ұшыраған немесе стихиялық сипатқа ұшыраған қоғам мүшелеріне руластарының,ауылдастарының мал немесе мүліктей беретін жәрдемі жылу мүлкі қарыз болып есептелмеген.Жұртшылық қарызға батқан,қарызын төлей алмай қалған қоғам мүшесіне руластары және туыстары тарапынан малдай немесе мүліктей беретін жәрдемі.Мұндай жағдай әркімнің басына түсетін болғандықтан оған көпшілік толықтай қатысатын.

74. Қазақстандағы Қазан төңкерiсi жəне оның жағымсыз кереғар салдары.

Уақытша үкімет еңбекшілердің мүддесі мен тілегін қанағаттандыра алмады,оның билеуші органдары аумаққа бақылау жасау мүмкіндігінен айырылды.Ақырында еңбекшілердің бас көтерулерін күшпен басуға тырысты.1917 ж 24 қазанда Петроградта қарулы көтеріліс басталды.Қызыл гвардия отрядтары,солдаттар мен матростар Петроградтағы бірқатар вокзалдарды,ал таңертең Мемлекеттік банк пен Орталық телефон станциясын басып алды. «Аврора» крейсері өзінің қуатты артиллериялық қондырғыларынан Невада оқ атып,24 сағат 40 минутта Уақытша үкімет отырған Қысқы сарайға шабуыл жасауға белгі берді. Сағат 10-да Уақытша революциялық комитет В.Лениннің үндеуін,Уақытша үкіметтің құлағаны туралы жариялады.

65. Түркістан АССР-інің таратылуы жəне Қазақ жерлерінің қайта қосылуы.

ҚРның тәуелсіздікке қол жеткізуі еліміздің өткен тарихын оның ішінде мемлекеттік құқықтық даму тарихын қайта объективті түрде бағалауға шынайы бағасын беруге зор мүмкіншілк беріп отыр.Соның ішінде 1924-1925 жж орын алған Кеңестік Түркістан республикасының таратылуы оның саяси құқықтық салдары және қазақ жерлерінің қайта қосылу мәселесін атап өтуге болады.Түркістан АССРі 1918 ж 30 сәуір күні бұрынғы Түркістан өлкесінің аумағында кеңестік республика болып жарияланған болатын.Көп ұзамай 1920 ж бас кезінде,көп ұлтты Түркістан республикасын тарату туралы мәселе көтеріле бастады.Оның себептері көп болатын.Т.Рысқұловтың Түркістан республикасында түрік халықтарының мемлекетін құру идеясын көтеруі кеңес өкіметінің Түркістан республикасын басқаруда көптеген қиындықтар туындауы,Хиуа мен Бұқарадағы хандық билікті жойып,оның аумағын ұлттық сипатына сәйкес болуы және т.б.