16. Төменде келтірілгендердің қайсысы абиотикалық факторларға жатады:

1. судың ағыс жылдамдығы мен температурасы;

2. комменсализм және мутуализм;

3. бәсекелестік және нейтрализм;

4. жәндіктердің өсімдіктерді тозаңдандыруы;

5. жыртқыштық және паразитизм.

17. Жер бетіндегі ең алғаш пайда болған тірі организмдер:

1. бактериялар

2. өзекті өсімдіктер

3. омыртқасыздар

4. жабық тұқымды өсімдіктер

5. сүтқоректілер

18. Биоценоздардың бір территорияда кезектесіп алмасуы қалай аталады:

1. демографиялық жарылыс;

2. экологиялық сукцессия;

3. урбандалу;

4. шөлдену;

5. экологиялық қуыс.

19. Төменде келтірілген биогенді элементтердің ішіндегі биосферада ең көп таралғаны:

А) стронций

Б) оттегі

В) цезий

Г) уран

Д) плутоний

20. Ғалымдардық көпшілігінің пікірінше біздің планетамыздың жасы шамамен:

А) 100 мың жыл;

Б) 1 млрд жыл;

В) 4,6 млрд жыл;

Г) 10 млрд жыл;

Д) 1 млн жыл

2 блок. Тапсырмалар.

Көліктік кәсіпорынның экологиялық категориясын есептеңіз. Бір жыл ішіндегі атмосфераға шыққан қалдықтардың мөлшері төмендегідей:

Қатты бөлшектер - ____ т/жылына;

SO₂ - ____ т/жылына;

CO – _____ т/жылына;

NO_x - ______ т/жылына.

Қорытынды жасаңыз.

3 блок.

Ғаламдық экологиялық мәселелер. Парникті эффект.

М.Тынышпаев атындағы ҚазККА «Өміртіршілік қауіпсіздігі және экология» кафедрасы 2013-2014 оқу жылы

№2 ЕМТИХАН БИЛЕТІ « Экология және тұрақты даму» пәні бойынша

Бекітемін Кафедра меңгерушісі Зальцман М.Д._________ «_____»______________2013ж. №___ Хаттама

1 Блок. Тест сұрақтары.

1. Экология ғылымының "демэкология" деп аталатын бөлімі мынадай мәселені зерттейді:

А) экожүйелердің түрлері (типтері) мен қызмет атқару ерекшеліктерін;

Б) қауымдастың құрамындағы организмдердің өзара қарым-қатынастарын;

В) биосфераның жанды затының функцияларын (атқаратын қызметтерін);

Г) популяция критерийлері мен популяциялардың негізгі сипаттамаларын;

Д) ластанулардың биоценоздардың түрлік құрамына әсерін

2. Экожүйе дегеніз, бұл:

А) консументтердің белгілі бір мөлшері;

Б) автотрофты организмдердің жиынтығы;

В) энергия ағыны және заттар айналымы арқылы байланысқан тірі организмдер қауымдастығы;

Г) редуцент организмдердің қауымдастығы;

Д) өсімдік тектес организмдер қауымдастығы.

3. Адаптация дегеніміз, бұл:

1. қоршаған ортаның белгілі бір ресурстарына деген организмнің мұқтаждығы;

2. экологиялық факторлардың әсеріне организм төзімділігінің шегі;

3. организмнің өсіп-өркендеуі үшін қажетті экологиялық факторлардың жиынтығы;

4. қоршаған орта жағдайлары өзгерген кездерде организмнің функционалдық тұрақтылығын сақтауға мүмкіндік беретін реакциялардың жиынтығы;

5. организмнің тәулік мезгілін анықтау қасиеті.