Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
тюр.нар..docx
Скачиваний:
1
Добавлен:
01.05.2025
Размер:
138.28 Кб
Скачать

88.Кссро-ның құлау себептерін өз ойыңызбен тұжырымдаңыз

80жж.басында КСРо экономикалық-әлеуметтік, саяси, дағдарыс алдында тұрды. Әікімшіл –әміршіл ж.йе қазіргі заманның нақты жағдайына жауап бере алмайтын еді. Қоғамнығ барлық жақтарын оның экономикалқы негіздерін, әлеуметтік өмірді саси құрылымды рухани саланы жаңарту қажеттілігі туды. 1987ж. Қаңтар –КОКП ОКнің пленумында «Қайта құру»және партияның кадр саясаты туралы» мәселе талқыланды. Кемшіліктері дағдарыстың нақты себептерін көрсете алмады, жаппай өзгерістердің символын айналып, сөз жүзінде ғана салтанат құрды. Экономикалық-әлеуметтік салада дағдарысқа әкелді.Оның ішінде саяси салада басшылықтың өзгерістерді жүзеге асыру қажеттілігі түсінуге қабілетсізділігі және дәрменсіздігі; қоғамнығ өмірінің экономикалық өмірінің азамттарынығ жеке өмірінің бір орталықтан басқарылуы партиялық және мелекеттік функциялардың бірігуі заңдылықтың бұзылуы, жариялылықтың болмауы. Экономикалық салада шар.жүргізудің шығындық тәсілі бақылаусыз басқару аппараты шығындық тәсіл инфляция. Әліеуметтік салад түрмыс деңгейінің нашарлау, теңгермешілік, әлеуметтік әділеттіліктің жиі бұзылуы, күнделікті тіршіліктің бұрмалануы, ұлтаралық қатынсатрдың шиеленісуі маскүнемділік, ұрлық, парақорлық. Осындай теріс саясаттан кейін 1991 ж тамыз төңкерісінен кейін КСРОның ыдырау процесі тез қарқынмен жүзеге аса бастаы. 1991 ж 8 желтоқсан Беловеж келісімі нәтижесінде КСРО ыдырайды.

89.Қазақ асср, Түркімен асср, Әзербайжан асср, ҚырғызАсср, Тәжік асср –лерінің құрылуы.

Азамат соғысы аяқталғаннан кейін бұрынғы Ресей империясынығ территориясында 1920-1925 жжт.түркі халықтары 5респ.бірнеше автономиялық республикалар әзірбайжан, бұхара, хорезм, түркмен, өзбек республикалары болды. Бұл респ.РСФСР мен арнаулы шарттар жасап өздерінің мем.басқау органдарын құрды. Ол жеңістері конституцияларында баян етілді.1920 әзірбайжан қызыл армиядан жеңіліс тапқаннан кейін КСР болып жарияланды. 1924 ж Орта Азияда қлттық мем.жағынан межеленіп, бөліну жүргізілді.1924 ж 27 қазанда КСРО ОАК шешімімен түркмен КСР құру туралы қаулы алды. 1924 ж.14 қазанда тәжік халқына АКСР құқығы берілді. Тәжік АКСР құру 1924 ж 27 қазақнда ОАК сессиясында заңдастырылды. 1926 ж желтоқсанда тәжік АКСР кеңестерінде 1 ұүрылтай сьезі тәжік АКСР н құрды.Заман талабы қазақ халқының мемлекеттініг құруды қажететті. Жүзеге асыруға қажетті шаралар : халыөтың бұрынғы территориялық тұтастығын қалпына келтіру, қазақ жерлерін бір республика құрамына біріктіру. Арнаулы комитетт құрылып республика шекарасын белгілеумен айналысты. Қостанай аймағын респ.құрамын қосу қажеттігін Байтұрсынов пен Сералин жан-жақты дәлелдеді. Батыс Сібңрңге еніп келген Ақмола мен Семей облыстарын өлке құрамына енгізу мәселесі 5 рет қаралып Бөкейханов Байтұрсынов Ермеков Сералиндердің деректемелерінен кейін ғана шешілді. Қазақ АКСР-і құрамынан халқы негізінен орыстар болып табылатын Орынбор губерниясы бөлінді. Республика аумағы 2.7млн шаршы шақырым. Халқы 5млн23мың адам оның ішінде қазақтары 61.1процент. 1925 ж 15-19 сәуір Ақмешітте Кеңестердің б.кіл қазақстандық 5сьезінде қырғыз-қызық атауы берілді. 1936 ж.9 ақпанда ҚазақАКСР-і орт.атқару комитеті қаулысымен қазақтар атауы берілді.