- •Қазақстан Республикасының Білім және Ғылым Министірлігі «л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университеті» шжқ рмк Практикалық қазақ тілі кафедрасы
- •5В060800 – Экология, 5в060900 – География, 5в061000 – Гидрология
- •Силлабус
- •1. Оқытушының тегі, аты-жөні, ғылыми дәрежесі мен ғылыми атағы; лауазымдық қызметі; байланыс ақпараты; оқытушының ғылыми мектебі мен ғылыми қызығушылығы.
- •6. Негізгі және қосымша әдебиеттер тіізімі
- •6.1. Негізгі әдебиет:
- •6.2 Қосымша әдебиет тізімі
- •7. Оқу нәтижелерін бағалау және бақылау
- •Студенттің білімін бағалаудың жалпы шкаласы
- •Міндетті және қосымша әдебиет пен дереккөздер тізімі:
- •6.1. Негізгі әдебиет:
- •6.2 Қосымша әдебиет тізімі
- •Бақылауға арналған өзін-өзі бақылау мен өзін-өзі тексеруді ұйымдастыру бойынша әдістемелік нұсқау
- •Бақылауға арналған сұрақтар
- •Білім алушылардың өздік жұмысына әдістемелік нұсқаулық
- •Семинар (практикалық) сабақтарға дайындалу бойынша әдістемелік нұсқаулық
- •Сөздікпен жұмыс:
- •Мәтін бойынша сөйлемдерді аяқтаңыздар.
- •6. Мәтінде кездесетін етістіктерді тауып, қай шақта тұрғанын анықтаңыздар.
- •8.Көп нүктенің орнына өткен шақтың тиісті жұрнақтарын қойып жазыңыздар.
- •9.Сұрақтардың орнына тиісті сөздерді қойып, сөйлем құрап жазыңыздар.
- •10.Жақшаның ішіндегі етістіктерді нақ осы шаққа айландырып, сөйлемді аяқтаңыздар.
- •11Ауыспалы осы шақта тұрған нұсқасын тауып жазыңыздар.
- •12.Сұрақтарға жауап беріп, сөйлем құраңыздар.
- •16. Берілген сөйлемдегі сөздердің қай шақта тұрғанын анықтап, көп нүктенің орнына тиісті жұрнақтарды қойыңыздар.
- •17.Мәтінді оқып, мазмұндаңыздар.
- •Сөздікпен жұмыс.
- •3. Мәтін бойынша сұрақтарға жауап беріңіздер.
- •4. Мәтінді оқып, мазмұнын айтыңыздар.
- •4.Мәтіннен етістіктің райларын тауып, түрлерін анықтаңыздар.
- •6.Етістіктерді тиісті рай формасына қойыңыз.
- •8. Суға байланысты айтылатын ырым сөздерді ұғып алыңыздар.
- •9. Берілген жоспар бойынша мәтін құраңыздар.
- •10.Мәтінді оқыңыздар.
- •11. Мәтін бойынша сұрақтарға жауап беріңіздер.
- •Мәтінді оқыңыздар.
- •Мәтін бойынша сұрақтарға жауап беріңіздер.
- •Сөйлемдерді мәтін бойынша толықтырыңыздар.
- •5. Берілген сөйлемдердегі көп нүктелердің орнына тиісті шылауларды қойып жазыңыздар.
- •6. Мәтінді оқып, түсінігін айтыңыздар.
- •7. Сөйлемді мәтін бойынша аяқтаңыз.
- •1. Сөздік жұмысы.
- •3.Мәтінді оқыңыздар.
- •4.Мәтін бойынша берілген сұрақтарға жақша ішіндегі сөздерді пайдаланып жауап беріңіздер.
- •5.Сөйлемдерді аяқтаңыздар.
- •6.Мәтіннен үстеулерді тауып, түрлерін ажыратыңыздар.
- •7. Мына үстеулерді қатыстырып, сөйлем құраңыздар.
- •8.Сөйлемдерден үстеулерді тауып, түрлерін ажыратыңыздар.
- •9. Мәтінді оқып, мазмұнын ұғып алыңыз.
- •16.Сөйлемдерді жазыңыздар.
- •17.Берілген сөйлемдерді мәтін бойынша толықтырыңыздар.
- •19. Мәтінді оқыңыздар.
- •Сөздікпен жұмыс.
- •Ойтүрткі сұрақтарға жауап беріңіздер.
- •Мәтінді оқып, аударыңыздар.
- •4.Мәтін бойынша сұрақтарға жауап беріңіздер.
- •5.Мәтінен іс-әрекеттің өту сипатын білдіретін сөздерді, сөйлемдерді тауып жазыңыздар.
- •6.Берілген сөйлемдерді растаңыз.
- •7. Мәтінді оқыңыздар. Табиғат ескерткіштері
- •8. Мәтін бойынша сөйлемдерді толықтырыңыздар.
- •1. Сөздік жұмысы:
- •3. Мәтінді оқып, түсінігін айтыңыздар.
- •4. Мәтін бойынша сұрақтарға жауап беріңіздер.
- •5. Сөйлемдерді мәтінге сәйкес аяқтаңыздар.
- •6. Берілген сөз тіркестерінен сөйлем құраңыздар.
- •7. Фразеологиялық сөздіктен берілген тұрақты сөз тіркестерінің мағыналарын табыңыздар.
- •8. Мақал-мәтелдердің мағынасын ұғынып, есте сақтаңыздар.
- •9. Шағын мәтінді оқыңыздар. Атамекен
- •10. Мәтінді оқып түсінігін айтыңыздар.
- •11. Мәтін бойынша сұрақтарға жауап беріңіздер.
- •1. Сөздік жұмысы.
- •2.Мәтінді оқып, мазмұндаңыздар.
- •3.Мәтін бойынша сұрақтарға жауап беріңіздер.
- •4.Сөйлемдерді сөйлем мүшелеріне талдаңдар.
- •5. Берілген сөйлемдерді мәтін бойынша толықтырыңыздар.
- •6. Мәтінді оқыңыздар.
- •7. Мәтін бойынша сөйлемдерді толықтырыңыздар:
- •1. Сөздік жұмысы.
- •3. Мәтінді оқып, аударыңыздар. Орман – тіршілік көзі, таза ауаның өзі
- •4. Мәтін бойынша сұрақтарға жауап беріңіздер.
- •5. Мәтіннен 5 жай сөйлемді көшіріп жазып, сөйлем мүшесіне талдаңыздар.
- •6. Көп нүктелердің орнына тиісті сөздерді қойыңыздар.
- •7. Берілген мәтінді оқып, мағынасына назар аударыңыздар.
- •8. Өлеңді оқып. Жаттап алыңыздар.
- •9. Сөйлемдердің мағынасын түсініп, жазыңыздар.
- •10. Мәтінді оқыңыздар. Бас қаланың бағбаншысын білеміз бе?
- •11. Мәтінді оқып, аударыңыздар.
- •1. Сөздік жұмысы.
- •Мәтінді оқыңыздар.
- •3. Сөйлемдерді мәтінге сәйкес толықтырыңыздар.
- •4. Мәтіннен жай сөйлемдерді теріп жазып, түрлерін ажыратыңыздар.
- •5. Мақал-мәтелдердің мағынасын ұғып, есте сақтаңыздар.
- •6. Мәтінді оқыңыздар.
- •7. Сөйлемдерді аударып, жазыңыздар.
- •1. Сөздік жұмысы.
- •3. Мәтіннен құрмалас сөйлемдерді табыңыздар.
- •4. Сөйлемдерді мәтін бойынша толықтырып, жазыңыздар.
- •5.Берілген сөз тіркестерін пайдаланып, құрмалас сөйлемдер құраңыздар.
- •6. Мәтінді оқып, аударыңыздар.
- •7. Мәтін бойынша сұрақтарға жауап беріңіздер.
- •2. Мәтінді оқып, мазмұндаңыздар.
- •3. Мәтін бойынша сұрақтарға жауап беріңіздер.
- •4. Мәтіннен болымды, болымсыз мағыналы сөйлемдерді тауып, жазыңыздар.
- •5. Берілген болымды сөйлемдерді болымсыз сөйлемдерге ауыстырыңыздар.
- •Қазақстанның көне қалалары
- •13. Сұрақтарға мәтін бойынша жауап беріңіздер.
- •1. Сөздік жұмысы.
- •2. Мәтінді оқыңыздар.
- •Жер асты суы
- •Мәтін бойынша сөйлемдерді аяқтаңыздар.
- •1. Ойтүрткі сұрақтарға жауап беріңіздер.
- •3. Мәтін бойынша сөйлемдерді аяқтаңыздар.
- •4. Мына сөз тіркестерін, аударып, сөйлем құраңыздар.
- •5. Берілген сөйлемдерді қарсы мағыналы сөйлемдерге айналдырыңыздар.
- •Терісащыбұлақ су қоймасы
- •Қазақстанның жер бедері Мекендік қатынастардың берілуі.
- •1. Сөздік жұмысы.
- •2. Мәтінді оқып, түсінігін айтыңыздар.
- •3. Мәтіннен мекендік қатынасты білдіріп тұрған сөздерді табыңыздар.
- •4. Сөйлемдерді мәтінге сәйкес толықтырып жазыңыздар.
- •5. Сөйлемдерден мекендік қатынастарды білдіріп тұрған сөздерді табыңыздар.
- •6. Адасқан обьектілерді сәйкестендіріңіздер.
- •7. Мәтінді оқыңыздар. Жер жаннаты – Жетісу
- •8. Мақал-мәтелдердің мағынасын ұғып, есте сақтаңыздар.
- •9. Мәтінді оқыңыздар. Қазақстанның таулы аймақтарының табиғаты
- •1. Ойтүрткі сұрақтарға жауап беріңіздер.
- •2. Мәтінді оқып, аударыңыздар. Шоқан Уалиханов
- •3. Сөйлемді мәтін бойынша толықтырыңыздар.
- •Ағымдық, аралық және қорытынды бақылаудың орындалуы бойынша әдістемелік нұсқау
- •Аралық бақылау тапсырмалары
- •24. Ағымдық, аралық және қорытынды бақылауғадың орындалуы
- •25. Аралық бақылау тапсырмалары ................................................................................ 67
- •26. Мазмұны...................................... .................................................................................... 68
3.Мәтін бойынша сұрақтарға жауап беріңіздер.
Сөйлем мүшелері
Тұрлаулы Бастауыш Баяндауыш |
Тұрлаусыз Толықтауыш Анықтауыш Пысықтауыш
|
4.Сөйлемдерді сөйлем мүшелеріне талдаңдар.
Махмұдтың әкесі белгілі қолбасшы, Барсханның әмірі болған. Ол ұлыстардың, тайпалардың тұрмыс-салтын баяндайды. Көне дәуірдегі түркілердің картасын жасады.
5. Берілген сөйлемдерді мәтін бойынша толықтырыңыздар.
Махмуд Қашқари – түркі ғалымы, әйгілі ..........................................................
атты еңбектің авторы. Туған жері – қазіргі .............................................. жағасындағы (кей деректердегі Шу бойындағы) Барсхан қаласы. Ол.............. өмір сүрген, бірақ туған, өлген жылы белгісіз. Сол кездегі бірқатар қаламгерлердің ........................................... жырларын, мақал-мәтелдерін береді.
БӨЖ тапсырмалары
6. Мәтінді оқыңыздар.
Асанқайғы
Асанқайғы –көріпкел философ, ақын, жырау. Шын есімі –Хасан. Еділ бойында дүниеге келген. 1445 жылы Алтын Орда ыдыраған кезде қазақ даласына қайта оралып, Қазақ хандығын құрған Жәнібек ханның ақылшысы болған.
Асанқайғының жыр-толғаулары мен нақыл сөздеріне қарағанда, Дешті Қыпшақтың Еділ, Жайық бойынан қазақ руларының ірге көтерулерін қолдамай, Керей мен Жәнібек хандарға қарсылық білдіргені көрінеді. Асанқайғының «Жерұйық» іздеуі туралы айтылған аңыздардан да халықтың бас құрап, ірге орнықтырып, ел болу қамын ойлауда оған шешуші міндеттің жүктелгені байқалады.
Ел етеңін ойлап, еңсесін көтеруді көздеген Асанқайғы ордадан бөлінген қазақ руларын Шу, Сарысу бойына, Ұлытау төріне қоныстандырып, халықтың жол бастаушы темірқазығындай болып өтеді.
Көнекөз қариялардың шежірелерінде Асанқайғы Сарыарқада дүние салып, Ұлытау топырағына жерленеді. Ал Шоқан Уалиханов: «Асан ата өмірінің соңғы жылдарын Жетісуда өткізіп, Ыстықкөлдің жағасында дүние салған» – деп жазады.
Асанқайғы халықтың қамын ойлаған ақылгөй, көреген ғана емес, сонымен бірге керемет күйші де болған. Көптеген күйлерінің тарихы әлі күнге дейін айтылып жүр. Алайда бүгінгі ұрпаққа «Ел айрылған», «Асанқайғы», «Желмаяның жүрісі», «Зар» тәрізді санаулы күйлері жеткен.
7. Мәтін бойынша сөйлемдерді толықтырыңыздар:
............ бойында дүниеге келген. Ел етеңін ойлап, еңсесін көтеруді көздеген Асанқайғы ордадан бөлінген қазақ руларын .................................
..................................................................... қоныстандырып, халықтың жол бастаушы темірқазығындай болып өтеді. Көнекөз қариялардың шежірелерінде Асанқайғы ................................... дүние салып, Ұлытау топырағына жерленеді.
Асанқайғы халықтың қамын ойлаған ақылгөй, көреген ғана емес, сонымен бірге керемет ...................... болған.
Ағымдық бақылау сұрақтары:
1.М.Қашқари кім?
2.Ол қай жерде туылған?
3. Ол кейіннен қайда тұрған?
4.Оны неге Қашқари деп атайды?
5.Асанқайғы қай ғасырда өмір сүрген?
6.Асанқайғының бізге қандай күйлері жеткен?
Асанқайғының «Жерұйықты» іздеуі туралы естіген аңыздарыңызды әңгімелеңіздер.
8-САБАҚ
Орман – тіршілік көзі, таза ауаның өзі.
Жай сөйлемдер
Мақсаты: Студенттерді табиғатты сүюге, оның әдемілігін сезіне білуге баули отырып, өз ойларын дұрыс айта білуге үйрету.