Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
Жосткіна-Цяжкія пытанні правапісу....doc
Скачиваний:
1
Добавлен:
01.05.2025
Размер:
1.85 Mб
Скачать

Правапіс лічэбнікаў разам, асобна і праз злучок

Разам пішуцца

Асобна пішуцца

складаныя колькасныя лічэбнікі, апошнім элементам якіх з’яўляюцца -дзесят, -сот (-сце, -ста): восемдзесят, восемсот,

дзвесце, трыста

састаўныя колькасныя лічэбнікі

(з улікам злітнага напісання складаных лічэбнікаў): дзевяцьсот чатыры, дваццаць сем, дзвесце дзесяць, тры тысячы пяцьсот восемдзесят шэсць, дванаццаць мільёнаў шэсцьсот трыццаць тысяч

складаныя і састаўныя парадкавыя лічэбнікі, якія заканчваюцца на -дзесяты, -соты, -тысячны, -мільённы, -мільярдны: трохсоты, пяцідзесяцітысячны, шасцідзесяты, ставасьмідзесяціпяцімільённы, трыццаціаднамільярдны

дробавыя лічэбнікі:

пяць з паловай, тры з чвэрткай, чатыры пятыя,

шэсць дзесятых, восем сотых

Праз дэфіс пішуцца

парадкавыя лічэбнікі на -тысячны, -мільённы, -мільярдны,

калі першая частка іх напісана лічбамі:

125-тысячны, 20-мільённы, 5-мільярдны

Заўвага. Калі ў састаў складаных парадкавых лічэбнікаў уваходзяць дробавыя абазначэнні “з паловай”, “з чвэрткай” і пад., першая састаўная частка звычайна запісваецца лічбамі, напрыклад: 4½-тысячны (замест “чатырох с паловай тысячны”), 7¼-мільённы (замест “сямі з чвэрткай мільённы”). Падобнае напісанне часам з’яўляецца адзіна магчымым для складаных назоўнікаў і прыметнікаў такога тыпу, напрыклад: 7½-гадовыя дзеці, 3¼-тонка.

парадкавыя лічэбнікі, напісаныя лічбамі,

у спалучэнні з іх граматычнымі канчаткамі або часткамі канчаткаў:

2-га, 3-і, 21-ы, 17-я, 327-га, на 20-м км

два лічэбнікі, напісаныя словамі ці літарамі,

якія абазначаюць прыблізны лік:

праз 2-3 месяцы, прайшлі 3-4 дні, дзяўчынка гадоў дзевяці-дзесяці

Заўвага. У лічэбніках прыблізнага ліку замест дэфіса ўжываецца таксама працяжнік: рукапіс аб’ёмам 120 – 125 старонак, праз адну – дзве хвіліны, 70 – 80-я гады, XX – XXI стст.

Заўвага 1. Словазлучэнні з парадкавымі лічэбнікамі, запісанымі лічбай (у тым ліку і рымскай), пішуцца асобна: XXI стагоддзе, II з’езд, 5 паверх, 38 кватэра.

Заўвага 2. Перад лічэбнікамі, якія далучаюцца да складанаскарочаных слоў, піша-цца дэфіс: ТУ-154, ВАЗ-2110, ГАЗ-24, ПМК-47.

Кантрольныя заданні

1. Ад колькасных лічэбнікаў утварыць парадкавыя такім чынам, каб яны пісаліся разам або праз злучок.

Варыянт 1: 86, 500, 200, 28 000, 2, 40, 7 000 000, 68 000 000 000, 14, 789.

Варыянт 2: 17, 38, 457, 2934, 16453, 8 000 000, 56 000 000 000, 399, 21, 8.

Варыянт 3: 4, 11, 25, 96, 178, 762, 54 000, 99 000 000, 87 000 000 000, 8657.

Варыянт 4: 7, 12, 48, 970, 456 000, 5 000 000, 92 000 000 000, 453, 128, 400.