Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
Жосткіна-Цяжкія пытанні правапісу....doc
Скачиваний:
1
Добавлен:
01.05.2025
Размер:
1.85 Mб
Скачать

Чам, абласцям, начам, мышам, рапе00000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000Правапіс канчаткаў дзеясловаў

Канчаткі не пад націскам

II спражэнне

I спражэнне

1. усе на -іць (-ыць), акрамя аднаскладовых (віць, мыць, піць, рыць, шыць і інш.) і тых жа дзеяслов з прыстаўкамі

2. дзеясловы вярцець, гнаць, залежаць, ненавідзець, цярпець

усе астатнія дзеясловы

Канчаткі пад націскам

Лік

Асоба

I спражэнне

II спражэнне

адзіночны

1-я

-у (-ю):

іду, берагу, спяваю, пішу, скачу

-у (-ю):

гавару, сплю

2-я

пад націскам

не пад націскам

-іш (-ыш):

гаворыш, спіш

-еш:

ідзеш спяваеш

пасля зацвярдзелых:

-эш: -аш:

беражэш пішаш, скачаш

3-я

-е (-э, -а):

ідзе, беражэ, спявае, піша, скача

-іць (-ыць):

гаворыць, спіць

множны

1-я

пад націскам

не пад націскам

-ім (-ым):

гаворым, спім

-ём: ідзём -ем: спяваем

пасля зацвярдзелых:

-ом: -ам:

беражом пішам, скачам

Заўвага. У форме загаднага ладу:

ідзем, спяваем, пішам, скачам,

зберажэм, зловім, пагаворым

2-я

-еце (-яце, -аце): ідзяце, беражаце,

спяваеце, пішаце, скачаце

-іце (-ыце):

гаворыце, спіце

3-я

-уць (-юць): ідуць, берагуць,

спяваюць, пішуць, скачуць

-аць (-яць):

гавораць, спяць

Рознаспрагальныя дзеясловы (бегчы, есці, даць)

Асоба

Адзіночны лік

Множны лік

1-я

бягу ем дам

бяжым ядзім (ямо) дадзім (дамо)

2-я

бяжыш ясі дасі

бяжыце ясце (-ё) дасце (-ё)

(бежыце/, бежыцё)

3-я

бяжыць есць дасць

бягуць ядуць дадуць

Спражэнне некаторых дзеясловаў

гасціць

гасцяваць

гашчу

госцім

гасцюю

гасцюем

госціш

госціце

гасцюеш

гасцюеце

госціць

госцяць

гасцюе

гасцююць

драмаць

ламаць

драмлю

дрэмлем

ламлю

ломім

дрэмлеш

дрэмлеце

ломіш

ломіце

дрэмле

дрэмлюць

ломіць

ломяць

браць

праць

бяру

бяром

пяру

пяром

бярэш

бераце

пярэш

пераце

бярэ

бяруць

пярэ

пяруць

церці

пячы

тру

тром

пяку

пячом

трэш

траце

пячэш

печаце

трэ

труць

пячэ

пякуць

дзяўбці

хацець

дзяўбу

дзяўбём

хачу

хочам

дзўбеш

дзеўбяце

хочаш

хочаце

дзяўбе

дзяўбуць

хоча

хочуць

тлець

мераць

тлею

тлеем

мераю

мераем

тлееш

тлееце

мераеш

мераеце

тлее

тлеюць

мерае

мераюць

адзявацца

сумнявацца

адзяюся

адзяёмся

сумняваюся

сумняваемся

адзяешся

адзеяцеся

сумняваешся

сумняваецеся

адзяецца

адзяюцца

сумняваецца

сумняваюцца

змоўчаць (змаўчаць)

занядужаць

змоўчу

змоўчым

занядужаю

зенядужаем

змоўчыш

змоўчыце

занядужаеш

занядужаеце

змоўчыць

змоўчаць

занядужае

занядужаюць