Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
Жосткіна-Цяжкія пытанні правапісу....doc
Скачиваний:
1
Добавлен:
01.05.2025
Размер:
1.85 Mб
Скачать

Кантрольныя заданні

1. Уставіць прапушчаныя літары і вызначыць чацвёртае лішняе.

Варыянт 1: замоч...к, зайч...к, куточ...к, узгорач...к.

Варыянт 2: пальч...к, хлопч...к, мяч...к, газетч...к.

Варыянт 3: душ...чка, руч...чка, пол...чка, кроп...чка.

Варыянт 4: вішан...ка, песн...ка, камен...чык, чамадан...чык.

2. Утварыць пры дапамозе суфіксаў -ок, -ак, -ік, -ык новыя словы.

Варыянт 1: дождж, мяч, сад, сокал, стол, гузік, месяц, канверт, куток, твар.

Варыянт 2: верш, лес, вецер, чабор, халат, нос, кубак, ганак, пясок, унук.

Варыянт 3: холад, бераг, мост, ключ, нож, збан, капялюш, грыб, стол, мех.

Варыянт 4: гарлач, корж, горад, сук, голас, чарвяк, лён, цень, колас, клубок.

3. Утварыць пры дапамозе суфікса -ств- новыя словы.

Варыянт 1: чалавек, студэнт, ткач, выдавец, грамада.

Варыянт 2: сусед, харошы, параход, брат, купец.

Варыянт 3: пан, гаспадар, таварыш, сірата, дэпутат.

Варыянт 4: птах, многа, вынаходзіць, мастак, юнак.

4. Утварыць пры дапамозе суфіксаў -ан, -ын, -ін, -очак, -ечак, -ачак, -ычак, -ік, -нік, -ачк, -к, -чык, -еньк, -аньк, -ец, -авец, -івец, -цель, -яч, -язь, -ядзь, -ств- усе магчымыя словы.

Варыянт 1: рака, камень, грыб, каса, ракета.

Варыянт 2: ткач, конь, дождж, верталёт, песня.

Варыянт 3: дроб, вецер, бой, унук, ноч.

Варыянт 4: сусед, агонь, дарога, лета, кут.

5. Падабраць да рускіх словазлучэнняў беларускія адпаведнікі, запісаць парамі. Параўнаць правапіс назоўнікаў.

Варыянт 1: крепкий узелок, наша реченька, общество книголюбов.

Варыянт 2: свежий ветерок, меньшая сестричка, хорошие деньки.

Варыянт 3: круглый камешек, гнёздышко ласточки, пальчик ребёнка.

Варыянт 4: свежий огурчик, небольшое окошечко, какая красота.

6. Спісаць, уставіць прапушчаныя літары.

Зага...чык, сусе...тва, абарон...ц, агародн...к, старасве...чына, аб’ез...чык, брыльян...шчык, парахо...тва, пта...тва, мане...чык, мартэн...ык, закут...к, нян...ка, нян...чыць, кніж...чка, твар...к, набыт...к, чарэшан...ка, закла...чык, пехацін...ц, мануфактур...ык, аген...тва, Ман...чка, руч...чка, Беласто...чына, студэн...тва, грама...тва, закрой...ык, заклёп...ык, вынахо...тва, тавары...тва, Наташ...чка, малатабо...ц, абво...ык, абліцоў...чык, Брэс...чына, Ван...чка.

Правапіс некаторых суфіксаў прыметнікаў Прыметнікі, утвораныя пры дапамозе суфіксаў з н

нн

н

-н-

ад назоўнікаў з асновай на -н-:

аконны, барабанны, вагонны, каменны, кухонны, струнны, санны (сані)

прыметнікі з асновай на -н- тыпу зялёны, сіні, чырвоны, юны, бо яны ўтвораны

не ад адпаведных назоўнікаў (зелень, сінь, чырвань, юнак), а, наадварот, гэтыя назоўнікі ўтвораны

ад прыметнікаў

ад назоўнікаў з асновай на -нн-:

манны, ванны

ад назоўнікаў на -мя: імянны, племянны, стрэмянны, цемянны;

але: полымя – палымяны

Заўвага. У беларускай мове ад назоўніка імя ўтвараюцца два прыметнікі з розным лексічным значэннем: імянны (падарунак) і іменны (выказнік).

-н-

-ан-

(-ян-)

-ін-

(-ын-)

мірны

ветраны, бульбяны пчаліны, курыны

-енн-

-энн-

вогненны, задуменны, казарменны; страшэнны, шырачэнны