Тақырып 7. Өнім өндіру мен өткізуді жоспарлау

Тапсырма №7. Мәліметтер негізінде мамандармен қамтамасыз етілуін, әрбір жұмыскерлердің категориясының абсолютті ауытқуын, негізгі өндірістік жұмыскерлердің саны бойынша абсолютті және салыстырмалы ауытқуларын, мамандардың құрамы мен құрылымын, персоналдың өсу қарқынын анықтау керек.

Тапсырманы орындау бойынша әдістемелік нұсқау

Тауарлы өнім –бұл толығымен дайындалған, басқа тараптарға жіберуге дайын өнімдердің құны. Тауарлы өнім көлемі келесі формуламен анықталады:

ТӨ=Т_дө +Т_к +Т_м.ө + Т_қ + Т_жф (2)

мұндағы Т_тп – дайын өнімдер (жинақтаушы бұйымдар) құны;

Т_жф – жартылай фабрикаттар құны;

Т_к – күрделі құрылыс және өнеркәсіптік емес шаруашылыққа жіберілетін өнім мен жартылай фабрикат құны;

Т_м.ө. – берілген кәсіпорынның негізгі құралдар кіретін меншікті өндірісіне тағайындалған құрал-жабдықтар, инструменттер құны;

Т_қ – тапсырыстар бойынша орындалған өндірісітегі сипаттағы қызметтер мен жұмыстар құны.

Мысал. Кәсіпорынның негізгі цехы 1 млн 400 мың теңге шамасында өнім дайындайды. Оның ішінде ішкі өндірістік қажеттіліктерге 100000 теңге өнім жұмсалды. Қосымша цехтарда сатуға арналған 120000 теңге көлемінде өнім өндіріледі, 200000 теңге мөлшерінде келісім-шарт бойынша жөңдеу жұмыстары орындалды. Кәсіпорынның тауарлы өнім көлемін анықтау керек.

Шешімі: ТӨ = (140000-100000 )+120 000+ 200 000=1620000 теңге.

Жалпы өнім (ЖӨ)– белгілі бір уақыт аралығындағы (ай, жыл, тоқсан) дайындалу сатысына байланыссыз кәсіпорынның атқарған жұмыстарының барлық көлемін сипаттайды және келесі формуламен анықталады:

ЖӨ = ТӨ +(АӨ_ж.с. – АӨ_ж.б.) + (И_ж.с. – И_ж.б.) (3)

мұндағы АӨ_ж.б, АӨ_ж.с.– кезеннің басы мен соңындағы аяқталмаған өндірістің

қалдық құны, теңге;

И_ж.б.,И_ж.с. – кезең басы мен соңына сәйкес келетін меншікті

өндіріске дайындалған арнайы тағайындалған

құралдардың қалдық құны, теңге.

Мысал. жыл бойы кәсіпорын бағасы 1200 теңге 450 құрал және бағасы 2100 теңге болатын 500 құрал дайындап шығарды. Жыл басында өндірістің қалдығы 520000 теңге, ал жыл соңында 290000 теңге. Бұл жағдайда жалпы өнім көлемі қандай болады?

Шешімі: ЖӨ = (1200*450)+(2100*500)+(320000-290000)=1560000 теңге.

1. Берілген мәліметтерге сүйене отырып кәсіпорындағы кадрларды бағалау көрсеткіштерін есептеу. Кәсіпорынның еңбек ресурстарына қажеттігін анықтау. Еңбек өнімділік көрсеткіштерін есептеу.

2. Еңбек нормативтері, олардың түрлері мен бағытталуын талдау.

№ 7 тапсырма дәріс материалдарын, сондай-ақ қосымша оқулықтар мен оқу құралдарын, экономикалық әдебиеттер мен мерзімді басылымдар мәліметтерін пайдалана отырып жеке орындалады.

Бақылау нысаны: Тапсырманы қорғау

Тапсырманы орындауды бағалау баллы – 4 балл.

Бағалау критериі: максималды балл алу үшін тапсырма толық орындалуы тиіс, жауаптары мазмұнды, әдебиеттерге сілтеме жасай отырып, өз уақытында орындалуы тиіс.

СӨЖ тапсырмасын орындау мерзімі – 9,10 апта.

Ұсынылатын әдебиеттер тізімі

1. Котляров И.Д. Планирование на предприятии : учебное пособие / И. Д. Котляров. - М. : Эксмо, 2010. - 336 с.

2. Дугалова Г.Н. Внутрифирменное планирование: учебное пособие/ Г.Н.Дугалова.-Алматы: Алматыкітап баспасы, 2008. – 208с

3. Бухалков М.И. Планирование на предприятии : учебное пособие / М. И. Бухалков. - 4-е изд., испр. и доп. - М. : ИНФРА-М, 2010. - 411 с. - (Высшее образование)

4. Горемыкин В.А. Планирование на предприятии : учебник / В. А. Горемыкин. - 6-е изд., перераб. и доп. - М. : Юрайт, 2010. - 699 с.

5. Бизнес-планирование : учебно-практ. пособие / В. М. Попов [и др.].- М. : КНОРУС, 2009. - 480 с.

6. Буров В.П. Бизнес-план фирмы : теория и практика: учебное пособие / В. П. Буров. - М. : ИНФРА-М, 2009. - 192 с.