2. Тауар түрлері (қызметтер)

Бизнесті сипаттау.

Негізгі қарастырылатын сұрақтар:

1. Өнімді сипаттау (қызмет).

2. Бизнес объектілерін бағалау, негізгі сипаттамалары.

3. Сандық талдау.

4. Тапсырыс берушінің пайданы арттыру жолдары.

5. Материалды емес түсімдер (дизайнды жақсарту, адам өмірі мен денсаулығы үшін қауіпсіздік).

6. Өнім уникалдылығы.

7. Технология ерекшеліктері.

8. Берілген тауар (қызмет) заң талаптарына қаншалықты жауап береді.

9. Қандай нарықта, қалай сатылады?

10. Сіздің өніміңіздің құқықтық қорғалуы (патенттер, лицензиялар).

11. Қандай бағамен, қандай өндірістік шығындар жұмсау қажет, әрбір тауар бірлігі үшін сату қанша пайда әкеледі?

12. Тауарлардың (қызметтер) негізгі техникалық-экономикалық көрсеткіштері.

13. Фирмалық маркасы.

14. Тауарға сұранысты болжау және тауардың даму мүмкіндігі.

3. Кәсіпорынның шығарған өнімі қандай нарыққа негізделген (ішкі, сыртқы, аралас).

4. Бәсекелестер бойынша сыртқы, ішкі саясат, технология.

5. Жарнамалар, өткізу жүйесі, баға белгілеу, әр түрлі жеңілдіктер, сатуда кепілдіктер, жеткізу бөлімі.

6. Мұнда шикізатқа, материалдарға, техникаға қажеттіліктер анықталады, кәсіпорынның өндірістік қуаты анықталады.

7. Ұйымдық өндірістік құрылым кадрларға деген қажеттіліктер еңбекақы төлеу жүйесі қарастырылады.

8. Кәсіпорынның ұйымдық-құқықтық нысаны (құқықтық статусы, меншік нысаны, кәсіпорын түрі).

9. Инвестиция көлемі, қаржыландыру көздері, қаржы құралдарын тарту шарты анықталады.

10. Инвестициялық шығындар капитал үлесі пайдалану және өткізу шығындары, табыстар, салықтар, қарыз (несие) құралдарын қайтару құралы мен мерзімі, өнім рентабельділігі, пайда деңгейі.

Бақылауға арналған тапсырма.

Келесі кестені толтыру қажет.

Бизнес-жоспар бөлімдері	Мазмұны
Кәсіпорынның түйіндемесі
Маркетинг жоспары
Сату жоспары
Өндірістік жоспар
Қаржылық жоспар
Қаржыландыру стратегиясы

Студенттердің білімдерін тексеруге арналған сұрақтар:

1. Бизнес-жоспар қалай құрылады ?

2. Бизнес-жоспар жасауда қандай сұрақтарға баса назар аудару қажет?

3. Бизнес-жоспар термині біздің елімізде қай жылдарда енді?

4. Бизнес-жоспардың бөлімдері.

5. Фирма мүмкіндіктері бөлімінде не қарастырылады?

6. Заңдық жоспар

7. Маркетинг жоспары.

8. Өндіріс жоспар.

9. Қаржылық жоспар

Ұсынылатын әдебиеттер:

1. Бухалков М.И. Планирование на предприятии : учебное пособие / М. И. Бухалков. - 4-е изд., испр. и доп. - М. : ИНФРА-М, 2010. - 411 с. - (Высшее образование)

1. Горемыкин В.А. Планирование на предприятии : учебник / В. А. Горемыкин. - 6-е изд., перераб. и доп. - М. : Юрайт, 2010. - 699 с.

2. Котляров И.Д. Планирование на предприятии : учебное пособие / И. Д. Котляров. - М. : Эксмо, 2010. - 336 с.

3. Алексеева М. М. Планирование деятельности фирмы. – М.: Финансы и статистика, 2004г.

4. Ильин А.А. Планирование на предприятии. – М.: «Новое знание», 2004г.

5. Дугалова Г.Н. Внутрифирменное планирование: учебное пособие/ Г.Н.Дугалова.-Алматы: Алматыкітап баспасы, 2008ж. – 208с

6. Ниязбекова Р.Қ. Рахметов Б.А. Кәсіпорын экономикасы: Оқу құралы/Алматы: Экономика, 2008ж.

Т.Рысқұлов атындағы Қазақ экономикалық университеті

«Экономика және басқару» факультеті

«Экономика» кафедрасы

ПРАКТИКАЛЫҚ (СЕМИНАР) САБАҚТАРЫН ОРЫНДАУ ҮШІН ӘДІСТЕМЕЛІК НҰСҚАУ

«ККJ 3305 КӘСІПОРЫН ҚЫЗМЕТІН жоспарлау» пәні бойынша

«5В050600-Экономика» мамандығы

Алматы, 2012 ж.

Тақырып 1. Кәсіпорын қызметін жоспарлаудың жалпы сипаттамасы

Практикалық (семинар) сабақ тапсырмасы: Сұрақтарды талқылау:

1. Нарық жағдайындағы жоспарлардың мәні.

2. Жоспар дегеніміз не?

3. Жоспарлау қандай кезеңдерден тұрады?

4. Кәсіпорын қызметін жоспарлау құру әдістері

5. Жоспар құру кезінде қолданылатын көрсеткіштер

6. Кәсіпорын қызметін жоспарлаудың мазмұны

7. Кәсіпорын қызметін жоспарлаудың қағидалары

8. Кәсіпорын қызметін жоспарлаудың негізгі міндеті

9. Кәсіпорын қызметін жоспарлау пәні нені зерттейді?

10. Жоспарлаудың қағидаларын алғаш ұсынған автор?

11. Қатысу қағидасы нені білдіреді?

12. Кәсіпорын қызметін жоспарлаудың қандай түрлерін білесіз?

Тапсырманы орындауға арналған әдістемелік нұсқау:

Жоспарлар мынадай көрсеткіштерді қолдану арқылы жасалады:

1. cандық көрсеткіштер;

2. cапалық көрсеткіштер;

3. көлемдік көрсеткіштер;

4. үлестік көрсеткіштер.

Сандық көрсеткіштерге жалпы және тауарлы өнім көлемі, сату көлемі, жұмысшылардың саны, жалақы қоры, пайда көлемі, өндірістік шығындардың мөлшері жатады.

Сапалық көрсеткіштер - өндірістің экономикалық тиімділік көрсеткіштері, еңбек өнімділігінің өсуі, өзіндік құнды төмендету, өндірістің тұрақтылығы, қор сыйымдылығы, өнімнің сапасы.

Көлемдік көрсеткіштер өндірістің жалпы көлемі, жеке үдерістер мен факторлардың көлемімен анықталады.

Үлестік көрсеткіштер – бір-бірімен байланысты бірнеше көрсеткіштердің арақатынасы. Мысалы, 1 өнімді шығаруға кеткен материалдардың шығыны.

Өнеркәсіптің жоспарлы көрсеткішін есептеу табиғи, еңбек және құндық өлшемдерді қолдану арқылы жүргізіледі.

Табиғи өлшемдер - өндірістің көлемін, материалды ресурстарды жоспарлағанда қолданылады, оған сапалық және сандық көрсеткіштер кіреді.

Еңбек өлшемдері, ол жалақы мөлшерін, өнім нормасын есептегенде қолданады (әдетте, норма – сағатпен белгіленеді).

Құндық өлшем – көрсеткіштердің құнын көрсетеді. Құн өлшемі арқылы өнімді сату көлемі, тауарлы және жалпы өнім жоспарланады.

№ 1 тапсырма дәріс материалдарын, сондай-ақ қосымша оқулықтар мен оқу құралдарын, экономикалық әдебиеттер мен мерзімді басылымдар мәліметтерін пайдалана отырып жеке орындалады.