Студенттердің білімдерін тексеруге арналған сұрақтар:

1. Өндірістік шығындардың жіктелуі

2. Калькуляция әдістерінің түрлері

3. Шығындар сметасы қалай құрылады?

4. Баға, оның тағайындалуы.

5. Баға стратегиясы

6. Бағаны анықтау әдістері.

7. Баға түрлері.

8. Шығындарды есепке алу әдістері.

9. Баға құру әдістері

Өз бетінше орындауға арналған тапсырмалар

Тапсырма 1. Кәсіпорын өзіндік құны 5000 теңге және рентабельділігі 25 % болатын жаңа бұйым шығарды. Жаңа өнімнің бағасын толық шығындар әдісімен анықтау керек?

Тапсырма 2. Бұйымның өндірістік өзіндік құны – 290 мың теңге, коммерциялық шығыстар 5 %, жоспарлы табыстылық деңгейі – 16 %, ҚҚС – ҚР Салық Кодексінде белгіленген мөлшерлеме бойынша алынады. Кәсіпорынның көтерме бағасын анықтау қажет?

Тапсырма 3. Келесі есептік берілгендер негізінде шикізатты сатып алудың максиамлды баға деңгейін анықта.

Көрсеткіштер	Мәні
1. Көтерме сатушының ҚҚС-ты қосқандағы жіберу бағасы	8316
2. Көтерме үстеме ақы,%	12
3. ҚҚС, %	11
4.Өнім рентабельділігі, %	25
5.Өндіріс және өткізу шығындары теңге /т	1080
Өнім бірлігіне кететін шикізаттың үлестік шығыны, теңге/т	15

Ұсынылатын әдебиеттер:

1. Бухалков М.И. Планирование на предприятии : учебное пособие / М. И. Бухалков. - 4-е изд., испр. и доп. - М. : ИНФРА-М, 2010. - 411 с. - (Высшее образование)

1. Горемыкин В.А. Планирование на предприятии : учебник / В. А. Горемыкин. - 6-е изд., перераб. и доп. - М. : Юрайт, 2010. - 699 с.

2. Котляров И.Д. Планирование на предприятии : учебное пособие / И. Д. Котляров. - М. : Эксмо, 2010. - 336 с.

3. Алексеева М. М. Планирование деятельности фирмы. – М.: Финансы и статистика, 2004г.

4. Ильин А.А. Планирование на предприятии. – М.: «Новое знание», 2004г.

5. Дугалова Г.Н. Внутрифирменное планирование: учебное пособие/ Г.Н.Дугалова.-Алматы: Алматыкітап баспасы, 2008. – 208с

6. Ниязбекова Р.Қ. Рахметов Б.А. Кәсіпорын экономикасы: Оқу құралы/Алматы: Экономика, 2008.

Тақырып 10. Қаржылық жоспарлау

Лекция мақсаты: студенттерге кәсіпорынның қаржылық қызметімен, қаржы жоспарын құру тәртібімен және түрлерімен таныстыру

Лекция сұрақтары:

10.1 Қаржылық жоспарлаудың мазмұны, міндеттері

0. Кәсіпорын бюджеті және оның түрлері

10.1 Қаржылық жоспарлаудың мазмұны, міндеттері

Қаржылық жоспарлау – кәсіпорынның табыстары мен шығындарының өзара байланысын қамтамасыз ететін және оның қаржылық тиімділігін арттыруға мүмкіндік беретін қаржы ресурстарының қалыптасуы мен пайдаланылуы бойынша іс- әрекеттерді жоспарлау.

Қаржылық жоспарлау барысында келесідей есептеулер жүргізіледі:

1. кәсіпорынның табыстары (пайда) мен шығыстарын жоспарлау;

2. меншікті айналым қорларына қажеттіліктерді есептеу;

3. ақша ағымдарын талдау және жоспарлау;

4. қажетті қаржы ресурстарын есептеу, яғни ішкі және сыртқы қаржыландыру көлемі мен құрылымы, несиелік ресурстарға қажеттіліктер;

5. кәсіпорынның табыстары мен шығындарының балансын құру.

Қаржы жоспары стратегиялық, ағымдық, оперативті жоспардың құраушы бөлігі болып табылады.

Ағымдық қаржылық жоспарлаудың негізі болып табыстар мен шығыстардың балансы, ақша қаражаттарының қозғалысы жоспары және пайда мен зиян жоспары табылады.

Оперативті қаржылық жоспарлау төлем күнтізбесін, кассалық жоспар және қысқа мерзімді несиеге қажеттіліктердің есебін құруға негізделген.

Қаржылық жоспар бөлімдерінің мазмұнын келесі негізгі табыс және шығыс баптарымен көрсетуге болады:

Қаржылық менеджмент - бұл кәсіпорынның нарықта қызмет етуінің стратегиялық және тактикалық мақсаттарына жетуге бағытталған кәсіпорынның қаржыларын басқару жүйесі.