Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
Кәсіпорын қызметін жоспарлау.doc
Скачиваний:
5
Добавлен:
01.05.2025
Размер:
2.27 Mб
Скачать
    1. Еңбек өнімділігін жоспарлау

Кәсіпорындарда еңбек ресурстарының тиімді қолданылуы еңбек өнімділігінің өзгеруіне байланысты болады. Еңбек өнімділігі – бұл бір өнім мөлшерін өндіруге кететін уақыт мөлшерімен өлшенеді. Еңбек өнімділігінің деңгейі 2 көрсеткіш арқылы анықталады.

  1. Белгілі еңбек бірлігінде өнімді шығарумен анықталады. (таза көрсеткіш)

  2. Еңбек сиымдылығымен (кері көрсеткіш)

в =В/Т

в - белгілі еңбек бірлігінде шығарылған өнім

В - шығарылған өнім көлемі

Т- өнім шығаруға кеткен нақты уақыт.

t= Т/В=1/в кері көрсеткіш.

t- еңбек сиымдылығы

Еңбек ресурстарының сандық сипатттамалары кәсіпорын мақсатын орындау үшін және жұмыстарын атқару үшін жұмысшының кәсіби және біліктілігінің жарамдылық дәрежесін анықтайды. Еңбек қызметіне байланысты кәсіпорын мамандары мамандығы және біліктілік деңгейіне байланысты бөлінеді.

Профессия – бұл белгілі бір теориялық білімдер мен тәжірибелерді талап ететін еңбек қызметінің ерекше түрі.

Мамандық – жұмысшылардың қосымша арнайы білім тәжірибесін талап ететін және спецификалық ерекшелігі бар професссия шегіндегі қызмет түрі.

    1. Мамандардың еңбек ақы қорын жоспарлау

Кәсіпорындағы еңбек ақы қорын жоспарлау және орташа жалақыны есептеу жұмысшылардың талап етілген санын анықтағаннан кейін, сонымен қатар орындалған жұмыстар мен қызметтердің еңбек сиымдылығын анықтағаннан кейін жүргізіледі. Жылдық еңбек ақы қоры еңбек сиымдылығы мен күрделілігі негізінде жоспарланады.

Фр= Тпл*Чср*(1+Кд)

Фр - жылдық еңбек ақы қоры

Тпл - жылдық өндірістік бағдарламаның еңбек сиымдылығы

Чср - орташа тарифтік ставка (теңге /сағ)

Кд – жұмысшыға төленетін сыйақыны есепке ала отырып, қосымша еңбек ақының коэффициенті (%)

Барлық персоналдардың еңбек ақы қоры келесі формуламен анықталады:

Фр= 12Мм*Чпл*Кср*(1+Кд)

Мм- еңбек ақының төменгі мөлшері

Чпл- өнеркәсіптік өндірістік персоналдардың жалпы саны

Кср- жұмысшылардың орташа біліктілік коэффициенті

Жеке категориядағы жұмысшылардың орташа айлық еңбек ақысы жылдық еңбек ақы қорын орташа жылдық санына бөлу жолымен анықталады.

Зср= ФР/12*Рср

Рср- жұмысшылардың орташа жылдық саны.

Еңбек өнімділігінің өсімі % келесі формуламен анықталады:

∆Птр=Эi*100/Чпл-Э

Эi- жеке фактор боцынша есептелген жұмыстан босатылған жұмысшылардың мүмкін саны.

Э- барлық фактор бойынша жұмыстан босатылған жұмысшылардың мүмкін саны.

Студенттердің білімдерін тексеруге арналған сұрақтар:

  1. Кәсіпорынның персоналға қажеттілігі қалай анықталады?

  2. Еңбек өнімділігін жоспарлау

  3. Өнім бірлігін дайындауға бір жұмыстар немесе қызметтерді орындауға жұмыс уақытының қажетті немесе ғылыми негізделген шығындарды бейнелейді

  4. Бір жұмысшыға немесе бригадаға жұмыс уақытының берілген кезеңіндегі орындалған жұмыстар (қызметтер) мен дайындалған өнім номенклатуралары мен жоспарлы көлемін бекітеді

  5. Бір жұмыс, топ, бригадаға бекітілген аудан басқа да өндірістік объектілердің өлшемі, жұмыс орындарының саны

  6. Жұмыс уақытының сәйкес есептік кезеңде дайындалған өнімдердің қажетті көлемін белгілейді

  7. Еңбек сыйымдылығы

  8. Еңбек өнімділігінің өсімін қалай анықтаймыз?