Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
мкт.doc
Скачиваний:
1
Добавлен:
01.05.2025
Размер:
1.03 Mб
Скачать

43.Зан жане жогары зандык куши. Зан турлери.

Зан - ен жогары зандык куши бар нормативтик кукыктык акт, муны зан шыгарушы ен жогары орган белгили расим бойынша кабылдайды.Булардын жетекшилик орны мынадай белгилермен аныкталады:1. Зан мемлекеттик биликтин (ягни окиметтин) зан кабылдаушы (окилди) органдары немесе тикелей халыктын ози букилхалыктык сурау салу (референдум) аркылы кабылданады, куши де жойылады жане озгертиледи.2. Зан айрыкша турде ис жургизу тартиби бойынша кабылданады.3. Тауелди нормативтик кукыктык актилердин бари зандарга кайшы болмауы тиис, егер де ондай кайшылыктар болса, бул актинин орнына одан тикелей жогары турган зан кушине суйене отырып арекет етуге болады.4. Занда алгашкы негиз сипатындагы норма болады. Барлык баска актилер зандардан туындайды жане олар зандардагы нормаларды егжей-тегжейли талдауы, нактылауы тиис.5. Зан ен манызды негизге алынатын катынастарды реттейди.

Зандар конституциялык жане агымдык болып жиктеледи.

Конституциялык зандар когамдык жане мемлекеттик курылыстын негиздерин баяндайды, агымдык зандарга зандык тугыр болып кызмет етеди.Буларга конституция мен оган озгеристер мен толыктырулар, сондай-ак онын мазмунын нактылайтын зандар жатады.Конституция - мемлекеттин негизги заны. Ол нормативтик кукыктык актилер жуйесинде басты орын алады, барлык зандардын зандык тугыры болып табылады.Конституциялык зандардын тизими жеткиликти толык турде Конституцияда аныкталган.Агымдык (адеттеги) зандар конституциялык зандардын негизинде жане соларды орындау максатында кабылданды. Агымдык зандар елдин экономикалык, саяси, мадени омир болмысынын турли жактарын реттейди.

ЗАННЫН БИРНЕШЕ ТУРЛЕРИ БАР:

Конституция - мемлекеттин негизги заны. Ол нормативтик кукыктык актилер жуйесинде басты орын алады, барлык зандардын зандык тугыры болып табылады.

Конституциялык зандар - Конституцияда ерекше корсетилген жане Конституцияга озгертулер мен толыктырулар енгизетин зандар. Конс-к зандар когамдык жане мемлекеттик курылыстын негиздерин баянды етеди, агымдык зандарга зандык тугыр болып кызмет етеди. Бул зандар негизинен Парламент депутаттарынын 4/3 даусымен, ягни 75%-мен кабылданады. Конституциялык зандардын тизими жеткиликти толык турде Конституцияда аныкталган.

Жай зандар конституциялык зандардын негизинде жане соларды орындау максатында кабылданды. Жай зандар елдин экономикалык, саяси, мадени омир болмысынын турли жактарын реттейди.

Занга негизделген нормативтик кукыктык актилер - мемлекеттин аткарушы - орындаушы органдарынын зандар негизинде кабылдайтын актилери. Олар зандарды орындау максатында кабылданады.Занга негизделген актилерге жататындар:

Президенттин жарлыктары;

Укиметтин каулылары мен шешимдери;

Министрликтер, ведомстволар, комитеттердин нускаулары, ережелер жиынтыгы (кагидалар), буйрыктар жане т.б. туриндеги нормативтик актилери;

жергиликти аткарушы органдардын нормативтик актилери;

локалдык нормативтик актилер, ягни уйымдар, касипорындар мен мекемелердин актилери.

  1. Букара-жария кукыгы жане жеке кукык. Зан тажирибеси ушин кукыктын букара – жария жане жеке кукык болып болинуинин мани.

Соседние файлы в предмете [НЕСОРТИРОВАННОЕ]