- •2.Мемлекет жане кукык теориясынын адистери. Мемлекет жане кукык теориясынын жалпы жане жеке гылымдык адистери. Мемлекеттик-кукыктык кубылыстарды зерттеудин диалектикалык адистери.
- •31.Кукыкты угынып тусинудин осы замангы гылыми жолдары. Табиги кукык теориясы жане онын кукыктык практика ушин манызы.
- •32. Кукык функциялары: реттеуши, коргаушы, тарбиелик кызмети, идеологиялык.
- •33 Кукык принциптери (кагидаттары). Кукыктын жалпылык жане арнаулы кагидаттары. Кукыктык тажирибе ушин кукык кагидаттарынын манызы.
- •34 Кукык мани жане белгилери. Кукык аныктамасы.
- •35.Кукык жане зан: уксастыктары мен озгешеликтери. Кукык пен заннын кукыктык тажирибе ушин озгешилигинин мани.
- •36 Когамнын алеуметтик жуйесиндеги алатын орны. Моральдин, адет-гурыптын жане диннин кукыктык нормага асери.
- •37 Кукык нормасынын тусиниги. Кукык нормасынын белгилери мен турлери.
- •38 Кукык нормасынын логикалык курылымы. Нормативтик кукыктык актинин бабы мен кукык нормасынын аракатынастылыгы.
- •39 Кукыктын кайнар коздери жане онын турлери.
- •40.Казакстан Республикасында колданылып журген кукыктын жалпы сипаттамасы (кр Конституциясынын 4-ши бабы).
- •41.Нормативтик-кукыктык акти жане онын турлери. 1998 жылгы 28 наурыздагы кр “Нормативтик – кукыктык акт туралы заны”.
- •42Нормативтик-кукыктык актинин уакытка, кенистикке жане субъектилери бойынша куши.
- •43.Зан жане жогары зандык куши. Зан турлери.
- •Букара-жария кукыгы жане жеке кукык. Зан тажирибеси ушин кукыктын букара – жария жане жеке кукык болып болинуинин мани.
- •45. Кукыкты жузеге асыру жане онын турлери.
- •46 Кукык колданудын сатылары жане онын турлери. Кукык колдануга койылатын талаптар. Кукыктык колдану актилери жане олардын турлери.
- •47 Кукык жуйеси. Кукык жуйесинин курлымдык элементтери.
- •48 Кукык саласы. Кр-сы кукыгынын негизги салаларынын кыскаша сипаттамасы.
- •49 Кукык жане мораль: бирлиги, айырмашылыгы, озара арекеттесуи, кайшылыктары.
- •50 Кукык жуйеси мен зандар (заннама) жуйесинин аратыстылыктары.
- •51 Кукыктык катынастардын объектилери: тусиниги мен турлери.
- •52 Объективтик кукык жане субъективтик кукык.
- •53 Нормативтик-кукыктык актилер жане кукык колдану актилери
- •54 Кукыктагы олкылыктар (актандактар), оларды болдырмаудын тасилдери.Кукык аналогиясы (уксастыгы) мен зан уксастыгы
- •55 56 Кукык нормаларын тусиндиру: тусиниги жане субъектилери, тасилдери мен колемдери бойынша турлери.
- •57 Кукыктык сана: тусиниги, курылымы, турлери.
- •58 Кукыктык сана жане кукыктык мадениет. Кукыктык немкурайлык (нигилизм). Кр кукыктык тарбиени тиимди жузеге асырудын маселелери.
- •59 Кукыктык тарбие: тусиниги, нысандары, адистери. Кукыктык жалпыга бирдей оку. Кр-да кукыктык жалпыга бирдей оку туралы заннамага жалпылама сипаттама.
- •60 Кукык пен кукыктык сананын озара байланыстары. Кукык шыгармашылык исин колдануда, тусиндируде кукыктык сананын аткаратын роли.
- •61. Кукыктык катынастар: тусиниги мен белгилери.
- •Кукыктык катынастар жане когамдык катынастар. Кукыктык катынастардын турлери.
- •64. Кукыктык катынастардын мазмуны. Субъективтик кукык пен зан алдындагы жауаптылык.
- •65. Кукык нормасы мен кукыктык катынас.
- •66. Зандык айгактар жане олардын жиктелуи.
- •70. Кукыкка карсы минез-кулык: тусиниги мен белгилери.
- •71. Занды минез-кулык: тусиниги мен турлери
- •72. Кукык бузушылык: тусиниги, негизги белгилери, курамы.
- •73.Кукык бузушылык турлери. Кукык бузушылыктардын себептери, оларды болдырмау жолдары.
- •74.Зан алдындагы жауаптылык: тусиниги, белгилери жане турлери.
- •75.Зан алдындагы жауаптылык пен мемлекеттик ырыктандыру жане кукык бузушылыктын жолын кесу шаралары.
- •76. Казакстан Республикасынын колданыстагы зандары жуйесинде Конституциянын алатын орны. Казакстан Республикасы Конституциясынын тикелей колданылуы.
- •77.Когамнын кукыктык жуйеси: тусиниги мен курылымы.
- •78.Роман-Германдык кукыктык жуйе.
- •79.Агылшын-американдык жуйе.
- •80.Дастурли –дини кукыктык жуйе.
- •81. Кр Конституциясы бойынша адам жане азамат кукыктары мен бостандыктары.
- •83.Мемлекет, саясат, кукык жане экономика. Олардын озара байланыстары мен арекеттесулери.
- •86. Кукык шыгармашылык: тусиниги, кагидаттары, турлери.
- •87. Казакстан Республикасындагы зан шыгармашылык иси: тусиниги, сатылары. Зан техникасы.
- •88.Зандарды жуйелеу, олардын турлери.
- •89.Кукык жуйеси жане зан жуйесинин аракатынасы.
- •90. Кодификация жане инкорпорация: тусиниги, турлери. Кр кодификациялау исинин дамуы.
49 Кукык жане мораль: бирлиги, айырмашылыгы, озара арекеттесуи, кайшылыктары.
1.Мораль(онеге)- адамдардын минез-кулкын адамгершилик,адилдик, адалдык жагынан реттейтин нормалар мен кагидалар жуйеси. Адам туганнан онеге нормасымен кездеседи. Онеге нормалары кукык нормаларына коп асерин тигизеди. Кейбир онеге нормалары кукык нормаларында бекитиледи. М/ы: ата-ананы сыйлау онеге нормалары, ал камелетке толган азамат ата-анасын коргауга миндетти, бул кукыктык норма.
2.Корпаративтик нормалар- уйым, ужым кабылдайтын, сол уйым,ужым мушелерине миндеттер жуктейтин нормалар. М/ы: когам бирлестиктери мушелери арасындагы катынастарды реттейтин норма. Корпар-к нормалар кукыктык нормаларга кайшы болмауы керек. Оган саяси партиялар мен уйымдар нормалары киреди.
3. Дини нормалар- дини жане рухани козкарастары бойынша бириккен адамдардын карым-катынастарын реттейтин ережелер. Дин-кудайга не адамнан тыс турган кушке сену.
Дин нормалары - сонымен артурли диндерди тутудагы белгиленген ережелер болып табылады. Жане де бул ережелер сол динди устанып, тутынатын адамдарга гана миндетти болады. Дин-н 3 тури бар: 1. Ислам; 2. Христиан; 3. Будда
Дини нормалар арнайы шыгармаларда коринис табады: христиан-библияда, ислам-куранда, будда-ведаларда.
Ежелги жане орта гасырдагы дин мен кукык нормалары бирдей болган. Казир кейбир мемлекеттерде (Иран, Ватикан, Арабия т.б.) дини нормалар кукыктын кайнар кози болып табылады. КР-да дин нормалары мен кукык нормалары бир-биримен араласпайды.
4. Техникалык нормалар- адам жане техника арасында туындайтын катынастарды реттейтин нормалар. Техникалык нормаларды адамдар шыгарады, бирак техника дамуынын озиндик зандылыктары болады. Сол зандылыктарды адамдар сактаулары кажет. Бул нормалар сакталмаса адамдар оте коп молшерде зиян шегеди.
5. Адет-гурып - узак уакыт бойы калаптаскан, атадан балага ауызша келетин,когам пикиримен жане адамдар санасымен камтамасыз етилетин, дагдыга айналган, сонын натижесинде когам катынастарын реттейтин ережелер.
Кошпели кезендеги казак когамында адет-гурып кукыктын кайнар кози болган. Мемлекет адет-гурыпттардын кайсы биреулерин кукык нормалары ретинде баянды етип бекиткен болатын. Сойтип оларга жалпыга бирдей миндеттилик ман (маныз) берген. Кукыктык адет-гурып ("адеттеги кукык") жинагынын жаркын мысалына Тауке ханнын "Жети жаргы" зандар жинагы жатады.
Кукык пен адет-гурыптын уксастыктары мен айырмашылыктарын карастырып корейик. Мысалы, кукык жане адет-гурыптар нормалары адамдардын журис-турыстарын реттеушилер болып табылады, сойтип белгили бир ужымдардын пикири бойынша адамдардын иси (кылыгы) кандай болуы тиис немесе кандай болуы мумкин екендигин корсетеди, жалпы, жалпыга бирдей миндетти ережелер туринде билдириледи. Сонымен адет-гурыптар мен кукык нормаларынын бир-биринен айырмашылыгы шыгу теги бойынша, билдирилу (баяндалу) формасы жане камтамасыз етилу тасилдери бойынша аныкталады. Егер адет-гурыптар адам кауымынын пайда болуымен катар, бир кезде пайда болган болса, онда кукык нормалары мемлекеттик турде уйымдастырылган когамда пайда болады; егер адет-гурыптар арнайы актилерде баянды етилмесе (бекитилмеген болса), онын орнына адамдар санасында гана болып жане урпактан-урпакка берилип жаткан болса, онда кукык нормалары белгили бир формаларда болады, сойтип ресми жолдар аркылы бериледи; егер адет-гурыптар когамдык пикирдин кушимен камтамасыз етилетин болса, онда кукык нормалары мемлекеттин ериксиз кондиру куштеринин мумкиндиктерин ескере отырып жузеге асырылады.
6. Кукыктык нормалар- алеуметтик нормалар ишиндеги ен маныздысы.Себеби, кукык нормасы мемлекетпен кабылданады, мемлекет кушимен камтамасыз етиледи, егер бузылган жагдайда мемлекет тарапынан шаралар колданылады жане жалпыга бирдей болады.