- •2.Мемлекет жане кукык теориясынын адистери. Мемлекет жане кукык теориясынын жалпы жане жеке гылымдык адистери. Мемлекеттик-кукыктык кубылыстарды зерттеудин диалектикалык адистери.
- •31.Кукыкты угынып тусинудин осы замангы гылыми жолдары. Табиги кукык теориясы жане онын кукыктык практика ушин манызы.
- •32. Кукык функциялары: реттеуши, коргаушы, тарбиелик кызмети, идеологиялык.
- •33 Кукык принциптери (кагидаттары). Кукыктын жалпылык жане арнаулы кагидаттары. Кукыктык тажирибе ушин кукык кагидаттарынын манызы.
- •34 Кукык мани жане белгилери. Кукык аныктамасы.
- •35.Кукык жане зан: уксастыктары мен озгешеликтери. Кукык пен заннын кукыктык тажирибе ушин озгешилигинин мани.
- •36 Когамнын алеуметтик жуйесиндеги алатын орны. Моральдин, адет-гурыптын жане диннин кукыктык нормага асери.
- •37 Кукык нормасынын тусиниги. Кукык нормасынын белгилери мен турлери.
- •38 Кукык нормасынын логикалык курылымы. Нормативтик кукыктык актинин бабы мен кукык нормасынын аракатынастылыгы.
- •39 Кукыктын кайнар коздери жане онын турлери.
- •40.Казакстан Республикасында колданылып журген кукыктын жалпы сипаттамасы (кр Конституциясынын 4-ши бабы).
- •41.Нормативтик-кукыктык акти жане онын турлери. 1998 жылгы 28 наурыздагы кр “Нормативтик – кукыктык акт туралы заны”.
- •42Нормативтик-кукыктык актинин уакытка, кенистикке жане субъектилери бойынша куши.
- •43.Зан жане жогары зандык куши. Зан турлери.
- •Букара-жария кукыгы жане жеке кукык. Зан тажирибеси ушин кукыктын букара – жария жане жеке кукык болып болинуинин мани.
- •45. Кукыкты жузеге асыру жане онын турлери.
- •46 Кукык колданудын сатылары жане онын турлери. Кукык колдануга койылатын талаптар. Кукыктык колдану актилери жане олардын турлери.
- •47 Кукык жуйеси. Кукык жуйесинин курлымдык элементтери.
- •48 Кукык саласы. Кр-сы кукыгынын негизги салаларынын кыскаша сипаттамасы.
- •49 Кукык жане мораль: бирлиги, айырмашылыгы, озара арекеттесуи, кайшылыктары.
- •50 Кукык жуйеси мен зандар (заннама) жуйесинин аратыстылыктары.
- •51 Кукыктык катынастардын объектилери: тусиниги мен турлери.
- •52 Объективтик кукык жане субъективтик кукык.
- •53 Нормативтик-кукыктык актилер жане кукык колдану актилери
- •54 Кукыктагы олкылыктар (актандактар), оларды болдырмаудын тасилдери.Кукык аналогиясы (уксастыгы) мен зан уксастыгы
- •55 56 Кукык нормаларын тусиндиру: тусиниги жане субъектилери, тасилдери мен колемдери бойынша турлери.
- •57 Кукыктык сана: тусиниги, курылымы, турлери.
- •58 Кукыктык сана жане кукыктык мадениет. Кукыктык немкурайлык (нигилизм). Кр кукыктык тарбиени тиимди жузеге асырудын маселелери.
- •59 Кукыктык тарбие: тусиниги, нысандары, адистери. Кукыктык жалпыга бирдей оку. Кр-да кукыктык жалпыга бирдей оку туралы заннамага жалпылама сипаттама.
- •60 Кукык пен кукыктык сананын озара байланыстары. Кукык шыгармашылык исин колдануда, тусиндируде кукыктык сананын аткаратын роли.
- •61. Кукыктык катынастар: тусиниги мен белгилери.
- •Кукыктык катынастар жане когамдык катынастар. Кукыктык катынастардын турлери.
- •64. Кукыктык катынастардын мазмуны. Субъективтик кукык пен зан алдындагы жауаптылык.
- •65. Кукык нормасы мен кукыктык катынас.
- •66. Зандык айгактар жане олардын жиктелуи.
- •70. Кукыкка карсы минез-кулык: тусиниги мен белгилери.
- •71. Занды минез-кулык: тусиниги мен турлери
- •72. Кукык бузушылык: тусиниги, негизги белгилери, курамы.
- •73.Кукык бузушылык турлери. Кукык бузушылыктардын себептери, оларды болдырмау жолдары.
- •74.Зан алдындагы жауаптылык: тусиниги, белгилери жане турлери.
- •75.Зан алдындагы жауаптылык пен мемлекеттик ырыктандыру жане кукык бузушылыктын жолын кесу шаралары.
- •76. Казакстан Республикасынын колданыстагы зандары жуйесинде Конституциянын алатын орны. Казакстан Республикасы Конституциясынын тикелей колданылуы.
- •77.Когамнын кукыктык жуйеси: тусиниги мен курылымы.
- •78.Роман-Германдык кукыктык жуйе.
- •79.Агылшын-американдык жуйе.
- •80.Дастурли –дини кукыктык жуйе.
- •81. Кр Конституциясы бойынша адам жане азамат кукыктары мен бостандыктары.
- •83.Мемлекет, саясат, кукык жане экономика. Олардын озара байланыстары мен арекеттесулери.
- •86. Кукык шыгармашылык: тусиниги, кагидаттары, турлери.
- •87. Казакстан Республикасындагы зан шыгармашылык иси: тусиниги, сатылары. Зан техникасы.
- •88.Зандарды жуйелеу, олардын турлери.
- •89.Кукык жуйеси жане зан жуйесинин аракатынасы.
- •90. Кодификация жане инкорпорация: тусиниги, турлери. Кр кодификациялау исинин дамуы.
47 Кукык жуйеси. Кукык жуйесинин курлымдык элементтери.
Кукык жуйеси - колданыстагы кукыктык нормалардын тутастыгы мен уйлестиги туринде жане олардын салашалар, салалар мен институттарга логикага сайкес орналаскандыгынан коринетин кукыктын ишки курылымы.
Кукык жуйеси:
а) кукыктык нормалардан;
б) кукык салаларынан;
в) кукык салашаларынан;
г) кукыктык институттардан турады.
Кукык жуйеси - кукыктын озинин курылысы, озинин кукык салашаларына, салаларына жане институттарга жиктелуинин рети. Кукыктын жуйелик курылысы белгили бир аныкталынган иерархиялык (сатылык) байланыстары бар, озара кисынды орналаскан коптеген элементтерден туратын биртутас курылым.
Кукык жуйесинин негизги ерекшеликтери:
1) жуйенин бастапкы элементи болып кукыктын нормасы алга шыгады, олар ириленген курылымдарга - институттар, салашалар мен салаларга биригеди;
2) жуйенин осы бастапкы элементтери озара кайшы болмайды, бир-биримен байланыскан, иштей уйлескен болып келеди, мунын ози жуйеге тутастык, жинакылык тур береди;
3) жуйенин мундай болуы алеуметтик-экономикалык, саяси, улттык, дини, мадени, тарихи факторлармен байланысты болып келеди;
4) кукык жуйеси объективтик турде бар катынастарга байланысты туындайды, адамдардын субъективтик еркинше жасалуы мумкин емес.
Курылымдык элементтери:
а) кукыктык нормалар - н.к.актилерде тужырымдалган, коп марте колданылуга арналган, жалпыга бирдей миндетти, когамдык катынастарды реттеуге багытталган, мемлекетпен камтамасыз етилетин минез-кулык ережеси.
б) кукыктык институттар - тиисти кукык саласынын шенберинде тиисти когамдык катынастын белгили бир болшегин (турин) реттеуге арналган нормалар жиынтыгы. М/ы: азаматтык кукык саласындагы меншик кукыгы немесе миндеттемелик кукык институттары. Кылмыстык кукыктагы жаза институты.
в) кукык салалары - озине тан ерекшеликтери бар, биркелки когамдык катынастарды реттейтин кукык нормаларынын жиынтыгы. М/ы: азаматтык, кылмыстык, енбек, акимшилик кукык т.б.
г) кукык салашалары-кукык саласымен салыстырганда кукыктык нормалардын аздаган гана топтамаларын бириктиреди жане тектес когамдык катынастарды реттейди. Мысалы, касипкерлик кукыгы – азаматтык кукыктын салашасы.
Зан адебиеттеринде кукык салаларынан мыналарды атап корсетеди:Конституциялык кукык; Азаматтык кукык;Акимшилик кукыгы; Кылмыстык кукык; Жер кукыгы; Енбек кукыгы; Неке-отбасы кукыгы; Кылмыстык ис жургизу кукыгы; Аграрлык (ауылшаруашылык) кукыгы; Кылмыстык ис жургизу кукыгы; Экологиялык (табиги коргау) кукыгы; Каржы кукыгы; Азаматтык ис жургизу кукыгы; Халыкаралык кукык.
48 Кукык саласы. Кр-сы кукыгынын негизги салаларынын кыскаша сипаттамасы.
Кукык саласы – кукыктык норманын жиынтыгы болып табылатын когамдык катынастардын сапалык жагынан биркелки аясын озине тан кукыктык реттеу адисимен реттейтин кукык жуйесинин ен ири болими.
Кукык салаларынын белгилери
- арбир саланын оз пани болады;
- озинин зандары, кагида бойынша дербес кодекстери немесе ири зандары;
- кукык нормаларын мултиксиз орындауга багытталган кукык жане миндеттерди, мемлекеттик кукыктык шараларды жузеге асыру тасилдерин белгилейтин озинин зандык ерекше режими болады.
Кукык салаларын жиктеу:
1) басты кукыктык режимдерди камтитын профильдеуши негизги салалар жане де букил кукык саласы жуйесинин устинде конституциялык кукык болады, содан кейин барып материалдык салалар – азаматтык, акимшилик кылмыстык кукык жане соларга сайкес ис жургизу салалары - азаматтык ис жургизу кукыгы, акимшилик ис жургизу кукыгы, кылмыстык ис жургизу кукыгы болады;
2) арнайы салалар — мунда кукыктык режимдер когамнын ерекше аясына; енбек кукыгына, жер, каржы кукыгына, алеуметтик камсыздандыру кукыгына, отбасы кукыгына ынгайластырылады;
3) профильдеуши жане арнайы салалардын артекти институттарын бириктируи оларга тан болып келетин кешенди салалар: аграрлык кукык, экологиялык кукык, сауда кукыгы, прокурорлык кадагалау, тениз кукыгы.Зан адебиеттеринде кукык салаларынан мыналарды атап корсетеди:1) Конституциялык кукык;2) Азаматтык кукык;3) Акимшилик кукыгы;4) Кылмыстык кукык;5) Жер кукыгы;6) Енбек кукыгы;7) Неке-отбасы кукыгы;8) Кылмыстык ис жургизу кукыгы;9) Аграрлык (ауылшаруашылык) кукыгы;10) Кылмыстык ис жургизу кукыгы;11) Экологиялык (табиги коргау) кукыгы;12) Каржы кукыгы 13) Азаматтык ис жургизу кукыгы;14) Халыкаралык кукык.
Калыптасу кезенин откизип жаткан кукыктарга касипкерлик, салык, кеден, муниципалдык, компьютерлик, гарыштык кукыктарды жаткызуга болады.Конституциялык кукык саласы - жетекши кукыктык сала Конституциялык курылыстын негиздери, тулганын кукыктык жагдайы, баскару формасы жане конституциялык курылыс осы кукыктын реттейтин пани болып табылады. Бул кукыктык салада кукыктык реттеудин адиси – императивтик адиси басым турде колданылады.Азаматтык кукык саласы - муликтик жане муликтик емес жеке кукыктык катынастарды реттейди. Бул кукыктык сала кукыктык реттеуде негизинен диспозитивтик адисти колданады.Акимшилик кукык саласы - мемлекет органдарынын аткару-орындау кызметинин барысында туындайтын кукыктык баскару катынастарын реттейди. Бул кукыктык салада кукыктык реттеудин копшилигинде императивтик адисин колданады.Кылмыстык кукык саласы - адам жане азаматтын кукыктары мен бостандыктарын, конституциялык курылысты, меншиктин жекелик жане мемлекеттик нысандарын жане т.б. кылмыстык кол сугулардан коргауда туындаган кукыктык катынастарды реттейди. Бул кукыктык саланы кукыктык реттеуде императивтик адис устем болып келеди.
Неке-отбасы кукыгы саласын — отбасын куру негизинде туындаган жане отбасы мушелери арасындагы катынастарды кукыктык жолмен реттейди. Бул кукыктык саланы кукыктык реттеуде негизги колданылатыны диспозитивтик адис.
Енбек кукыгы саласы - енбек аясы мен енбек ету ягни жумыс аткару барысында туындайтын кукыктык катынастарды реттейди. Бул кукыктык саланын кукыктык реттеуде колданатыны – императивтик адис.