33. Edit Mesh модификатордағы торлы объектілерді редакцияланатын
командалар:барлық
бағынышты объектілердің деңгейлер үшін
ортақ болып 
34. Edit Mesh модификатордағы торлы объектілерді редакцияланатын командалар: қабырғаларды белгілеу деңгейі үшін; қырларды, полигонды, элементті белгілеудеңгейлер үшін
35. Mesh Select, Volume Select жəне Tesselate модификаторлар. Mesh Select модификаторлары тордың бағынышты обьектілерін одан кейін редакциялау үшін қолданылады. Осы модиф-ң параметрлері Edit Mesh модификаторының ұқсас және Mesh select Parametres және Soft selection атты екі шиыршығы бар. Mesh select Parametres шиыршығында
Егер қабырға , қыр полигон бағынышты обьектілерінің белгіленген болса онда Get vertex selection батырмасы активтеледі, төбелерді белгілеу деңгейінде белгіленген төбелер тиесілі бағынышты обьетілерді белгілеуге мүмкіндік береді. Егер қабырға , қыр полигон бағынышты обьектілерінің белгіленген болса онда Get
Edge selection батырмасы активтеледі қабырғаларды белгілеу деңгейінде белгіленген төбелер тиесілі бағынышты обьектілерді белгілеуге мүмкіндік береді.
Егер қабырға , қыр полигон бағынышты обьектілерінің бірі белгіленген болса, онда Get Face selection батырмасы активтеледі қырларды белгілеу деңгейінде белгіленген қырлар тиесіілі бағынышты обьектілерді белгілейді бұл жерде select батырмасы енгізілген нөмірге арналған бағынышты обьектіні белгілейді.ID өрісі бір обьектіге бірнеше материалды тағайындау үшін Edit Mesh модификаторы беретін нөмір бойынша бағынышты обьектілерді белгілейді, бұл жерде select батырмасы енгізілген нөмірге арналған бағынышты обьектіні белгілейді.
Volume Select модификаторы. Volume Select модификаторлары қандай да бир болмасын обьект ішіндегі габаритті контейнер көмегімен бағынышты обьектіні белгілеу қолд.
Parametres шиыршығында:
Stack selection level тобында бағынышты обьект таңдалады.
Selection method тобында белгілеу әдісі таңдалады.
Selection type тобында белгілеу түрі таңдалады window белгілеу терезесінде тұтас сыйып кететін барлық обьектілер, Crossing белгілеу шегімен қиылысатын барлық обьектілер.
Select by тобында контейнер пішіні таңдалады материалдың нөмірі бойынша бағынышты обьектіні таңдау.
Alignment тобы контейнерді тегістеу обьекті бойынша белгілеу немесе контейнердің қалпын бастапқы түрге қайтаруға арналған.
Tesselate модификаторлар.
Tesselate модификаторлары белгіленген қырлар мен полигандарды полигондардың көп санына бөлу үшін қолданылады. Әрбір полигон бірнеше кішірек полигонға бөлінеді. Parametres шиыршығында: Operate On- қырларға немесе полигондарға бөлу әдісі таңдалады, төменірек бөлу алгоритмі таңдалады. Edge- қабырғаны қабырғаның белгілі санына бөлу, Face Center- өзінің орталығына қатысты қырды бірнеше жаңасына бөлу. Iretation Update Option- тобында жаңарту опциясы таңдалады, Always- Where Rendering- көрсетушілік кезінде, Manually-қолмен.
39. Жарықтың параметрлерін баптау. Үнсіз бойынша жарық жəне көмескі жарық.
Жарықты жасағаннан кейін бірден оның параметрлерін баптауға болады немесе басқа уақытта командалық панелдің Modify қосымша бетінде баптауға болады. Жарықтың маңызды сипаттамалары жарықтылық, жарықтың түсі және ол жарықтаған объектілерден алынатын көлеңкелер болып табылады. Барлық стандартты жарық көздерінің баптау параметрлері бір-біріне ұқсайды:
Жарықтардың жалпы параметрлер жиынтығына жататындар:
Жарық көзінің түрін таңдау;
Жарық көзін қосу немесе өшіру;
Объектіден көлеңкелерді қосу немесе өшіру;
Жарықтандыруға арналған объектілерді қосу немесе өшіру;
Жарықтың түсін және қарқындылығын баптау;
Қанықтылығын орнату;
Жарықтандыру конусының ішкі және сыртқы шекараларын орнату;
Жарықтың өшуі мен басылуын баптау;
Мақсатталған көзді жасау және басқа параметрлер.
Target Spot жарық көзінің параметрлерін баптау үшін төмендегі шиыршықтар қолданылады:
General Parameters шиыршығында жарықтың негізгі параметрлері анықталады:
Light Type тобында жарық көзінің типін таңдауға мүмкіндік береді: On жалаушасы-жарық көзін қосады немесе өшіреді; тізімнен ағымдағы жарық көзінің орнына басқасын таңдауға болады; Targeted жалаушасы –таңдалған көзді мақсатталған немесе мақсатсыз жасайды.
Shadows тобында:егер On жалаушасы қосылып тұрса, онда объектілерден көлеңкелер түседі, әйтпесе түспейді; тізімнен көлеңкелердің түрі таңдалады; Use Global Settings жалаушасы осы жарық көзінде ауқымды баптауларды қолдануды қосады; Exclude батырмасы жарық түсіруден объектілерді алып тастау.
Intensity/Color/Attenuation шиыршығында жарықтандырудың күші, түсі, таралуының параметрлері орнатылады.
Multiplier өрісінің мәні жарық көзіне қарқындылқ береді. Түрлі-түсті өріс, әдетте ақ түспен жарықтың түсін анықтайды.
Decay тобында өшу параметрлері беріледі: Type тізімінен өшу типі таңдалады: None-жарықтандыру өшпейді, Inverse-жарықтандыру қарқындылығы сәулелендірудің таралу қашықтығына кері пропорционал, Inverse Square- Inverse-ге ұқсайды, бірақ қашықтық квадратына; Start өрісінің мәні жарықтандырудың өшуі басталатын қашықтықты белгілейді; Show жалаушасы өшудің көрсетілуін қосады.
Near Attenuation және Far Attenuation топтарында өшу параметрлері беріледі: Use жалаушасы өшу режимін таңдауға арналған; Show жалаушасы проекция терезелерінде өшу шекараларын көрсетуге арналған; Start сандық өрістерінде жақыннан өшуге арналған шекаралар көрсетіледі-бұл өшу ұлғаюының басы, ал алыстан өшу үшін сәулеленудің азаюының басы; End сандық өрісінде жақыннан өшуге арналған көбейткіштің мәнінен басталатын шекара белгіленеді, ал алыстан өшуге арналған шек нөлге тең.
Advanced Effects шиыршығында жарықтандырудың дамыған әсерлері орнатылады:
Affect Surfaces тобында объектінің бетімен жарықтарды өзара әрекеттесуді басқару үшін баптаулар: Contrast сандық өрісінде- көмескі жарықтың және шашыраған жарықтың аймағындағы қарсыластық; Soften Diff Edge сандық өрісінде-диффузиялық және көмескі жарық аймақтардың арасындағы шекараларды бұзу мәні беріледі; Diffuse жалаушасы-жарықтандырудың диффузиялық аймақтарындағы қарқындылығын қосады; Specular жалаушасы-жарқыл аймағындағы қарқындылығын қосады, үнсіз бойынш қосылып түрады; Ambient Only жалаушасы- сахнаның жарықтандырылған диффузиялы аймақтарында немесе азырақ жарықтандырылған жарық көзінің бағытынан тәуелсіз аймақтарында қарқындылығын қосады, үнсіз бойынша ажыратылып түрады.
Projector Map тобында: Map жалаушасы-сахнада сурет немесе анимацияны көрсететін слайд немесе кинопроектр түріндегі жарық көзін қосады; None батырмасы-сахнаға проекциялауға арналған картаны таңдауға мүмкіндік береді. Сахнада қандай да бір жарық көзі жасалмайынша, онда үнсіз бойынша жарықтандыру бар болады. Осындай жарықтандырудың екі түрі бар: Қозғалмалы жан-жаққа бағытталған жарық көзі, сахнаны жасау барысында автоматты түрде орнатылады, камерамен синхронды жүмыс істейді; Қозғалмайтын жан-жаққа бағытталған жарық көзі, оны Viewpor Configuration диалогтық терезесінде орнатуға болады, егер Default Light жалаушасын қосыңыз және 2Light қосқышты таңдасаңыз, олар диагональ бойынша орналасады және сахнаның жоғарғы сол жақ алдыңғы бұрышынан төменгі оң жақ алыстағы бұрышына дейін өтеді.
40. Көлеңкелер жəне оларды баптау. Көлеңкелер үш өлшемді сахнаны модельдеу барысындағы маңызды элементтер болып табылады. Объектіден түскен көлеңке қандай да бір бетте пайда болады. Олар кедергіге жарықтандыруды жалғастыру есебінен пайда болып, қараңғы аймақ түріндегі проекция болып табылады. Көлеңкелер тура жарық сәулесі түспейтін орындарда ғана пайда болады.
3ds max-та көлеңкелерді жасаудың төмендегі түрлері бар:
1.Shadow Maps –жарық көзімен проекцияланатын растрлық бейне негізінде алынатын көлеікелер. Жарық көздер көпшілігінде ол үнсіз бойынша орнатылған.
2.Raytraced Shadows-оптика заңдары бойынша сынуы және шағылысуы болып жылжитын сәулемен сәулелендіретін жарық көздерін жарықтандыру негізінде алынатын көлеңкелер.Сондықтан сахнаның аймақтарға түспеген сәуле, қараңғы болып қалады және сол жерде көлеңкелер дәл және нақты сызылған болып шығады.
3.Advanced Raytraced Shadows-трассалық көлеңкелерге ұқсас, айырмашылығы көлеңкелердің шеттері мұнда тегіс болады.
4.Area Shadows-объектіні екі немесе үш өлшемдегі созылатын жарық көзімен жарықтандыру барысында алынатын көлеңкелер.Бұл жерде бір қалыпты атмосфералық көлеңкелерді жасау үшін тегістеу технологиясы қолданылады.Көлеңкелерді баптау үшін амалдар:
1.Көлеңкелер типін орнату. Ол үшін General Parameters шиыршығындағы Shadows тобында түспелі тізімнен көлеңкенің типі таңдалады.
2.Көлеңкелерді бейнелеу.Ол үшін General Parameters шиыршығындағы Shadows тобындағы On жалаушасын қосу керек.
3.Көлеңкелер картасын баптау. Ол үшін Shadow Map Params шиыршығындағы параметрлер қолданылады: Bias-та көлеңкелердің ығысуы, Size-да көлеңкелер катасының шешу өлшемі, Sample Range-де алынатын көлеңкенің айқындылығы; Absolute Map Bias-та көлеңкелер картасының абсолютті ығысуы.
4.Трассалық көлеңкелерді баптау. Осы типті таңдау барысында Ray Traced Shadow Params шиыршығы активтеледі. Негізгі параметрлерге жататындар: RayBias-тағы объектіден түсетін көлеңкенің ығысуы, Max Quadtree Depth-тегі 1-ден 10-ға дейінгі трассалық сәулелердің көрсетушілігінің жылдамдығы.
5.Жақсартылған трассалық көлеңкелерді баптау. Осы типті таңдаған кезде Add Ray Traced Params шиыршығы активтеледі. Негізгі параметрлерге мыналар кіреді: Shadow Integrity-дегі көлеңкелердің тұтастығы, Shadow Quality-дегі көлеңкелердің сапасы, Shadow Spread-тегі көлеңкелердің шашыраңқылығы, Jitter Amount-тегі көлеңкелердің шулауы.
6.Созылыңқы көлеңкелерді баптау. Осы типті таңдау барысында Area Shadow шиыршығы активтеледі. Кейбір параметрлер алдыңғы типіне ұқсайды. Айырмашылығы болып табылатын параметрлер: Basic Options тобындағы түспелі тізімнен жарық көзінің пішіні таңдалады: Simple, Rectangle Light, Disc Light, Box Light немесе Sphere Light; Area Light Dimensions тобындағы таңдалған пішін үшін мынадай өлшемдер беріледі: Length-ұзындық, Width-ені, Height-биіктік.
7.Көлеңкелер параметрлерін жалпы баптау. Көлеңкелердің түсін, тығыздығын және басқа параметрлерін баптау үшін Shadow Parameters шиыршығы пайдаланылады.
8.Объектінің өзіндегі көлеңкені өшіру. Жарықтандыру кезінде объектілер көлеңке түсіреді, бірақ олардың көрсетілуін кейбір объектілерден өшіруге болады. Көлеіңкені объектіден жарық көзінен немесе объектінің өзінде өшіруге болады. Ол үшін көлеңке түсіретін объектіні белгілеңіз. Осы объекті үшін контекстік менюін шақырыңыз және Properties менюін таңдаңыз. Нәтижесінде Object Properties диалогтық терезесі пайда болады, оның ішіндегі Cast Shadows жалаушасын өшіріңіз. Ал объектіге басқа объектілердің көлеңкелері түспеу үшін Receive Shadows жалаушасын өшіріңіз.
41. Көрсетушілік. Камера, камераны жасау жəне баптау. Көрсетушілік үш өлшемді жобасын жасаудың соңғы кезеңі болып табылады. Бұл жұмыстың нәтижесін статикалық және динамикалық екі өлшемді түрде алу процесі. Көрсетушілік процесі көптеген факторларға тәуелді, мысалы, сахнаның күрделігіне, шығару баптауына және ұзақ уақыт алу мүмкін. Сондықтан көрсетушлік үшін мыналарды анықтау керек:көретін аймағында керек сахна заттарын көрсету; проекция терезесіндегі пайдаланылатын көрініс. Көрсетушілік үшін көріністер арасында көбінесе камерадан көрініс ие болады. Камерамен түсіру нүктесін жеңіл анықтауға болады, камераға анимация жасауға болады, камерада көп баптаулар бар. Камера-бұл 3D-модельдеу процесінде сахна объектілерін ол арқылы бейнелеу үшін арналған объект. 3ds max-та камералардың екі түрі бар:
Target-көзі бар және өз мақсатына бағытталған.
Free –тек көзі бар және мақсатсыз еркін бағытталған.
Сахнада камераны жасау үшін мынадай әрекеттерді орындау қажет:
Командалық панелдің Create қосымша бетке өтіңіз және Cameras категориясын таңдаңыз;
Object Type шиыршығында камераның түрін таңдаңыз;
Камераны орнату үшін кез келген проекция терезесін активтеңіз;
егер Target типі таңдалғанн болса, онда камераның көзі орналасатын орында тышқан батырмасын басыңыз және оны жібермей отырып, мақсаты орналасатын орынға алып апарыңыз, содан кейін тышқан батырмасын жіберіңіз;
егер Free типі таңдалған болса, онда камераның көзі оналасатын орында тышқан батырмасын шертіңіз;
камераның параметрлерін баптаңыз.
Камераны сахнада жасап болғаннан кейін оны айналдыруға, тасуға, мақсатты тасуға, баптауға болады.
Активтелген камераның параметрлерін командалық панельдің Modify қосымша беттегі шиыршықтарында баптауға болады:
Parameters шиыршығында камераның негізгі параметрлер анықталады: Lens-миллиметрде объективтің фокустық қашықтығы беріледі; FOV-градуста көру өрісінің бұрышы, оның сол жақта орналасқан батырма көмегімен-горизонтал, вертикал немесе қиғаш бойынша бұрыштың бағытын таңдауға болады; егер Ortographic Projection жалаушасы қосылған болса, онда объектілер перспективасыз перпендикулярлы проекцияда бейнеленеді.
Stock Lens тобында шынды камералар үшін объективтілердің стандартты фокустық қашықтықтар үшін батырмалар орналасады; Type тізімде камераның типін өзгертуге болады; Show Cone жалаушалар көрініс терезелерде көру өрісінің шекараларын және горизонт линияларын бейнелеуді басқарады.
Environment Ranges тобында атмосфералық әсерлердің өзгеру шекаралары анықталады, мысалы, бұлдыр әсерлері: Near Range және Far Range сандық өрістерде бастапқы және соңғы шекаралары сәйкес беріледі, ал Show жалаушасы қосылған кезінде осы шекараларды көрсетеді.
Clipping Planes тобында үш өлшемді кеңістіктің шекаралары қима жазықтарымен анықталады, оларға дейін және олардың шекарасынан объектілер көрініс терезелерде көрінбейді: Near Clip және Far Clip сандық өрістерде бастапқы және соңғы шекаралар сәйкес беріледі, Clip Manually жалаушасы қосылып тұрғанда осы шекараларды қолмен беруге болады.
Multi-Pass Effects тобында көрсетушіліктің әсерлер баптаулары анықталады: Motion Blur және Depth of Field, Enable батырмасы осы әсерлерді қосу үшін, Preview батырмасы көрініс терезеде нәтижені алдын ала көрсетеді, Render Effects Per Pass жалаушасы көрсетушілікте әсерлерді қосу үшін.
Target Distance сандық өрісте камерадан мақсатқа дейінгі қашықтығы беріледі. Depth of Field Parameters шиыршығында шақырайған тереңдіктің әсерін басқару үшін параметрлері анықталады. Бұл шиыршықты шығару үшін Parameters шиыршығындағы Multi-Pass Effects топқа өтіңіз, содан кейін тізімнен Depth of Field опцияны таңдаңыз. Depth of Field Parameters шиыршықтың параметрлері:
Focal Depth тобында: Use Target Distance жалаушасы қосылған болса, онда фокустың тереңдігі ретінде мақсат нүктесі алынады, әйтпесе Focal Depth өрісте оның мәні беріледі. Фокустық нүктеге жақын немесе алыс тұрған барлық объектілер бұлдырлатып көрінеді.
Sampling тобында: Display Passes жалаушасы-жасалатын әсерінің әр қадамы виртуалды кадрлар буферінде бейнелеуді мүмкіндік береді; Use Original Location жалаушасы-бірінші қадамды көрсетушіліктен өткізу үшін камераның бастапқы орнын пайдалану; Total Passes өрісте күткен нәтижені алу үшін сахнаны көрсетушілік саны беріледі; Sample Radius өрісте әр қадамдағы әсерді жасауда сахнаны жылжыту қашықтығы беріледі; Sample Bias өрісте фокустық нүктесіне қатысты бұлдырлату үшін ығысуы шамасы беріледі.
Pass Blending тобында: Normalize Weights жалаушасы объектіні тегістеуді бақылайды; Dither Strenght өрісте объектіні тегістеудің қарқындылық мәні беріледі; Tile Size өрісте тегістеу шаблондар элементтерінің өлшемі беріледі.
Scanline Renderer Params тобында көрсетушілікті жылдамдату үшін Disable Filtering Disable және Antialiasing жалаушаларды қосу қажет.
Motion Blur Parameters шиыршығында объект қозғалысының бұлдырлау әсерінің параметрлері анықталады. Бұл шиыршықты шығару үшін Parameters шиыршығында Multi-Pass Effects топқа өтіңіз, содан кейін тізімнен Motion Blur опцияны таңдаңыз. Motion Blur Parameters шиыршықтың параметрлері: Display Passes жалаушасы-көрсетушілік кезіндегі кадрлардың әртүрлі нұсқаларын бейнелеу; Total Passes өрісте орталандыру үшін жалпы кадрлар саны беріледі; Duration өрісте әсерді жасауда қатысатын кадрлар саны беріледі; Bias өрісте ағымдағы кадрға қатысты орталық салмағы беріледі.