Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
бухучет ЧИНА.docx
Скачиваний:
1
Добавлен:
01.05.2025
Размер:
187.89 Кб
Скачать

34. XIX ғасырдың аяғындағы және хх ғасырдың басындағы Неміс мектебіндегі есептегіш техникасы

XIX ғ. соңы мен XX ғ. басында өндірістің өсуіне және акционерлік қоғамдардың пайда болуына байланысты Германияда баланс жүргізу бағыты дүниеге келді.

Оның дүниеге келуіне құқықтық арнайы саласын - баланстың құқықты жасаған заңгерлердің іс-әрекеті; балансты бухгалтерияның іргесін қалаушы негізгі тұжырымдама ретінде насихаттау; акционерлерді негізгі есепті форма тетігі - баланспен таныстыру қажеттігі себешпі болды. Балансқа мынандай талаптар қойыла бастады: дәлдік; толықтық; айқындық; шынайылық;сабақтастақ; баланс тұтастығы. Германияда баланс-бруттоны (бөлінбеген пайданы көрсете отырып) және баланс-неттоны (бөлінген пайда көрсетіліп жасалған) бір-бірінен ажыратып тани бастады.Өндірістік есептің теориясы мен калькуляциясын Альберт Кальмес жасады. Оның идеяларының ықпалы зор болды, әсіресе Германияда және революцияға дейінгі Ресейді Р.Я. Вейцман мен Н.Г, Филимонов олардың идеяларын қайталады, ал А.П. Рудановский қалыпты (нормативті) бағаларды пайдалануға байланысты Кальместің идеяларын қайта өңдеп, дамытты.Кальмеспен қатар Иоган Фридрих Шер жұмыс істеді, олар өнеркәсіп өндірісінің көпшілігін үшке біріктіреді:

бір өнімдік бір бөлістіктер;

бір өнімдік көп бөлінетіндер;

параллель циклді және кейіннен жинастырушы өндіріс. Неміс мектебінде есепті екі циклға: саудалық және өндірістік бухгалтерияға нақты бөлу жүруде. Эйген Шмаленбах (1873-1955) саудалық бухгалтерия - борыштар мен міндеттемелерді, ал өндірістік-шаруашылықтың ішкі процестері (көбіне, үш бөлім атап бөлінеді - , материалдарды, өзіндік құнды, нәтижені есептеу) бақылайды деп көрсетеді.

35. 16-18ғғ баланс теориясы

16 ғ. соңы мен 18 ғ. басында өндірістің өсуіне және акционерлік қоғамдардың пайда болуына байланысты баланс жүргізу бағыты дүниеге келді. Оның дүниеге келуіне құқықтық арнайы саласын - баланстың құқықты жасаған заңгерлердің іс-әрекеті; балансты бухгалтерияның іргесін қалаушы негізгі тұжырымдама ретінде насихаттау; акционерлерді негізгі есепті форма тетігі - баланспен таныстыру қажеттігі себешпі болды. Балансқа мынандай талаптар қойыла бастады: дәлдік; толықтық; айқындық; шынайылық;сабақтастақ; баланс тұтастығы. Германияда баланс-бруттоны (бөлінбеген пайданы көрсете отырып) және баланс-неттоны (бөлінген пайда көрсетіліп жасалған) бір-бірінен ажыратып тани бастады. Сонымен қатар алғаш рет Германияда бухгалтерлік есептің неміс мектебінде баланс арқылы есептеудің екі теориясы пайда болды: статикалық баланс және динамикалық баланс. Бұл теориялырдың негізін қалаған – атақты бухгалтерлердің бірі – Эйген Шмаленбах(1873-1955). Бұл теориялардың жалғастырушылары болып И.Ф. Шер (1846-1924), Генриха Никлиш (1876-1946) саналады. Статикалық теорияның негізгі идеясы – кәсіпорынның несиеқабілеттілігін анықтау, оның өз қарыздарын өтеу мүмкіндіктерін анықтау. Бұл теорияды есептің негізгі қолданушылары болып компания кредиторлары саналады. Ал динамикалық теорияның идеясы – кәсіпорынның қаржылық есебінің эффиктивтілігін анықтау. Бұл теорияда бухгалтердің есептің негізгі қолданушылары болып кәсіпорын иелері саналады. Бұл кездеңдегі бухгалтерлік есептің негізгі мақсаты бухгалтерлің есептің методологиясының айырмашылықтарын анықтау, яғни баланс құрамындағы, топтасуындағы айырмашылықтарды көрсету.