4.Құнды бірдей етіп бөлу

Бірдей етіп бөлу әдісі-НҚ құны оның қызмет ету мерзімі үшінде өндіріс шығындарына біркелкі норма б\ша жатқызылады,яғни есептелінген амортизация соммасы оны пайдалану мерзімі ішінде бірдей б\ды.Осы әдіс б\ша амортизация келесі формула б\ша есептеледі.

Осы әдіс өте қарапайым және көптеген НҚ үшін пайдаланылатын әдіс.Мысалы:НҚ бастапқы қалдық 100000тг анықталған жойылу құны 10000,пайдалану мерзімі 5 жыл

18000/12=1500

5.Еңбекақыдан есептелінді

Мысалы: қызметкерге бекітілген келісімшарт бойынша белгіленген еңбекақы- 100 000 тг

1. еңбеақы есептелді- Дт 8110,8310,7110,7210, Кт 3350

2. зейнетақы қорына жарналар есептелді ж/е ұсталды

100000*10%=10000 Дт 3350, Кт 3320 (10000 МЗА)

Дт 3220, Кт 1030 (10000 ЖЗҚ ауд/да)

3. Жеке табыс салығы (100000-10000-18660)*10%=7134 Дт3350 Кт 3120 (7134 ЖТС есептелді), Дт 3120, Кт 1030 (7134 бюджетке аударылды)

4. Әлеуметтік салық: 11 пайыз

- әлеуметтік адарымдар (100000-10000)*5%=4500

-әлеуметтік салық (100000-10000)*11%-4500=5400

Дт 8110,8310,7110,7210, Кт 3150,3210

Дт 31520,3210, Кт 1030 (5400,4500тг бюджетке ауд/ды)

5. қызметкердің қолына алатын жалақысы

100000-10000-7134=82866

Дт 3350, Кт 1010,1030

Шаруашылық операция мазмұны	Дебет	Кредит
Есеп айырысу шотынан банк қарызының бір бөлігі өтелді	3010	1030
Есеп айырысу шотынан банк қарызы бойынша пайыздар аударылды.	3380	1030
Есеп айырысу шотына сатып алушылардан аванс кірістелді	1030	3510
Есеп айырысу шотына сатып алушылардан ақша қаражаттары келіп түсті	1030	1210
Есеп айырысу шотынан бюджетке мүлікке салынатын салық аударылды	3180	1030
Есеп айырысу шотынан кассаға ақша қаражаттары келіп түсті	1010	1030
Есеп айырысу шотынан жабдықтаушыға материалдар үшін берешек аударылды	3310	1030
Есеп айырысу шотынан жабдықтаушының жабдық үшін берешегі аударылды	2410	1030
Есеп беруші тұлғаның берешегі есептен шығарылды	3310	1250
Есеп беруге тиісті қолданылмаған сомалар қалдығы кассаға өткізілді	1010	1250
Еншілес компаниялардан (филиалдардан) негізгі құралдарды алу	2410	3340
Есеп айырысу шотынан еңбекақы төленді	3350	1030
Еңбекақыдан алимент төлеу үшін ұсталым алынды	3350	3390
Есеп айырысу шотынан жабдықтаушыларға ақша қаражаты аударылды	3310	1030
Есеп айырысу шотынан бюджетке әлеуметтік салық аударылды	3150	1030
Есеп айырысу кассалық қызмет көрсетумен байланысты, банк қызметтері төленді	3010	1030
Еңбекақыдан ЖТС ұсталды	3350	3120
Еңбекақыдан аударымдар жүргізілді: әл салық пен аударым	7210	3150 3210
Еңбекақыдан МЗЖ ұсталды	3350	3120

Шаруашылық операция мазмұны	Дебет	Кредит
Банктік қарыз бойынша пайыздар есептелді	3010	3380
Бухгалтерлерге кеңсе тауарларын алу үшін есепке ақша берілді	1250	1010
Банк кассасынан қызметкер шотына ақша түсті	3350	1040
Банк шығындары әкімшілік шығындарға жатқызылды	7210	3010
Бюджетке есеп айырысу шотынан көлік құралдарына салынатын салық аударылды	3170	1030
Бюджетке есеп айырысу шотынан жер салығы аударылды	3160	1030
Бюджетке есеп айырысу шотынан мүлік салығы аударылды	3180	1030
Бюджетке ҚҚС аударылды	3130	1030
Бюджетке КТС аударылды	3110	1030

Шаруашылық операция мазмұны	Дебет	Кредит
Кассаның қолма қол ақшасы есеп айырысу шотына өткізілді	1030	1010
Кассадан жүк тасмалы үшін көлік ұйымына қолма қол ақша төленді
Кеңселік тауарлар «көшірме үшін қағаз» әкімшілік шығындарына жатқызылды.	7210	1330
Кассадан қызметкерлерге еңбекақы төленді	3350	1010
Кассадан жабдықтаушыға тауарлар қолма қол ақша төленді		1010
«К» туристік ұйымынан сақтандыру қызметтері үшін қолма қол ақшалары келіп түсті	1010	3310
Кассаға қолданылмаған есеп берілуге тиісті сомма қалдығы өткізілді	1010	1250
Кассадан ішетін су жеткізу үшін жабдықтаушыға қолма қол ақша төленді	3310	1010
Кассадан сақтандыру агентіне сыйақы берілді	3380	1010
Кеңсе тауарларын сатып алу үшін А.О.Бердібековаға есеп берілуге тиісті ақша қаражаттары берілді	1250	1010
Кассаға қолма қол ақша қаражаттары келіп түсті	1010	1030
Көлік құралдарына салық есептеу	7210	3170
Корпоративтік табыс салығы есептелінді	7710	3110

Шаруашылық операция мазмұны	Дебет	Кредит
Жабдықтаушылардан тауарлар сатып алынды	1330	3310
Жабдықтаушыға тауар үшін кассадан қолма қол ақша төленді	3310	1010
Жабдықтаушылардан неізгі құралдар келіп түсті	2410	3310
Жалға берушіге есеп айырысу шотынан жалдық төлем аударылды	3360	1030
Жабдықтаушыдан материалдар сатып алынды.	1310	3310
Жабдықтаушылардан жабдықтар келіп түсті	2410	3310
Жабдықтаушылардан тауарлар алынды	1330	3310
Жеке тұлғалардан сақтандыру қызметтері үшін қолма қол ақшалар келіп түсті	1010	1210
Жалға алынғаны үшін негізгі құралдардың келіп түсуі	2410	4150
Жеке және заңды тұлғалардан (резиденттерден) негізгі құралдарды алу	2410	3310
Жеке және заңды тұлғалардан негізгі құралдардың өтеусіз келіп түсуі	2410	6220
Жеке табыс салығына байланысты ұсталым	3350	3150
Жылдық сыйақы, демалысты төлеу үшін резерв құрылды	2930 7110 8010	3430
Жұмыс, қызмет көрсету, өндіру саласында жұмыс істейтін қызметкерлерге еңбекақы төленді	7110	3350
Жеткізу бойынша шығындар материалдар құнына жатқызылды	7010	1310
Жабдықтаушылардан материалдар келіп түсті: ҚҚС сіз құны	1310	3310
Жихаз цехына материалдар есептен шығарылды	7010	1310
Жеткізу бойынша шығындар есепте көрсетілді: ҚҚС сыз құны, ҚҚС есепке алынды	2410 1420	3310
Жабдықтаушыларға құрал жабдықты жеткізгені үшін кассадан қолма қол ақша төленді	3310	1010
Жұмысшының еңбекақысынан әлеуметтік салық есептелді	7210	3150
Жұмысшының еңбекақысынан әлеуметтік аударым есептелді	7210	3210
Жабдықтаушылардан құрал жабдық сатып алынды: ҚҚС сыз құны, ҚҚС есепке алынды	2410 1410	3310
Жабдықтаушыларға материалдық қорлар, жұмыстар мен қызметтер үшін ағымдағы шоттан ақша аударылды	3310	1030
Жұмысшылардың карт шоттарына еңбекақы аударылды	1040	1030
Жер салығы есептелінді	7210	3160
Жабдықтың баланстық құны есептен шығарылды	7410	2410
Жинақталған амортизация сомасы есептен шығарылды	2420	2410
Жұмысшыларға жабдықты бөлшектегені үшін еңбекақы есептелді	7410	3350
Жабдықтаушылардан тауарлар келіп түсті: ҚҚС сыз қны, ҚҚС есепке алынды	1330 1420	3310
Жұмсалған шығындардың көрініс табуы: Еңбекақы, әл салық, әл аударым, негізгі құрал аморт	5610	7210
Жиынтық табыс сомасының көрініс табуы	5610	3310

Шаруашылық операция мазмұны	Дебет	Кредит
Негізгі құралдар өтеусіз келіп түсті	2410	6220
Негізгі құралдардың амортизациялық құнының қайта есептеленуі	5420	2420
Мүлік салығы есептелінді	7210	3180

Шаруашылық операция мазмұны	Дебет	Кредит
Сатып алушыларға өнім өткізілді	1210	6010
Сатып алушыдан кіріс кассаға қолма қол алынды	1010	1210
Сатып алушылардан тауарлар үшін есеп айырысу шотына ақша қаражаттары алынды.	1030	1210
Сақтандыру агентіне 2011 жылдың мамыр айы үшін еңбекақы берілді	3350	1030
«С» ЖШС материалдар келіп түсті: ҚҚСсіз құны, ҚҚС есепке алынды	1310 1420	3310
Сатып алушыдан алынған аванс есеп айырысу шотына есепке алынды	1030	3510
Сатып алушыға өнім өткізілді: ҚҚс сіз өткізу құны, ҚҚС есепке алынды	1210	6010 3130
Сатып алушыдан есеп айырысу шотына ақша қаражаттары келіп түсті	1030	1250
Спонсорлық көмек аударылды	3240	1030
Сатып алушыдан есеп айырысу шотына аванс кірістелді	1030	3510
Сатып алушыдан алдында алынған аванс есепке алынды	3510	1210
Сатып алушыдан тауар өткізуден табыс есеп айырысу шотына кіріске алынды	1030	6010?
Сауда құрылғысына амортизация есептелінді	7210	2420
Сауда агенттеріне еңбекақы есептелінді	7210	3350

Шаруашылық операция мазмұны	Дебет	Кредит
Дайын өнімнің нақты өзіндік құны есептен шығарылды	7010	1320

Шаруашылық операция мазмұны	Дебет	Кредит
Қызметкерге кассадан шаруашылық шығындар үшін есепке қолма қол ақшалар берілген	1250	1010
Құрылтайшыдан қаржылық көмек алынды	1010	3030
Қайта бағалаудан кейінгі негізгі құралдардың бастапқы бағасының артуы	2410	5420
Құрылған резервтен есеп айырысу шотынан демалысқа ақша түсті	3430	3350
Құрылыспен айналысатын қызметкерлерге еңбекақы төленді	7110	3350
Қоймаға жабдықты бөлшектегеннен лом, құрылыс материалдары кірістелді	1350	6210
Құрал жабдық монтажы үшін жұмысшыға еңбекақы есептелінді	7210	3350
Құрал жабдық жабдықтаушылардан сатып алынды: ҚҚС сыз құны, ҚҚС есепке алынды	2410 1420	3310
ҚҚС төленуге	3130	1420

Шаруашылық операция мазмұны	Дебет	Кредит
Ғимарат офисінің ағымдағы жал бойынша жалдық төлемі есептелді	7320	3360

Шаруашылық операция мазмұны	Дебет	Кредит
Хатшыға еңбекақы есебінен аванс берілді	1610	3350

Шаруашылық операция мазмұны	Дебет	Кредит
Офис жалына кассадан қолма қол ақша қаражаттары төленді	3360	1010
Өндірісте қолданылатын негізгі құралдардың амортизациялық құны	8110	2410
Өндірісте жұмыс істейтін қызметкерлерге еңбекақы төленді	8010 8030	3350
Өткізілген өнімнің нақты өзіндік құны есептен шығарылды	7010	1320 (1330)
Өткізу бойынша табыстар жинақталды	3010	5610
Өткізу бойынша шығындар жинақталды	5610	3010

Шаруашылық операция мазмұны	Дебет	Кредит
Уақытынан бұрын жалға берушіге негізгі құралын қайтару	4150	2410
Ұйымдарға тауарлар өткізілді	1210	3310

Шаруашылық операция мазмұны	Дебет	Кредит
Аяқталмаған құрылысқа байланысты негізгі құралдардың амортизациялық құны	2930	2420
«А» ЖШС кеңсе тауарлары сатып алынды: ҚҚС сіз құны, ҚҚС есепке алынды	1330 1420	3310
«Азимов К.Н.» жеке кәсіпкерге жүк жеткізгені үшін кассадан қолма қол ақша төленді	3310	1010
Ағымдағы банктік шотқа уақытша қаржылық көмек түрінде ақша қаражаттары келіп түсті	1030	6230
Активті есептен шығару шығындары жинақталды	5610	7410
Активті есептен шығарудан табыстар жинақталды	6210	5610

Шаруашылық операция мазмұны	Дебет	Кредит
Төтенше жағдайларға байланысты негізгі құралдарды есептен шығару	2410 7410	2410
Тұрғындарға қолма қол ақшаға тауарлар өткізілді	1010	1330
Тапсырыс берушілерден істелген жұмыстар мен көрсетілген қызметтер үшін есеп айырысу шотына ақша қаражаттары келіп түсті	1030	1210
«Т» ЖШС кезеңдік басылымдары үшін жазылу құнын аудару	3050	1030

Шаруашылық операция мазмұны	Дебет	Кредит
ЗТМО на әлеуметтік аударымдар аударылды	3210	1030
ЗТМО на міндетті зейнетақы жарналары аударылды	3220	1030

7. Баланс құрастыр

Шот коды	активтер	сомма
1010	Кассадагы акша каражаттары	60

Шоттар корреспонденциясын аныкта

№	Шар-к опер-н мазмуны	ДТ КТ Сомма
1	Есеп айырысу шотынан кассага ақша қаражаттары келіп түсті	1010 1030 500
2	Кассадан қызметкерлерге еңбекақы төленді	3350 1010 560
3	Кассаның қолма кол ақшасы есеп айырысу шотына өткізілді	1030 1010 750
4	Сатып алушыдан кирис касага колма кол акша алынды	1010 1210 800