Квинт гораций флакк

( б.з.д 65-8 ж)

Августтың уақыттарындағы керемет ақын Гораций Венузияда туылған( Италияның оңтүстігі). Римдегі оқуын аяқтаған соң, Гораций ертеректегі грек философиясын үйрену үшін Грецияға аттанады. Ол Афинада Брутқа қосылып,Филипптерге қарсы соғысқа араласады ( б.з.д 42ж) . Республиканың жеңілісінен кейін Гораций Римге қайтып келеді. Осы уақытта оның әдеби шығармашылығы басталады. Вергилий оны өнердің киесі және Августтың досы Жебеуші ( Меценат) үйірмесіне кіргізеді, А.С. Пушкин байқағандай, республикашылдықтан « Август әншісіне» айналады. Алайда, Гораций ресми қызметтен бас тартып, уақытының көп бөлігін Римнен жырақта, Жебеуші (Меценат) сыйлағансабин жерінде өткізуді жөн санайды. Горацийдың бастапқы шығармалары «Эпода» ( ерте грек тілінен аударғанда эпод- қайырма) және «Сықақтар» (немесе «Әңгімелер»). Ең көп таралған шығармасы – «Од» жинағы ( ерте грек тілінен ауларғанда ода- «өлең»). Бұл өлеңдер құрылымы жөнінен әрқилы келетін лирикалық шығармаларды танытады. Горацияға ерте грек ақындары Сапфо, Алкей, Анакреонттың (б.з.б VII-Vғ) өлеңдері көмектеседі. Оның өлеңдерінің негізгі мотиві - махаббат және вино- басты тақырыптары болмаса да «Одада» көрнекі орындарды алады. Төменде орналасқан Горацийдың қазіргі уақытқа сай, сұранысқа ие болған 3-кітаптағы 30 - одасы кеңінен танымал (А.С.Пушкиннің «Ескерткіш»). Гораций сонымен қатар биік дәрежеде болмаса да, арнау жанрына да көңіл бөледі. «Поэзия ғылымы» деп аталатын «Арнаудың» бөлімі XVII ғасырдағы Француздік классицизм теориктерінің көңілін аударды. Гораций жаңару кезеңінің сүйікті ақыны болды. Оған деген қызығушылық кейінгі ғасырларда да сөнген жоқ.

Одалар I, 30

Книди Пафиг - ардақты ханым,

Кипрді сүйген жек көрді жаным.

Өшпестей жарасын Глицере салып,

Жандарың барады шіркеуге жол тартып.

Қуатым бойымда, батыл бір жанмын,

Әр ісім / әсерім Нифмге тиеді әр күн.

Жалғыздық жаулады бір мені күні-түн,

Ювентус Меркурий - өзіңсің өмірім!!!

Сөздік

1. Gallia omnis – бүкіл Галлия.

2. Hi omnis – халық, тайпалар.

3. Qua de causa – осы себеп бойынша.

4. Belgae – белгиялықтар аумағы.

5. Perfacileesse… potiri – ол айтты.

6. Persuasit – көндіру.

7. His rebus – осы жағдайға байланысыты.

8. Belli atquefortitudinis – соғыстағы батылдық.

9. Etiam – тағы.

10. In medium proferam – сіздің алдыңызда айтамын.

11. Huius generis – осы сияқты.

12. Orationem – сөз.

13. Concludamatquedefiniam – мен қорытынды жасадым.

14. Fere – пожалуй.

15. Conferte – салыстыру.

16. Imperatoris – император.

17. Libidines – жеңілтек қылықтыр.

18. Maximam – өлшемі.

19. Pulcherrimam – көркемдік.

20. Ex omniaditu – әр жақтан.

21. Ad aspectum – түріне қарағанда.

22. Qui – кіру.

23. Aditus – теңізге кіру жолы.

24. In exitu – теңізден шығу жолы.

25. Ponte – көпір.

26. Quattuorurbibus – шешендік қасиеттер.

27. Efferent – мақтау.

28. Argumentа – сюжеттер.

29. Eadetrahendacuravitonia – бәрін жұлуға бұйрық берді.

30. Gorgonisos – Горгонаның беті.

31. Ettamen – и при этом...

32. Bullas – есіктің әшекелеу бұйымдары.

33. Postero die – алдында бұзылған байланыс.

34. Latrocinii – бұзықтық.

35. Sicut … ita – сонша...соншалықты...

36. Perventumest – қол жеткізді.

37. Temereinitae – алыс жерлер.

38. Biduum – екі күн ішінде.

39. Sequendo vestigial – ізден қалмай.

40. Fessistaedio tot malorum – бақытсыздықтан шаршау

41. Ostentat – көрсетеді.

42. Cetera, plana, proclivia fore – қалғаны жақсы өтеді

43. Multo – қиын.

44. Lubrica – тайғанақ.

45. Germania omnis – бүкіл Германия.

46. Sarmatisdacisque – сарматтар.

47. Montibus –Карпат таулары.

48. Nuper – жақында.

49. Montisabnobae – қазір Шварцвальд.

50. Silvis horrid – ормандар.

51. Noricum –римдік аймақ.

52. Suus – өзіміздікі.

53. Estvidere – болады, рұқсат бар.

54. Quae humofinfuntur – саз балшықтан жасалған ыдыстар.

55. Agnoscunt – біледі.

56. Probant – қолдайды.

57. Serratosbigatosque – подразумевается.

58. Sequuntur – соңынын ереді.

59. Aeneadum – Энеадов деген ақын.

60. Alma –қорек беретін, алатын.

61. Concelebras – бірге бару.

62. Concipitur – басталады.

63. Nubile – бұлт.

64. Tibi – сен үшін.

65. Primum – ең басынан.

66. Inde – кейін.

67. Cnidi – Книда. Кариядағы қала.

68. Paphi – Пафа. Кипрдегі қала.

69. Sperne – бас тарт.

70. Glycerae – Гликеры. Грекше тәттілер.

71. Gratiae – Грации. Гректерде үш көркемдік ханшайымдары.

72. Mercurius – Меркурий жұлдызы.

73. Postera … laude – келесі атақпен.

74. Dum Capitoliumscandet cum tacitavirginepontifex – Рим болғанша.

75. Ille – яғни Мидас.

76. Рingue – бірлесіп жұмыс істеу.

77. Domino – иесіне.

78. Freta – проливы.

79. Tmolus – Тмол тауы.

80. Sardibus – Сардами.

81. Leve – оңай.

82. Auresliberatarboribus – құлақты босатады.