18.Экономикалық интеграция тмд-ның құрамдас бөлігі ретінде

ТМД-дағы ортақ экономикалық қауымдастық түрлері  XXI ғасыр адамзат тарихындағы ең дүбірге толы кезеңі. Осылайша бұрынғы КСРО территориясында жаңа интеграциялық топтар пайда Орталық Азия мемлекеттерін аймақтық интеграциялау идеясы Біртұтас Экономикалық Шартты дамыту тұрғысында 1994 жылы шілдеде президенттердің шешімімен Сөз болып отырған уақытта Орталық Азия ынтымақтастық және 6 қаңтар 1995 жылы Ресей Федерациясы мен Беларусия Кеден Одағында атқарушы органдар ретінде төрт мемлекеттің интеграциясын Жылдамдығы әртүрлі интеграция үрдісіне тиісті серпін беруге ұмтыла Интеграциялық ынтымақтастық одан әрі 1996 жылы 2 сәуірдегі 1998 жылы сәуірде Беларусь, Қазақстан, Қырғызстан және Ресей Кеден Одағына қатысушы мемлекеттердің басшылары 2000 жылы қазанда Жаңа ұйымның анық көрсетілген халықаралық статусы ЕурАзЭқ халықаралық Алдыңғылардан да жақсы, интеграциялық формула. Қоғамдастықта әрбір мемлекет, Шешім қабылдаудың жаңа түрі. ЕурАзЭқ-ң құрылу туралы келісім Шешімдерді орындауды бақылаудың жаңа жүйесінің құрылуы. Қауымдастығы келісімдер 2001 жылы 21 ақпанда Алматыда интеграциялық комитет Белорусия, Еуразиялық Экономикалық Қоғамдастыққа алып келген құжаттарды сараптай келе, ЕурАзЭқ-тің берілуі 

ТМД мемлекеттерімен қатынастың дамуы, соның ішінде көпжақты интеграциялы өзара әрекет – Қазақстан Республикасы сыртқы саясатының ең маңызды бағыттарының бірі. ТМД шеңберіндегі көпжақты ынтымақтастықтың қазақстандық әдістемесінің негізінде тығыз интергациясы астасып жатқан елдердің шағын тобын қалыптастыру мүмкіндігінен туындайтын қарқыны әрқилы интеграция тұжырымдамасы жатыр. Қазақстан Достастық кеңістігіндегі субаймақтық бірлестіктер әрекетінің ашық түрде жүргізілуін, ал олардың мақсаттары мен практикалық әрекеттері ТМД дамуының ортақ арнасында ұштасуын қолдайды. Достастыққа көпжақты өзара әрекеттестіктің түрлі салаларына мемлекеттердің іріктеліп қатысуы тән, яғни, мүдделік білдіретін тараптар форматында жүзеге асады. ТМД органдарының шешімдерінің күші тек оларды қабылдауға қатысқан мемлекеттер үшін ғана таралады. ТМД әрекетінің тиімділігін арттыру, құрылымын жетілдіру мақсатында қазақстан тарапының бастамашылық етуімен шын мәнінде ынтымақтастықтың барлық бағытын қамтитын ТМД-ны одан әрі даму тұжырымдамасы мен оны жүзеге асу жөніндегі іс-шаралар жоспары әзірленіп, ол 2007 жылғы қазанда Душанбеде мақұлданды.. Олардың негізінде ТМД-ның 2020 жылға дейінгіЭкономикалық дамуы стратегиясы әзірленіп, қабылданды. Еркін сауда аймағын құру, сауда, ауылшаруашылық,электрэнергетика және т.б. нарықтарды қалыптастыру жұмыстарын аяқтау жоспарлануда. Саяси, гуманитарлық, көлік, қауіпсіздік және көші-қон салаларында өзара әрекеттестік жалғасуда. Аталған Жоспарда бірлестік әрекетін жетілдіру жөніндегі нақты шаралар тізбесі көрініс тапқан. Атап айтқанда, осы құжатқа сәйкес 2008 жылғы қазанда ТМД-да төрағалық ету туралы, Ұлттық үйлестірушілер туралы ережелер қабылданды. Достастықтың салалық органдарын оңтайландыру бойынша жұмыс жүргізілуде, ТМД Жарғысына өзгерістер мен толықтырулар енгізу, ТМД-ның Жоғарғы органдарындағы рәсімдеудің жаңа ережесін қабылдау жоспарлануда. «Бір жыл- бір тақырып» формуласы бойынша жұмыс принципін ескере отырып, 2007 жылы келісілген көші-қон саясаты жөніндегі ұсыныстарды дайындауға арналса (2007 жылғы 5 қазанда Душанбеде тиісті Декларацияқабылданды), 2008 жыл келісілген көлік саясаты саласындағы ынтымақтастық жөнінде ұсыныстар дайындау жылы, ал 2009 жыл – энергетика саласындағы ынтымақтастық жылы.