- •2.Жартылайхордалылар мен Личинкалардың систематикасы ұйымдасу ерекшеліктері,тіршілік циклдері:
- •4.Дөңгелек ауыздылар, олардың ұйымдасуының негізгі сипаттары, систематикасы және шығу тегі.
- •5) Шеміршекті балықтардың шығу тегі ж/е эволюциясы. Шеміршекті балықтардың ұйымдасуының негізгі сипаттары.
- •6. Шеміршекті балықтардың систематикасы, тақтажелбезектілер мен бүтінбастыларға сипаттамаТақта жельезектілер кластармағы – Elasmobranchii
- •7. Сүйекті балықтардың шығу-тегі және эволюциясы.Ұйымдасуының
- •8.Ескекқанаттылардың сипаттамасы: ұйымдасу ерекшеліктері, олардың шығу- тегі және эвалюциясы.
- •10) Анамния мен амниотаның арасындағы айырмашылықтары. Амниотаның эмбрионалдық дамуы.
- •11 Бауырмен жорғалаушылардың шығу тегі және эволюциясы.
- •12. Бауырымен жорғалаушылардың ұйымдасуының негізігі ерекшелігі, кластармағына дейінгі систематикасы.
- •13.Құстардың ұйымдасуының негізгі сипаттары, олардың шығу -тегі және эвалюциясы.
- •14.Сүтқоректілердің ұйымдасуының негізгі сипаттары,олардың шығу-тегі және эволюциясы.
- •15) Алғашқы аңдар немесе клоакалылар класс тармағы, қалталы сүтқоректілер инфракласы, сипаттамасы, систематикасы, таралуы.
- •16.Шеміршекті балықтардың систематикасы, олардың биологиясы, экологиясы және таралуы.
- •17.Саусаққанаттылар және қостынысты балықтар ұйымдасу ерекшеліктері систематикасы,қазіргі кездегі қостынысты балықтардың таралуы
- •20) Тұқытәрізділер, саргантәрізділер, жайынтәрізділер ж/е трескатәрізділер отрядынын сипаттамасы олардын таралуы практикалык манызы бар негізгі өкілдері.
- •21 Алабұғатәрізділер, кефальтәрізділер, камбалатәрізділер отрядына сипаттама, таралуы, практикалық маңызы.
- •22. Қосмекенділердің систематикасы, аяқсыздар, құйрықтылар және
- •23. Lepidosauria класс тармағы, қабыршақты рептилиялардың сипаттамасы, олардың таралуы, биологиясы мен экологиясы, практикалық маңызы.
- •26) Гагартәрізділер, погонкатәрізділер, ескекаяктылар, дегелектәрізділер ж/е қазтәрізділер отрядынын сипаттамалары.
- •27.Сұңқарлар, жапалақтар, тауықтәрізділер отрядтарының сипаттамалары, олардың систематикасы, биологиясы және экологиясы.
- •28. Ұзынқанаттылар, торғайтәрізділер және тоқылдақтәрізділер отрядының сипаттамасы.
- •29.Насекомқоректілер қолқанаттылар қоянтәрізділер және отрядының сипаттамалары систематикасы таралуы,экологиясы,практикалық маңызы:
- •30.Жыртқыштар, киттәрізділер, ескекаяқты сүтқоректілер отрядының сипаттамасы, тұқымдасқа дейінгі систематикасы, өкілдері, экологиясы, биологиясы және практикалық маңызы.
- •31.Ланцетниктің ұрықтық дамуының бөлшектену ерекшелігін, бластуланың қалыптасуын және гаструляция процесін көрсетіңіз.
- •33.Эктодерма, энтодерма және мезодерма туындыларын ата
- •35) Омыртқалылардын тері жабындысы ( эпидермис ж/е дерма) қурылысынын ерекшеліктерін корсетініз.
- •37. Жорғалаушылар, құстар және сүтқоектілер тері жабындысы құрылысының ерекшеліктерін көрсетіңіз.
- •38. Балықтар мен қосмекенділердің дене қаңқасының бөлімдерін көрсетіңіз.
- •39.Жорғалаушылар мен құстардың дене қаңқасының бөлімдерін көрсет.
- •41.Сүйекті балықтардың бассүйегінің шүйде, төбе, астыңғы және бүйір бөлімдеріндегі сүйектерді атап беріңіз. Хондральды және жабынды сүйектердің туындыларын белгілеп беріңіз.
- •42.Сүйекті балықтардың бас қаңқасының висцеральды бөліміндегі сүйектерді атап беріңіз.
- •43.Балықтар амфибиялар,рептилиялар,құстар және сүтқоректілердің омыртқа типтерін атап беріңіз,олардың ерекше өзгешеліктерін көрсетіңіз:
- •44. Шеміршекті балықтар мен сүйекті балықтардың кеуде және құрсақ қанаттарының қаңқасын,иық және жамбас белдеулерінің құрылыс ерекшеліктерін көрсетіңіз:
- •45. Қосмекенділер мен жорғалаушылардың аяқ-қолдарының қаңқасын, иық және жамбас белдеулерінің құрылыс ерекшеліктерін көрсетіңіз.
- •46.Висцеральды қаңқаның қай сүйектері үзеңгі, төс және балға сүйегінің гомологы болатынын көрсетіңіз. Бұлар қай омыртқалылардың топтарына тән.
- •49) Тынысалу жуйесінін курделенуін корсетініз: қосмекенділер, рептилиялар, қустар, суткоректілер.
- •50) Бақанын артериальды ж/е венозды қанайналу сызбанускасын корсетіп берініз.
- •53. Шеміршекті және сүйекті балықтардың зәр шығару және көбею жүйесінің құрылысы.
- •54. Теңіз және тұщы су балықтарының су-тұз алмасу ерекшеліктері.
- •55.Анамиялар мен амниоталардың зәр шығару және жыныс жүйесінің байланысын көрсетіңіз.
- •56.Шеміршекті және сүйекті балықтардың миының құрылысы ерекшелігін көрсетіңіз, олардың айырмашылықтарын көрсетіңіз.
53. Шеміршекті және сүйекті балықтардың зәр шығару және көбею жүйесінің құрылысы.
Шеміршекті балық зәр жүйесі. Жұп мезонефрос бүйрек иық белдеуінң тұсынан бсаталып, омыртқа жотасының бойымен орналасқан., анамнияның аналықтарының дене бүйрегінде вольф каналы жұмыс істейді.Бұл тұрғыдан шеміршекті балықтардың аналықтарының айырмашылығы жоқ, ал аталықтарында жеке зәртүтігі пайда болған. Вольф өзегі екі міндет – жыныс жолының және зәр түтігінің қызметін атқарады. Шемірщекті балықтардың аталықтарында мюллер өзегі редукцияланған. Бүйректер бүйрек өзекшелерінен, өзекшелердің бас бөлімі мальпиги шумақтарынан яғни боумен капсуласы, оның ішінде мальпиги нефростомалардан тұрады. Көбеюі. Шеміршекті б-р даражыныстылар, бірақ жыныстық диморфизмі аз. Аналықтарының гонадалары жұп, бұларда екі зәр-жыныс түтігі бар –вольф, -мюллер өзектері.Жыныс түтігіңің алдыңғы бөлігінде кеңейген жері- қабықты без, бұл жерде жұмыртқа қабықтанады. Жыныс жолының төменгі бөлігін жатыр деп атайды. Жыныс жолдары клоакаға ашылады. Жетілген жұмыртқалар фолликула қабығын жыртып целломға түседі онан жыныс жолының воронкасына барады. Жыныс жолындағы жұмыртқа ұрықтанады. Қабықты безде жұмыртқада қоймалжың ақуыз қабығы, онан кейін мүйізтектес қабығы пайда болады, жұмыртқаның ұштарында ұзындығы әртүрлі өскіндер болады, лоардың қөмегімен жұмыртқалар балдырға бекиді.Сүйекті балықтардың зәр жүйесі жұп мезонефридиялық бүйрек дене қуысының дорсальды қуысында орналасқа
торсылдақтын үстінде жатады. Бүйрек тікелей желбезектер артынан басталады және құрсақ қуысының бойын қуалап жатады, артқы шетімен құйрық бөлімінң алдыңғы бөлігінде енеді.Көптеген түрлерінде оң және сол бүйрек артқы бөлімімен бір-бірімен жалғасады. Жұп несепағарлар, олардың қызметін вольф өзекшелері атқарады. Бүйректен шыққан оң және сол несепағарлар бір-бірімен қосылады және жұқа қабырғалы іші қуыс тақ өзек шығады, олзәр тесігі арқылы сыртқа ашылады. Бүйрек бүйрек артериялары арқылы артериальды қан алады, венозды қан бұл жерге бүйрек қақпа веналары арқылы келеді.
Көбеюі. Аталық және налық жыныс бездер – жұп. Көпшілік түрі – даражыныстылар. Тек тас алабұғасы мен теңіз мөңкесінің араларында гермофродитизм құбылысы белгілі. Сүйекті балықтардың тұқым бездері жалпақ таспа тәрізді, бүйрек астында, торсылдақтың бүйір жақтарында шажырақайға ілініп тұрады. Әрбір тұқым безінің үстіңгі шетін бойлай тұқым жолы жатады. Оң және сол тұқым жолы көбею алдында тақ ортақ қуысқа құйылады, ол сыртқы жыныс тесігі арқылы ашылады. Жыныс тесігі тікелей аналь тесігінің артында жатады. Жныс бездерін шығару өзектері жаңадан пада болған түзіліс, олар өздерінің шығу тегі жағынан мюллер және вольф өзегіменде ешқандай байланысы жоқ. Жныс тесігі толықтай аналь және зәр шығару тесіктерінен бөлінген. Ұрықтануы – сырттай кейбірі түрі ғана іштей – ұрық аналығының жыныс жолына аныль жүзбеқанатының өзгергег учаскесі генитальды емізікше немесе гоноподия арқылы енгізіледі. Балықтар жыныстық жағынан әртүрлі жаста, майда тұқытістілер 2-5 айдан, сазан 2-4 жылдан, ал белуга 9-23 жылда жетіледі. Көптеген түрлері шашқан уылдырығына қамқорлық жасайды.