Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
ЗООЛОГИЯ.docx
Скачиваний:
8
Добавлен:
01.05.2025
Размер:
818.88 Кб
Скачать

4.Дөңгелек ауыздылар, олардың ұйымдасуының негізгі сипаттары, систематикасы және шығу тегі.

СИСТЕМАТИКАСЫ

Бөлім:Agnatha-Жақсыздар

Класс:Cyclostomata-Дөңгелек ауыздылар

Кластармағы:Petromyzones-Миногалар

Кластармағы:Myxini-Миксиналар

Қазіргі кездегі дөңгелек ауыздылар- омыртқалы жануарлардың ең көне класы.Класс өкілдерінің денесі жыланбалық сияқты ұзарған, ол бас, тұлға және құйрық бөлімдеріне бөлінген.Басының алдыңғы ұшының астында ауызалды воронка, оның түбінде ауыз орналасқан.Нағыз тістері болмайды, олардаң орнында ауызалды воронкасының ішкі бетінде мүйізді тісшелер және тіс тақтайшалары орналасқан, бұлардың мөлшері, пішіні және орналасуы түрдің систематикалық белгісі болып табылады.Тілдің ұшында күрделі мүйізді тілше тақтайшасы, немесе 1-2 ірі мүйізді тісшесі болады.Мұрын тесігі біреу.Дөңгелекауыздылардың жұп жүзбе қанаттары болмайды.Құйрық қанаты алғашқы тең қалақты, яғни протоцеркальды типті.Жақтары жоқ.Бассүйегінің висцеральды бөлімі- шеміршекті.Тірек қаңқасы-өмір бойы сақталатын хорда.Тыныс алу мүшелері-энтодермадан пайда болған 5-16 жұп желбезек қапшықтары.Теңіздерде, өзендерде мекендейді.Денесін жылан тәрізді ирелеңдетіп қозғалтады.Көпшілік түрлері –паразиттер және жыртқыштар.

Теңіздер мен тұщысу биоценоздарында дөңгелекауыздылар маңызды орын алмайды.Олар паразит ретінде бағалы балықтарға зиян келтіреді.Тілтістердің бір бөлігі кәсіптік маңызы бар омыртқалылар, еті үшін ауланады.Балық шаруашылығына миногалар да, миксиналар да зиян келтіреді

5) Шеміршекті балықтардың шығу тегі ж/е эволюциясы. Шеміршекті балықтардың ұйымдасуының негізгі сипаттары.

Шеміршекті балықтар-Chondrichthyes барлығына жуығы теніз балықтары тек аздаған түрлері тұщы сукоймаларында кездеседі. Қазіргі кездегі шеміршекті балықтардың денесін плакоидты қабыршақ жапқан. Жұп жүзбе қанаттары горизонталь орналасқан, олар тек жогары ж/е төмен қарай қозғалуына көмектеседі. Алға қарай қозғалудын негізгі органы-құйрық. Құйрық қанаты гетероцеркальды. Бастын екі жағында 5-7 жұп сыртқы желбезек санылауы ашылады, әдетте бүріккіш жақ пен тіласты доғаларынын арасындағы санылау қалдығы болады. Ауыз тесігі үлкен, пішіні көлденен санылау сиякты вентральды жағында тұмсықтын астында орналаскан. Жұп танаулары жұтқыншақ қуысымен байланыспайды. Шеміршекті балықтардың торсылдақтары жоқ, ішегінде жаксы жетілген спиральды клапан болады. Жүректе артериальды конус бар. Клоака болады. Шеміршекті балықтардың белгілері- алдынгы мидың қақпагында нерв затынын болуы, іштей ұрыктануы, прогресивті көптеген түрлерінде тірі жұмыртка туудын дамуы ал кейбіреулерінде-тірі туудын болуы. Алғаш рет девонда пайда болған шеміршекті балықтар осы кезге дейін сакталган. Шеміршекті балықтардың ішкі қанқасы ешуақытта суйектенбеген, десе де кейбір туыстардын қабыршақтарынын түбінде суйек болады, бірак ол эндоқанқанын манызды қурылымы болып табылмайды. Бул топта шеміршек известелип қатаяды,ол устінгі призматарізді туйіршіктер кабатын тузейді.

Соседние файлы в предмете [НЕСОРТИРОВАННОЕ]