59.Әлеуметтік идеалдар мен нормалар.

Либерализм және социализм - өзара байланысты ұғымдар. Бұл мәселені орыс философ В.М.Межуев жан-жақты зерттеген. Либералды идеология (адам еркіндігі) алғышарттары мен оның жүзеге асырылуының әлеуметтік нәтижелері (адамдар теңсіздігі) арасында ішкі қарама-қайшылық бар. Ол бойынша еркіндік адамды теңдікке емес, теңсіздікке жетелейді, онда бәрі еркін, бірақ бір-біріне тең емес. Осыдан келіп либрализмге социалистік оппозиция қалыптасты. Осылайша, бүгінгі күнге дейін либерализм тендікке зияны тиетін еркіндікті қолдайды, ал социализм - еркіндік есебінен тендікке ұмтылады деп түсіну қалыптасқан. Бұл тығырықтан шығу жолын либералистер де, социалистер де іздестіруде. Олардың екеуі де әлеуметтік идеал ретінде жеке адамның еркіндігін қарастырады.

Нормалар мен құндылықтар әлеуметтік құбылыстың, жалпы эмперикалық өмірдің екі жағына айналды.Әлеуметтік нормалар әлеуметтік факторлар сияқты мәжбүр ету сипатында болады, яғни адамды солардың мазмұнына сәйкес әрекет етуге күштейді.Дюркгеймнің ғылыми айналымға құндылықтар және бағдарлар ұғымдарын енгізуіне байланысты оның әлеуметтануының жаңа қырлары көрінеді:егерде сырттан әсер етілетін мәжбүр етуге сүйенбей, қоғамның адамгершілік қасиеттерін жетілдіруге көңіл бөлінетін болса , әлеуметтік нормаларда соғұрлым тиімдірек болады.

Жеке адамдарға қатысы әлеуметтік нормалар,құндылықтар және өзге де қоғамдық сананың көріністері объективті өмір сүреді. әрбір адам қалыптасқан белгілі бір саяси, құқықтық, моральдық және басқа да нормаларға, құндылықтарға және әлеуметтік нұсқауларға кезігеді. Адам болса оларды меңгеруі қажет және күнделікті өмірде іске асыруы тиіс.

60.Қазіргі заманғы ғаламдық ауқымды мәселелер

Қазіргі адамдар алдында әр- түрлі проблемалар бар.Оларға жатататындар: қарусыздандыру, бейбітшілік, кейбір мемелекеттердің артта қалуын жою, әлеуметтік, қоғамдық даму, халық сананының өсуі, денсаулық сақтау, мемелекеттердің ғылыми техникалық жағынанан алға басу, азық түлік және табиғат, адамдардың жаңа биологиялық, әлеуметтік жағдайларға үйрену.Адма болашағы деген проблема философиянын өзекті мәселесі болып отыр.осы проблемалардың ішіндегі негізгілері бейбітшілік пен қарусыздандыру.Өйткені дүниежүзілік термоядролық соғыс дүниені жоқ қылады.

Қазір бүкіл адамзат алдына бұрын болмаған ауқымды,бүкіл дүние жүзілік проблемалар қойылуда.Олар бейбітшілік пен қарусыздану,қоғамдық және әлеуметтік даму,кейбір мемлекет пен аймақтардың артта қалуын жою,ғылыми-техникалық жағынан алға басу,халық ағарту және мәдениет проблемалары,халық санының өсуі,денсаулық сақтау,адамның жаңа бологиялық,әлеуметтік жағдайларға үйренуі,қор мен энергетика,азық түлік пен табиғат.Ең басты мәселе- бейбітшілік пен қарусыздану проблемалары,себебі дүниежүзілік термоядролық соғыс-адамзаттың бәрін,тіршілігін мүлде жоқ етеді.ХХ ғасырдың аяғында ғылыми-техниканың өріс алуымен бірге,кең ауқымды проблемалардың қалыптасуына сәйкес адамның жаңа әлеуметтік,рухани ортасы п.б.Адамзат өмір сүретін табиғат аясы да азып тозып барады,ендігі жас ұрпақтың қандай табиғи жағдайда өмір сүретіні проблемаға айналуда.