- •Сұлбатехника 1
- •050704- «Есептеу техникасы және бағдарламалық қамту» мамандығы бойынша барлық бөлімдер студенттеріне арналған.
- •1.1 Аналогты электрондық құрылғыларды топтау
- •1.2 Аналогты электронды күшейткіштерді топтау
- •1.3 Аналогты электрондық құрылғылардың негізгі техникалық көрсеткіштері мен сипаттамалары
- •1 .3.3 Амплитудалы0-жиіліктік сипаттама (ажс)
- •2 Дәріс 2. Кері байланысты күшейткіштер мен күшейткіштер класы Дәріс мазмұны:
- •2 .1 Күшейткіш күшейтілуінің кластары;
- •2.2.1 Кері байланыс түрлері
- •2 Күшейткіштердегі кері байланыстар.
- •3 Дәріс 3. Күшейткіш жұмысының режімін қамтамассыз ету
- •3.1 Күшейткіштің жұмыс нүктесінде ығысуды қамтамасыз ету әдістері;
- •3 .1.1 Коллекторлық көзден базалық бөлінген бекітілген фиксацияланған ығысу.
- •3.1.2 Тыныштық базасының тогымен жұмыс нүктесінің ығысуы с ұлбада (3.3 -сурет) – ден Rб арқылы өтетін тыныштық базасы тогының ығысуы құрылған бэ, ; – .; .
- •3.2 Күшейткіш каскадтағы режим стабилизациясы
- •3.2.4 Жұмыс нүктесінің термокомпенсациясы
- •4 Дәріс 4. Ортақ база мен ортақ эмиттер тжк транзисторы
- •4.1 Ортақ эмиттер тжк транзисторы. Эквиваленттік сұлбасы
- •4.2 Ортақ жиіліктегі оэ - дің тжк транзисторының эквиваленттік сұлбасы
- •4.3 Төменгі жиіліктегі оэ тжк транзисторының эквиваленттік сұлбасы
- •4.4 Жоғары жиілікті оэ тжк транзисторындағы эквиваленттік сұлбасы
- •4.5 Ортақ база күшейткіші
- •5 Дәріс 5. Транзисторлардағы типтік күшейткіш каскадтар
- •5.1 Эмиттерлік қайталағыш (эқ)
- •5.2 Кернеу деңгейін жылжыту сұлбасы
- •5.3 Фазоинверстік каскад
- •5.4 Күшкейткіштердің шығыс каскадтары
- •5.4.1 Қарапайым екітактілі сұлба
- •5.4.2 Бастапқы бөлінген ығысуы бар қуат күшейткіші
- •6 Дәріс 6. Дифференциалдық күшейткіш
- •6.1 Ттк ерекшеліктері
- •6.2 Дифференциалдық күшейткіш
- •7Дәріс7. Дифференциалды күшейткіштер сұлбаларының әртүрлілігі
- •7.1 Тұрақты ток генераторы бар дифференциалды күшейткіш
- •7.2 Дифференциалды күшейткіштер сұлбаларының әртүрлілігі
- •7.3 Динамикалық жүктемелі дифференциалды күшейткіш
- •8 Дәріс 8. Операционды күшейткіштердің негізгі параметрлері
- •8.1 Операциондық күшейткіштердің негізгі параметрлері мен тағайындалуы
- •Үшкаскадтты ок тің құрылымдық сұлбасы
- •9 Лекция 9. Екікаскадты операционды күшейткіш
- •9.1 Екікаскадты операционды күшейткіш сұлбасы
- •9.2 Ішкі тізбектер
- •9.3 Терістейтін күшейткіш (9.3 – сурет)
- •9.4 Терістемейтін күшейткіш
- •10 Лекция 10. Шешуші күшейткіштер
- •10.1 Шешуші күшейткіштер
- •10.1.1 Терістейтін сумматорлар (10.1 - сурет)
- •10.2 Бейсызықты ок– тің жұмыс режімі
- •Мысалы, ок терістемейтін кірісне кернеуі берілсін, онда терістейтін кіріс (1қисық) бойынша мінездеме мәніне оңға қарай (2 қисық) ығысады. (10.6-сурет)
- •10.3 Аналогтық компаратор
- •10.4 Триггер Шмидта
- •11 Лекция 11. Активті сүзгілер (фильтры)
- •11.1 Сүзгілер классификациясы
- •11.2 Сүзгілердің негізгі параметрлері
- •12 Дәріс 12. Генератор сигналдары және активті фильтр сұлбасы
- •12.1 Активті фильтрдің электрлік сұлбасы.
- •12.2 Генераторлар сигналы, генератордың қоздыру шарты
- •13 Дәріс 13. Релаксационды тербелістер генераторы
- •13.1 Автотербелісті мультивибратор
- •13.2 Операционды күшейткіштегі сызықты өзгеретін кернеу генераторы (сөкг)
- •Список литературы
- •Схемотехника 1
1.2 Аналогты электронды күшейткіштерді топтау
Күшейткіштер бірнеше сипаттамалар негізінде топталады:
1.2.1 Күшейтілетін жиіліктер диапазоны бойынша:
а)
тұрақты ток күшейткітері (ТТК), (ТТК)
кіріс сигналын нөлден бастап басқа
белгілі жиілік (
)
аясында
күшейтеді.
Олар
0-103
Гц диапазонындағы
кіріс сигналын құрайтын тұрақты және
айнымалы шамаларды күшейтеді.
б)
Айнымалы
ток күшейткіштері сиг(налды құрайтын
айнымалыны ғана күшейтуге арналған.
Олар төменгі
межелік
жиіліктен жоғарғы
межелік
жиілікке дейінгі
(
)
тербелістерді
күшейтеді.
1.2.2 амплитудалық - жиіліктік сипаттама (АЖС) түрлеріне сай айнымалы сигналдар күшейткіштері мына топтарға бөлінеді:
а)
ТЖК
немесе ДЖК – төменгі немесе дыбыстық
жиіліктер күшейткіштері, оларда
;
б) ЖЖК (жоғарғы жиіліктер күшейткіштер) үшін: - ондаған кГц, - ондаған МГц шамасында болады ;
в) кең жолақты күшейткіштер (КЖК), олар - ондаған Гц; - жүздеген МГц шамасында болады;
г) таңдаушы күшейткіштер немесе жұқа жолақты: резонансты ‒ LC-контурлар негізінде құрылады; жолақтылары – RC-фильтр негізінде құрылады.
1.2.3. күшейтілетін сигналдар түріне байланысты олар ТТК (тұрақты ток күшейткіші), гармоникалық (синусоидалық) тербелістер күшейткіші және импульсті сигналдар күшейткіші болып бөлінеді;
1.2.4. күшейткіштің жұмыс режимі бойынша – ток күшейткіші, кернеу күшейткіші және қуат күшейткіші болып бөлінеді;
1.2.5. элементтік база бойынша – лампалық, транзисторлық, интегралдық және оптоэлектрондық болып бөлінеді;
1.2.6. каскад аралық байланыс түріне сәйкес – гальваникалық (үздіксіз) байланыс, резистивті - сыйымдылықты (RC) байланыс және трансформаторлы байланыс;
1.2.7. қолданылу мақсаты мен аясына сәйкес – микрофонды, трансляциялық, өлшеуіш, радиолакациялық, аз шулы, көп арналы, жоғары сызықты және т.б.
Қарастырылған негізгі белгілерден басқа мысалы, қоректендіру түріне, каскад санына, жасау технологиясына немесе конструкциялық ерекшеліктеріне және т.б. қасиеттеріне байланысты топтаулар да қолданылады.
1.3 Аналогты электрондық құрылғылардың негізгі техникалық көрсеткіштері мен сипаттамалары
1.3.1 Номинал шығыс қуаты
,
мұнда
және
- сигналдың орынды бейсызықты өзгерістер
мәндері;
-
күшейткіш
шығысындағы номинал кернеуді қамтамасыз
ететін кірістегі кернеу шамасы.
1.3.2. Күшейту еселігі
Күшейту
еселігі – күшейкіш жұмысының маңызды
сандық көрсеткіші болып табылады. Кернеу
кушейткішінің еселігі
;
ток кушейту еселігі
;
қуат кушейту еселігі
.
Көп
каскадтты күшейткіштің жалпы кушейту
еселігі каскадтар күшейткіштері
еселігінің көбейтіндісіне тең.
.
Күшейту еселігі К өлшемсіз шама немесе децибеллмен (дБ) көрсетіледі себебі, адамның құлағы дыбыс деңгейінің 1 дБ-ге тең айырмашылығын ажыратады ‒ дыбыс энергиясының тиесілі өзгерісінің логарифміне пропорционал шама
.
Күшейту еселігі К комплекс сан болып табылады, себебі, шығыс сигналы мен кіріс сигналының фазалары бір-біріне сәйкес емес.
Жалпылай алғанда, мысалы, кернеу үшін
,
мұнда
К
–
ның
модул3,
ал
‑
кіріс және шығыс сигналдары фазаларының
айырмасы.
