19 Символдарды енгізу шығару функциялары

Символдарды біртіндеп енгізу-шығару үшін printf(),scanf() функцияларының %c форматы қолданылады.Бұлардан бөлек екі функцияны қарастырайық:

getchar() – параметрсіз функция. Пернеден символдарды бір-бірлеп енгізеді. Сөз тіркесі Enter пернесі басылғанша енгізіле береді, оған

дейін оны өзгертуге болады.

putchar(с) – с символын экранға шығарады.Мысалы, латын алфавиті əріптерін экранға шығару программасы төмендегідей болады: #include <conio.h>

#include <stdio.h>

void main()

{

char z;

clrscr();

for(z='A';z<='Z';z++)

putchar(z);

getch();

}

Нəтижесі:

ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ

Ал енді осы символдарды ASCII-кодтарымен бірге

шығаратын мына программаны көрейік.

/* латын алфавиті*/

#include <conio.h>

#include <stdio.h>

void main()

{

char z;

clrscr();

for(z='A';z<='Z';z++)

{

if (z=='K' || z=='U') printf("\n");

printf(" %c-%d ",z,z);

}

getch();

}

Программа жұмысы нəтижесі:

A-65 B-66 C-67 D-68 E-69 F-70 G-71 H-72 I-73 J-74

A B C D E F G H I J K-75 L-76 M-77 N-78 O-79 P-80 Q-81 R-82 S-83 T-84

U-85 V-86 W-87 X-88 Y-89 Z-90

20 Сөз тіркестерін өңдеу,тіркестерді енгізу шығару функциялары

Символдар тіркесін пернелерден енгізу үшін екі стандартты функция – scanf()немесе gets() қолданылады, ал олардың прототиптері stdio.h

тақырыптық файлында болады.Scanf( ) функциясы тіркестік айнымалылар мəнін %s форматымен енгізеді, бірақ ол тіркесті тек бірінші босорын таңбасына дейін ғана енгізе алады. Ал gets() функциясы арасында босорыны бар тіркестерді енгізеді, енгізу ENTER пернесімен аяқ-

талады. Екі функция да тіркес соңына нөлдік байт қосып жазады. Оның үстіне тіркес – символдық жиым,ал жиым аты – оның компьютер жадындағы алғашқы адресіне сілтеме болғандықтан, айнымалы тіркестік атының алдына «&» символы жазылмайды. Бір мысал келтірейік.

/*сөз тіркесін шығару*/

#include <conio.h>

#include <stdio.h>

Void main()

{

char b[]=”Сезам, ашыл!”;

clrscr();

printf("%s",b);

getch();

}

Мұндағы b жиымының ұзындығы 13 символ,

яғни сөздер ұзындығынан 1-ге артық.Сөз тіркестерін шығару функциялары:

printf(), сprintf(), puts(), cputs()

printf() – экранға формат арқылы сөз тіркесін шығарады;

сprintf() – экранға printf() сияқты формат арқылы сөз тіркесін шығарады, тек олардың түстерін textcolor() жəне textbackground()

функциялары арқылы өзгертуге мүмкіндік береді;

puts(str) – экранға сөз тіркесін шығарып, курсорды бірден келесі жолдың басына алып барады, мұндағы str – тіркестік константа немесе тіркестік айнымалы. Бұлар stdio.h тақырып файлы бойынша

жұмыс істейді. Жоғарыдағы функциялар символдық жиымды нөлдік байтқа дейін шығарады. printf() функциясы символ тіркесі шығарылған соң, курсорды келесі жолға көшірмейді, ол үшін арнайы формат (\n) жазылуы тиіс. Ал puts( ) функциясы символдар шығарылған соң, автоматты түрде курсорды келесі жол басына көшіреді.

#include <stdio.h>

#include <conio.h> main() Н і

{ char str1[]= “abc”;

h 2[] d f\ hi\

Нəтижесі:

abc

def

char str2[]= “def\nghi\n”; char str3[]= “jkl”;

puts(str1);

ghi

puts(str2);

puts(str3);}

jkl

21) Сөз тіркестерін өңдейтін функцияларды пайдалану

1) strlen(str) функциясы str сөз тіркесіндегі символдар санын (соңғы нөлдіесепке алмайды), яғни жолдың ұзындығын анықтайды, оның типі int, тақырыптық файлы <string.h>